In een gelekt Pentagon-rapport staat dat de Amerikaanse aanvallen op de nucleaire sites in Iran het nucleaire programma van het land niet hebben vernietigd, maar waarschijnlijk slechts maanden hebben vertraagd. Dat berichten verschillende grote mediakanalen. De bevindingen druisen in tegen de claim van Amerikaans president Donald Trump dat de sites "volledig en totaal verwoest" zijn. Volgens het Witte Huis is de inhoud van het rapport "volledig verkeerd".
Schade aan Iraans nucleair programma wellicht niet zo groot volgens gelekt Pentagon-rapport
Stef Van Chaze
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:
Daags na de Amerikaanse bombardementen op de Iraanse nucleaire sites van Fordow, Isfahan en Natanz rijzen er twijfels over de impact ervan. In zijn toespraak, kort na de aanvallen, zei president Trump dat de sites "volledig en totaal vernietigd" zijn. Ook Amerikaans minister van Defensie Pete Hegseth zei dat de nucleaire ambities van Iran "zijn weggevaagd".
Volgens een gelekt rapport van de Defense Intelligence Agency van het Pentagon - waarover grote nieuwsmedia als CNN, The New York Times, Reuters, The Guardian en BBC berichten - zijn daar voorlopig echter geen harde bewijzen voor. Zo zouden de aanvallen op de sites het Iraanse nucleaire programma niet hebben vernietigd, maar waarschijnlijk slechts een aantal maanden hebben vertraagd.
Wat staat in het rapport?
Volgens 2 bronnen die bekend zijn met het verslag zou de voorraad verrijkt uranium - het sleutelelement voor de bouw van kernwapens – niet vernietigd zijn. Een andere bron zegt dat de uraniumcentrifuges nog grotendeels intact zouden zijn. Volgens nog een andere bron zou het verrijkte uranium op voorhand verplaatst zijn, iets waar satellietbeelden ook al op wezen.
Verder zou de schade vooral beperkt zijn aan de nucleaire site van Fordow. Die ligt diep begraven in de bergen. De duizenden centrifuges die er zouden draaien om uranium te verrijken, zouden 100 meter diep liggen. De zogenoemde 'bunker busters', of bunkerbommen, die door de VS werden gebruikt, kunnen tot 60 meter in de grond doelwitten treffen.
Wat weten we over Fordow, de geheime Iraanse nucleaire site?
Belangrijk: het rapport gaat over eerste bevindingen. Over de echte schade is nog veel onduidelijk. Doordat het nog vroeg is en omdat Iran een gesloten land is, wordt het moeilijk om die reële schade ook effectief op te meten.
"Daarvoor zou een rapport moeten komen van het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA), maar de kans dat zij voet aan de grond zullen zetten in Iran is op dit moment zeer klein", zegt professor internationale politiek, Tom Sauer (U Antwerpen).
Hoe betrouwbaar is zo'n gelekt rapport?
Toegegeven: een geheim Pentagon-rapport, gelekt door anonieme bronnen aan de media. Het klinkt allemaal wat vaag. Toch wordt het bestaan en de inhoud ervan wel degelijk bevestigd door de Amerikaanse regering. Ook professor Sauer zegt dat er weinig redenen zijn om te twijfelen aan zo'n verslag.
"Het rapport was geclassificeerd als 'zeer geheim', maar werd toch gelekt door een anonieme, laaggeplaatste loser in de inlichtingengemeenschap", liet Witte Huis-woordvoerder Karoline Leavitt weten aan CNN. De voorlopige bevindingen noemt ze "ronduit verkeerd".
Het rapport was geclassificeerd als 'zeer geheim', maar werd toch gelekt door een anonieme loser
Karoline Leavitt, woordvoerder Witte Huis
Ook president Trump betwist de inhoud van het voorlopige verslag van het Pentagon. "Dit is een poging om een van de meest succesvolle aanvallen in de militaire geschiedenis in diskrediet te brengen. De nucleaire sites in Iran zijn volledig vernietigd", bevestigt hij nogmaals op Truth Social .
Steve Witkoff, de speciale gezant voor het Midden-Oosten, zegt dat het lekken van het document een daad van verraad is en dat de dader ter verantwoording moet worden geroepen.
Wat met Iraanse kernwapens?
De vraag of het nucleaire kernwapenprogramma van Iran nog overeind staat, blijft voorlopig onbeantwoord. Dat Iran effectief aan een kernwapen werkte, is overigens ook nog steeds niet 100 procent zeker, maar valt ook niet uit te sluiten. Iran houdt die onzekerheid zelf mee in stand.
Kennis kan niet gebombardeerd worden
Tom Sauer, professor internationale politiek
"Ook Israël heeft al een voorlopig rapport gemaakt over de Amerikaanse aanval", zegt professor Sauer. "Daaruit blijkt dat niet heel het programma is weggevaagd, maar dat het voor 2 jaar is vertraagd."
"Verder zijn er ongetwijfeld nog andere nucleaire sites die de Israëli's en de Amerikanen niet kennen", aldus Sauer nog. "Er is ook geen enkele aanname dat Iran niet gewoon opnieuw zal beginnen, ongeacht de vertraging. Kennis kan niet gebombardeerd worden."
Het volledige gesprek met Tom Sauer in 'De Ochtend' op Radio 1
Iran meldt "zware schade" aan nucleaire sites
De woordvoerder van het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken, Esmail Baghaei, heeft ondertussen laten weten dat de Amerikaanse aanvallen van zondag wel degelijk "zware schade" hebben toegebracht aan de Iraanse nucleaire installaties. Dat bericht de Qatarese nieuwszender Al Jazeera.
Aanvankelijk gaf Iran aan dat de schade beperkt was gebleven, maar het ministerie van Buitenlandse Zaken komt daar nu op terug. "Ik heb hier niets aan toe te voegen, want het gaat om een technische kwestie", zei Baghaei.
De woordvoerder liet verder weten dat het Iraanse atoomagentschap en andere bevoegde instanties ermee bezig zijn, schrijft Al Jazeera nog.
