Het geweld tegen kinderen in gewapende conflicten heeft in 2024 opnieuw een "ongekend niveau" bereikt. Dat stellen de Verenigde Naties in een nieuw jaarrapport. Gewapende groeperingen zijn daar voor een groot deel verantwoordelijk voor, maar de meeste kinderen worden door regeringstroepen gedood of verminkt.
Geweld tegen kinderen in gewapende conflicten neemt alsmaar toe: "Hun kreten zouden ons 's nachts wakker moeten houden"
Freek Willems
Gepubliceerd:
2023 was al een recordjaar, met een stijging van 21 procentpunt ten opzichte van 2022. In 2024 is het geweld tegen kinderen in gewapende conflicten nog meer toegenomen, met nog eens 25 procentpunt tegenover 2023. Dat is de droevige conclusie van het VN-jaarrapport 'Kinderen in Gewapend Conflict' .
De Verenigde Naties verifieerden vorig jaar 43.370 zware schendingen tegenover 22.495 kinderen. Iets meer dan 5.000 schendingen werden in 2023 begaan, maar pas in 2024 geverifieerd.
Het gaat om moorden, verminkingen, het rekruteren en ontvoeren van kinderen, seksueel geweld, aanvallen op scholen en ziekenhuizen en het ontzeggen van toegang tot humanitaire hulp.
De VN stelt ook een duidelijke toename vast van kinderen die meermaals getroffen worden.
Israël en Palestijnse gebieden
De regio met de meeste zware schendingen zijn Israël en de Palestijnse gebieden. De VN verifieerde er in 2024 8.554 zware schendingen, waaronder 1.259 dode en 941 gewonde Palestijnse kinderen in de Gazastrook.
Het Palestijnse ministerie van Gezondheid meldt nog hogere cijfers, maar de VN hanteert strikte criteria en zegt dat het verificatieproces nog aan de gang is.
VN-secretaris-generaal António Guterres is "ontsteld door de intensiteit van de zware schendingen tegenover kinderen in de bezette Palestijnse gebieden en Israël" en "zeer gealarmeerd" door het hoge aantal kinderen dat gedood wordt door Israëlische militairen.
Israël staat voor het tweede jaar op rij op de zwarte lijst met landen en organisaties die de rechten van kinderen schenden. Ook Hamas en Islamitische Jihad blijven op die VN-lijst staan.
Afrikaanse landen en Haïti
Ook een aantal Afrikaanse landen staan weer hoog op de lijst. In de Democratische Republiek Congo verifieerde de VN 4.043 zware schendingen tegen 3.418 kinderen. In Somalië gaat het om 2.568 zware schendingen tegen 1.992 kinderen. In Nigeria verifieerde de VN 2.436 zware schendingen tegen 1.037 kinderen. En in Soedan gaat het om 2.041 schendingen tegenover 1.882 kinderen. In dat laatste land blijven het leger en de paramilitaire organisatie Rapid Support Forces op de zwarte lijst staan.
Ook in Haïti, in de Caraïben, zijn veel kinderen het slachtoffer van zware schendingen. De VN verifieerde er 2.269 tegen 1.373 kinderen. De VN plaatst voor het eerst de bendecoalitie 'Viv Ansamn' ('Samen Leven') op de zwarte lijst, een coalitie die uit meer dan 10 gewapende bendes bestaat. In mei plaatste de VS die coalitie op de terreurlijst.
Gewapende bendes controleren momenteel zo'n 85 procent van de Haïtiaanse hoofdstad Port-au-Prince en begeven zich ook steeds meer naar de omliggende regio's.
In Haïti en verschillende Afrikaanse landen worden ook veel kinderen seksueel misbruikt. Wereldwijd is het seksueel geweld in gewapende conflicten volgens de VN met 35 procentpunten gestegen.
In Haïti werden in 2024 566 gevallen van seksueel misbruik van kinderen geverifieerd. 411 daarvan worden toegeschreven aan de bendecoalitie 'Viv Ansamn'. In Congo werden 358 gevallen geverifieerd. De meeste werden gepleegd door gewapende bendes, maar ook het Congolese leger maakt zich er schuldig aan.
Oekraïne
Door de aanslepende oorlog van Rusland in Oekraïne staat ook Oekraïne hoog op de lijst. De VN verifieerde er vorig jaar 1.914 zware schendingen tegen 673 kinderen, waaronder het doden van 94 kinderen en verwonden van 557 kinderen. De VN noteerde ook 559 aanvallen op scholen en 303 op ziekenhuizen. Rusland staat voor het derde jaar op rij op de zwarte lijst van de VN.
Zowat 50 procent van de zware schendingen wereldwijd schrijven de VN toe aan gewapende groeperingen. Maar regeringstroepen maken zich het meest schuldig aan het doden en verminken van kinderen, aanvallen op scholen en het ontzeggen van toegang tot humanitaire hulp.
"Kinderen hadden het het zwaarst te verduren bij meedogenloze vijandigheden en willekeurige aanvallen," stelt Guterres, "en waren getroffen door het schenden van wapenstilstanden en vredesakkoorden en door alsmaar erger wordende humanitaire crisissen."
De VN-baas hekelt ook het gebruik van alsmaar vernietigendere en explosievere wapens in bevolkte gebieden en de systematische uitbuiting van kinderen voor de gewapende strijd.
Volgens Virginia Gamba, speciaal vertegenwoordiger voor kinderen en gewapende conflicten van de VN, is de wereld op een punt gekomen waarbij er geen weg meer terug is. Ze roept de internationale gemeenschap op om kinderen te beschermen en de strijdende partijen om de oorlog tegen kinderen onmiddellijk te stoppen.
"De kreten van 22.495 onschuldige kinderen die eigenlijk zouden moeten leren lezen of met een bal spelen, maar in plaats daarvan gedwongen worden om te leren hoe ze geweerschoten en bombardementen moeten overleven, zouden ons allemaal 's nachts wakker moeten houden."
