'Pluk van de Petteflet' van Annie M. G. Schmidt is eerste kinderboek in de canon: "Had er al veel langer in moeten staan" 

“Ik herinner me dat we niet op onze poep konden blijven zitten, en stilletjes op onze knieën dichter bij de juf kwamen: vertel verder, vertel verder!” Marieke De Maré zit in gedachten weer op het tapijt in de 3e kleuterklas. De Maré is zelf auteur; haar roman 'Ik ga naar de schapen’ kreeg recent zowel de Bordewijk- als de Confituurboekhandelsprijs.

“De juf las 'Pluk' op een ongelooflijk pittige manier voor, waardoor het voor altijd is blijven hangen. Ik zie weer onze open monden, als de Stampertjes voor de zoveelste keer à volonté frieten zitten te eten.”

Later heeft Marieke De Maré  ‘Pluk van de Petteflet’ aan haar eigen kinderen voorgelezen, en die lezen het intussen zelf. “Het is een boek dat generatie na generatie herlezen wordt. “In ons gezin zijn er zelfs woorden uit het  boek blijven leven, zoals ‘petteflet’ voor een appartementsgebouw of ‘lispeltuut’ voor een schelp aan zee, die in je oren fluistert als je de weg kwijt bent.”    

“Pluk is een kleine jongen met een kraanwagentje, op zoek naar een huis. Aan een flatgebouw, een Petteflet, vertelt meneer Pen hem dat er een torenkamertje vrij is. Dat is de basis van het boek. Pluk gaat daar wonen en leert alle mensen en dieren in het appartementsgebouw kennen.” Zaza de kakkerlak, Dollie de duif, Karel de meeuw, eekhoorn Duizeltje, Aagje en haar moeder mevrouw Helderder, de familie Stamper: het is een bonte mensen- en beestenboel. 

“En dan ontstaan de avonturen. Ze moeten elkaar helpen, ze moeten ambetantigheidjes oplossen en Pluk is de jongen die iedereen probeert te verbinden.” Het verhaal gaat naar een climax wanneer de Torteltuin, een parkje in de buurt, dreigt te verdwijnen onder beton. “Daar gaat Pluk met zijn vrienden tegenin.” 

Na een lange tocht krijgt hij een braamstruikje, dat hij naast het park plant. “Op de dag dat de werken starten, beginnen de bouwvakkers van die sappige, heerlijke bramen te eten en ze worden zelf weer kinderen. Ze beginnen zelf te spelen.” Van de bouwplannen komt niets meer in huis.

Annie M. G. Schmidt (1911-1995) schreef ‘Pluk van de Petteflet’ in 1971.  De eerste druk was meteen goed voor 30.000 exemplaren. Intussen zijn we tientallen edities verder. Dit boek is een evergreen. “54 jaar geleden geschreven. Je zou denken dat zoiets veel trager geschreven is, maar dat is niet zo. Het is heel flitsend. In elke alinea gebeurt er iets en de taal is helemaal niet oubollig.”  

Marieke De Maré blijft zich verbazen over hoe actueel de thema’s van ‘Pluk van de Petteflet’ zijn: “Het gaat zelfs over de mazelen.” De setting van de Petteflet, het appartementsgebouw, is bijzonder: “Dat is toch een blik op de maatschappij. Je kunt er naast iemand wonen die volkomen anders is dan jezelf. Iemand die veel netter is, of helemaal niet van dieren houdt, zoals mevrouw Helderder met haar spuitbus tegen insecten.” 

Al die mensen en dieren wonen naast en onder en boven elkaar. “Die verbindende factor, namelijk dat je jezelf mag zijn, is een heel mooi thema in het boek,” vindt Marieke De Maré.  

Net als de zorg voor het klimaat en de natuur. “Een park, een bos dat plaats moet ruimen voor appartementen, voor steen. En dan een groep mensen die daartegen in gaat:” hoe actueel wil je het hebben? “Kon iedereen maar ‘Pluk van de Petteflet lezen’, dan zou de wereld er beter uitzien.”  

“Heel terecht dat ‘Pluk van de petteflet’ in de canon staat. Ik heb erop zitten wachten. Het had al veel vroeger mogen gebeuren,” vindt Marieke De Maré. “Dit boek is in mijn geheugen gegrift en moeten we altijd blijven lezen en herlezen. Het is zo mooi geschreven en het zal tot het einde der tijden actueel blijven. Dit gaat over mens en natuur en over hoe we het kind in ons naar boven kunnen halen. Konden we dat allemaal maar, een beetje kind blijven.”