Derde oorlogsschip en 1.000 nieuwe gevechtsvoertuigen, maar nog discussie over extra F-35's: dit staat in defensieplan van regering

Premier Bart De Wever (N-VA) en minister van Defensie Theo Francken (N-VA) kunnen dan toch naar de NAVO-top in Den Haag trekken met een concreet defensieplan onder de arm.

Francken heeft op X aangekondigd dat er binnen het kernkabinet een akkoord gesloten is over de zogenoemde strategische visie. Daarin legt ons land vast hoe de extra miljarden voor defensie concreet besteed zullen worden.

Dat gaat voor alle duidelijkheid nog steeds over extra uitgaven om de (oude) NAVO-norm van 2 procent te halen. Over de nieuwe doelstelling van 5 procent - waarvan 3,5 procent strikt militaire uitgaven - heeft de regering nog niet beslist hoe en wanneer ons land die zal halen. 

De regering heeft nu officieel vastgelegd dat het de eerstkomende jaren niet meer dan die 2 procent zal uitgeven. Dat blijft zelfs zo tot en met 2033, is nu voorlopig afgesproken. In 2034 zou dat percentage stijgen naar 2,5.

De 3,5 procent lijkt op die manier heel ver weg, hoewel de NAVO dat waarschijnlijk eist tegen 2035. In 2029 - op het einde van de legislatuur van de regering De Wever - plant de NAVO een evaluatie van de defensie-uitgaven. 

"Het zal op dat moment zaak zijn om een realistisch groeipad te maken naar meer dan die 2 procent", zegt premier De Wever. "We zullen zien in welke wereld we dan leven."

Het akkoord dat de regering vandaag sloot gaat in totaal over de besteding van opgeteld 34 miljard euro de komende jaren. "Dat is de grootste investering in defensie van de laatste 40 jaar", aldus Francken. 

Ons land zal een 3e fregat, een oorlogsschip, aankopen. Er wordt ook geïnvesteerd in een eigen Belgisch luchtafweersysteem."De prioriteit is luchtverdediging", zegt Francken. "Daar gaan we vol op inzetten."

Er is ook afgesproken om 1.000 nieuwe gevechtsvoertuigen en evenveel logistieke voertuigen te bestellen. Francken kondigt ook de oprichting van een gevechtsdrone bataljon aan en er komt een tweede landmachtbrigade. Ten slotte wordt ook geld vrijgemaakt voor extra munitie en opleidingen. 

Hoe al die uitgaven precies betaald moeten worden de komende jaren is onduidelijk. In de begroting voor 2025 zijn de eerste kosten vooral gedekt door eenmalige inkomsten. Vanaf volgend jaar moet de regering op zoek naar structurele manieren om de extra miljarden voor defensie te financieren. Dat belooft nog een lastige klus te worden. 

Over de aankoop van extra F-35-gevechtsvliegtuigen, één van de meest heikele onderdelen van het strategisch plan, is nog geen akkoord. Ons land heeft er al 34 besteld enkele jaren geleden, maar daar zouden er nog bijkomen. Vooruit ligt daarover dwars.

"Zo’n zwaarwichtige beslissing met belangrijke gevolgen die kan je niet zomaar nemen", zegt Vooruit-minister Frank Vandenbroucke (Vooruit). Die beslissing kan voor de socialisten pas afgeklopt worden wanneer ook over de meerwaardebelasting definitief een akkoord is. "Je kan zoiets niet beslissen als je nog geen klaarheid hebt over hoe de sterkste schouders een deel van de inspanning zullen dragen."

"Ik heb daar respect voor", zegt Francken. "Maar je moet alles in perspectief plaatsen: die F-35's dat gaat over 1 miljard euro op een totaal van 34 miljard." Volgens Francken komt de aankoop er wel degelijk: "De discussie gaat eigenlijk niet over of we F-35's kopen of niet."