Van huiskamers tot cafés, van Gent tot Schellebelle: in Vlaanderen bloeien leesclubs als nooit tevoren. "Ze zijn jonger, diverser en populairder dan ooit — dankzij sociale media én celebs zoals Dua Lipa." In 'De wereld van Sofie' op Radio 1 gaf boekenliefhebber en leesclubkenner Steven Van Ammel een inkijk in deze hernieuwde literaire beweging. Hij deelde ook enkele praktische tips voor wie zélf een boekenclub wil starten.
Leesclubs zijn hipper dan ooit: "Het is voor veel mensen een stok achter de deur om te blijven lezen"
"Er is een enorme diversiteit", zegt Steven Van Ammel, uitbater van boekhandel Passa Porta in Brussel en bezieler van het gelijknamige boekenfestival, in 'De wereld van Sofie' op Radio 1. Voor een reeks in De Standaard bezocht hij 18 leesclubs in Vlaanderen, en wat hem vooral opviel was de verscheidenheid: "Van een poëzieclub in Gent tot een expatclub in Leuven en een leesgroep van de Boerinnenbond in Schellebelle — overal zitten mensen samen om over boeken te praten."
Waarom kiezen mensen voor een leesclub?
De redenen waarom mensen zich aansluiten bij een leesclub zijn uiteenlopend. Het is een manier om boeken anders te benaderen, volgens hem. "Zelfs als een titel niet meteen aanspreekt, leer je dankzij andere lezers nieuwe invalshoeken ontdekken. Het gebeurt vaak dat iemand na de bespreking zegt: ik ben toch anders naar dit boek gaan kijken."
Zelfs fervente lezers kunnen een leesdip hebben. Die maandelijkse afspraak helpt je om dat boek toch uit te lezen
Steven Van Ammel, leesclubkenner
Daarnaast is het ook een manier voor sommigen om meer of regelmatiger lezen, anderen zoeken verdieping of sociaal contact. Van Ammel noemt de leesclub ook een 'stok achter de deur': "Zelfs fervente lezers kunnen een leesdip hebben. Die maandelijkse afspraak helpt je om dat boek toch uit te lezen."
Meer jongeren dankzij Booktok en Dua Lipa
Volgens Van Ammel is er duidelijk sprake van een generatiewissel. "Er zijn opvallend veel twintigers die opnieuw boeken lezen in groep. Ze willen deel uitmaken van iets — een community rond literatuur."
Dua Lipa leest de boeken écht - dat is verfrissend
Steven Van Ammel, leesclubkenner
Bekende figuren zoals popster Dua Lipa, die een eigen boekenclub startte, spelen hierin een rol. "Ze doet ook goede interviews. Je merkt: ze heeft de boeken gelezen, en ze gaat er oprecht in mee. Dat is bijzonder verfrissend."
Hij noemt het een logische evolutie van eerdere initiatieven, zoals de boekenclubs van Oprah Winfrey en Reese Witherspoon, maar met een meer hedendaagse uitstraling via sociale media zoals 'BookTok'.
Zelf een boekenclub starten? Zo begin je eraan
Wil je zelf een boekenclub opstarten? Volgens Van Ammel zijn er enkele zaken waar je best rekening mee houdt:
Begin klein: een groep van 6 tot 12 is ideaal
Kies haalbare boeken: liever géén turf van 600 pagina’s bij de opstart
Zorg voor een begeleider: anders verzandt het gesprek snel
Een hapje en drankje hoort erbij: "De versnaperingen zijn de smeerolie van de leesclub."
Daarnaast raadt hij aan om je te verbinden aan een boekhandel of bibliotheek, zodat mensen je club ook makkelijk kunnen vinden. En vooral: hou het toegankelijk. "Geen verplichte vragenlijsten of analyses. Het plezier van lezen moet centraal staan."
Terug van weggeweest
Volgens Van Ammel is de leesclub geen nieuw fenomeen. Vlaanderen heeft al decennialang een sterke leescultuur, gesteund door organisaties, bibliotheken en boekhandels. Maar wat er vandaag gebeurt, is zichtbaarheid.
"Sociale media geven een podium aan het lezen. Je ziet het gebeuren, dus je voelt je sneller geroepen om mee te doen."
Meer over boekenclubs? Luister hier:
