Tongeren-Borgloon heeft een waardevol historisch document in handen gekregen: een meer dan 200 jaar oud kaartboek van de baronie van 's Herenelderen. Het bevat 113 gekleurde kaarttekeningen van het dorp in 1797. "Het boek is bijzonder gedetailleerd en biedt een uniek overzicht van het dorp", zegt Steven Vandewal van het archief van de stad.
'S Herenelderen
Uniek kaartenboek toont hoe 's Herenelderen er 200 jaar geleden uitzag
Evi Walschaers
Gepubliceerd:
De stad Tongeren-Borgloon kocht het unieke kaartboek aan om de geschiedenis over de streek te bewaren en de informatie erover beschikbaar te maken voor het grote publiek. "Het boek is van onschatbare waarde voor iedereen die geïnteresseerd is in lokale geschiedenis en landschapserfgoed", zegt schepen van Erfgoed Gerard Stassen (Vooruit).
Het boek brengt de situatie van 's Herenelderen in beeld vanaf 1797, net voor de Franse Revolutie, tot aan de optekening in 1816. Het dorp stond toen onder de heerschappij van één familie.
Gedetailleerde tekeningen
Dat het een uniek stuk is, zegt ook Steven Vandewal, afdelingshoofd archief bij de stad. "We hebben heel weinig kaartmateriaal van voor 1800. Dit is dan ook nog eens een bijzonder gedetailleerd kaartboek, waarop je goed kan zien hoe het dorp eruit zag dankzij de ingekleurde potloodtekeningen."
"Vaak zie je op kaarten enkel kleine percelen of fragmenten van een dorp of stad. Dit is een helder en volledig overzicht, en dat is uniek voor Tongeren-Borgloon."
Wat ook opvalt, is de greep die de familie had op het dorp. "90 procent van het dorp was in hun bezit als heer. Iedereen in het dorp hing af van die familie voor hun pachten of hun dagelijks leven, die vanuit het kasteeldomein sommige percelen ging verkavelen", zegt Vandewal.
Kaartboek online bekijken
Het boek zelf wordt voorlopig bewaard in het depot, omdat het te zwaar en te fragiel is om nog tentoon te stellen. Mogelijk zal het ooit nog wel aan het publiek getoond worden, maar voorlopig zijn de pagina's online te raadplegen. De kaarten werden gedigitaliseerd en kunnen bekeken worden op de nieuwe website van de collectie van Tongeren-Borgloon.
"Uiteindelijk zullen ook de data eraan gekoppeld worden, waardoor je kan zien wie de grondgebruikers waren en wat voor grond het was, bijvoorbeeld een boomgaard. Daarna kunnen we ook spelen met verschillende kaartlagen, door er bijvoorbeeld een hedendaagse kaart op te leggen."
"Wat daarbij al in het oog springt, is hoe nat het dorp vroeger was. Er waren heel wat bronnen en de Demer ontspringt vlakbij. Het kan in die context interessant zijn om te zien waar mensen nu bouwen, in vergelijking met 200 jaar geleden."
Regionaal nieuws uit Limburg
Gepubliceerd:
