"Smurfen zitten in mijn bloed, ze zijn mijn geluk": hoe dochter Véronique smurfenimperium van vader Peyo overeind houdt

Ze is in hetzelfde jaar als de smurfen geboren, groeide op in een huis vol smurfen en de lange blonde lokken van Smurfin zijn op de hare gebaseerd. En toch is Véronique Culliford, de dochter van de smurfen hun geestelijke vader Peyo, de kleine blauwe wezentjes nog niet beu gezien. 

"Ik ben met de smurfen opgegroeid, dus ze zijn deel van mijn identiteit én mijn geluk", begint Culliford. 

Samen met haar broer Thierry staat ze vandaag aan het hoofd van IMPS, het bedrijf dat het smurfenimperium beheert. Hij neemt het creatieve gedeelte voor zijn rekening, terwijl zij zich focust op de commerciële kant. "Ik ben geen artieste", lacht ze. "Mijn vader had moeite met de administratie die komt kijken bij een onderneming. Meteen na school ben ik hem beginnen te helpen. Zo kon hij zich focussen op wat hij echt graag deed: verhalen verzinnen en tekenen." 

Want de kleine blauwe wezentjes, vandaag wereldwijd bekend als de smurfen, begonnen in 1958 als een vreemd nevenpersonage in de stripreeks 'Johan en Pirrewiet', ook naar de hand van Peyo.

En hoewel ze slechts zo groot waren als 3 appels op elkaar en per ongeluk blauw gekleurd werden (groen viel niet op in de natuur, rood was dan weer te fel en geel bleek niet vrolijk genoeg te zijn), vond Peyo toch dat ze een aparte stripverhalenreeks verdienden. Die reeks kwam er in 1959.

Wat volgde: 272 afleveringen van de animatiereeks in wel 40 verschillende talen, een jaarlijkse Wereldsmurfendag, meerdere pretparken, een miljoen verkochte minifiguurtjes, 4 films... En vergeet de blauwe smurfensnoepjes niet, waarvan er wereldwijd ongeveer 1 per minuut wordt verorberd. 

Met zijn stripverhalen wilde Peyo ook zijn waarden uitdragen: verdraagzaamheid, respect voor anderen en geloven in de toekomst.

En die waarden zet dochter Culliford nu verder: "Soms vraag ik me af of mijn vader wel akkoord zou zijn met de keuzes die ik maak. Hij heeft me enkel gezegd welke richting hij niet uit wilde gaan: niets met alcohol, drugs of sigaretten. Alles wat met religie te maken heeft of verdeeldheid zaait, wilde hij ook links laten liggen. Ik kan me daar wel in vinden."

Waar zet je dan wel op in? "Ik stel me altijd de vraag: is dit in het voordeel van de smurfen? Past dit bij het beeld dat we willen uitdragen?" 

Het beeld dat ze willen uitdragen, is dat van plezier en humor, maar daar hoort volgens haar ook een maatschappelijke verantwoordelijkheid bij. "Papa wilde de smurfen ook inzetten om degenen die hulp nodig hebben, ook te kunnen helpen. In de jaren 80 werkte hij al samen met het Rode Kruis." 

En dat vindt Culliford maar logisch: "Mijn vader was altijd heel genereus en dat wilde ik verderzetten. Voor mij moeten de smurfen ook dienen voor andere doelen dan het financiële."

Daarom werkte ze in 2005 mee aan een geslaagde, doch ietwat controversiële campagne van Unicef. Het smurfendorp wordt in de reclamespot gebombardeerd en Babysmurf blijft wenend achter bij de slachtoffers. En sinds 2017 zijn de smurfen het gezicht van de duurzame ontwikkelingsdoelstellingen, waarmee ze zich inzetten voor onder andere een beter klimaat. 

Wat de smurfen zo succesvol maakt, is onder meer de herkenbaarheid van de uitgespeelde karaktereigenschappen. "Smurfin is altijd mijn favoriet geweest, omdat ik me in haar herkende. Ik kwam er pas later achter dat mijn vader zijn inspiratie voor haar ook echt bij mij haalde. Dat deed me zo'n plezier." 

Haar grootste drijfveer blijft dat plezier dat ze als sinds klein af aan voelt: "Ik ben intussen de pensioenleeftijd al voorbij, maar ik vind mijn job nog leuk. De smurfen zitten in mijn bloed, ze zijn mijn geluk. De dag waarop ik met lood in mijn schoenen naar het werk vertrek, is de dag waarop ik stop." Ze kiest ervoor de traditie voort te zetten binnen de familie: ze leert momenteel een van haar zonen alle kneepjes van het vak, zodat hij de leiding kan overnemen. 

Al moet je soms ook wat afwijken van tradities, zodat nieuwe generaties ook weer gaan houden van de figuren. Daarom deed in 2017 een volledig nieuw smurfendorp, gevuld met meisjes, haar intrede. "Fans vroegen daar echt om, dus we hebben daarrond dan een film uitgewerkt. Later volgde een televisiereeks en stripverhalen, en die zijn allemaal heel populair." 

Ook haar geliefde Smurfin kreeg een upgrade: "In de jaren 60 werd ze erg betutteld. In de huidige context is het gewoon niet oké om haar enkel te omringen met 100 mannen. Nu is ze een leidersfiguur en geeft karatelessen aan de andere smurfen." 

En dat slaat aan: zowel de nieuwe animatiereeks als de nieuwe stripverhalen worden goed gelezen, door meisjes en jongens, benadrukt Culliford. 

Die populariteit blijft ook aanhouden: de 4e, en laatste nieuwe, smurfenfilm gaat vandaag in wereldpremière in Brussel. Een thuismatch dus, want vader Peyo werd in 1928 geboren in Schaarbeek. "Het is een mooie ode aan mijn vader en zijn werk, dat toch volledig Belgisch blijft. We zijn er vaak te discreet over, maar hij heeft toch maar een personage gecreëerd dat internationaal gekend is." 

Ter ere daarvan worden de straten van de stad 'omgesmurft': ze kleuren volledig blauw. En alle nationale en internationale sterren zullen over de - uiteraard - blauwe loper passeren. Vraag blijft of ook de Amerikaanse zangeres Rihanna haar opwachting zal maken. Ze heeft de stem van Smurfin ingesproken en schreef ook de muziek voor de film, zoals titelsong 'Friend of Mine '. 

In de nieuwe film wordt Grote smurf ontvoerd door de aloude slechterik Gargamel en zijn kat Azraël. De andere smurfen proberen hun leider te bevrijden onder leiding van Smurfin. En Naamloze smurf, een volledig nieuw personage, doet ook zijn intrede. 

"Cinema was een passie van mijn vader. Hij hield van het artistieke en audiovisuele van film, waarin tekeningen en verhaal samenkomen. Hij wilde dat ook allemaal kunnen.", weet Véronique. "Hij zou zo enorm trots zijn op deze nieuwe film, daar ben ik rotsvast van overtuigd."