In Berlare en Zele zijn de afgelopen jaren duidelijk minder gewasbeschermingsmiddelen gebruikt. Dat blijkt uit een uniek milieuproject met 100.000 bijen als "natuurlijke vliegende staalnemers". Ze helpen om de kwaliteit van het milieu rondom waterwinningen te monitoren, plekken waar grond- of oppervlaktewater wordt opgepompt voor het drinkwater.
'100.000 bijen als onderzoekers' in Berlare en Zele tonen aan: gebruik pesticiden in regio daalt, biodiversiteit neemt toe
Niki Vandriessche
Gepubliceerd:
Sinds 2021 analyseert De Watergroep samen met onderzoekscentrum AgroFoodNature en BeeOdiversity het stuifmeel van bijen. Uit de resultaten blijkt dat er niet alleen een daling in het gebruik van pesticiden is, maar ook een toename van de biodiversiteit in de regio.
Bijen als natuurlijke monitor
De 100.000 bijen verzamelen stuifmeel binnen een straal van ongeveer 1,5 kilometer rond de bijenkasten. Dit stuifmeel wordt opgevangen bij de bijenkast en geanalyseerd. Laetitia Boels, onderzoekster bij BeeOdiversity, licht toe: "Door dit stuifmeel te onderzoeken, kunnen we zowel de soorten bloemen identificeren als de aanwezigheid van pesticiden en zware metalen meten."
"We zijn in 2021 gestart en zien sindsdien een daling in zowel het aantal verschillende pesticiden als in de concentraties ervan. In 2023 vonden we nog 13 soorten pesticiden terug, in 2024 waren dat er nog maar 6, en er werden geen hoge concentraties meer gemeten."
Volgens Brigitte Van Damme van De Watergroep zijn de resultaten dus hoopgevend. "We zien niet alleen minder soorten gewasbeschermingsmiddelen, ook de concentraties zijn vaak nauwelijks meetbaar. Dit maakt het mogelijk om gerichte maatregelen te nemen om de waterkwaliteit in de buurt te beschermen."
Verder zijn er al beschermingsstroken langs waterlopen ingezaaid met bloemrijke zaadmengsels om de biodiversiteit te bevorderen. "Want het water dat hier gewonnen wordt, wordt uiteindelijk door duizenden mensen gedronken. Als we preventief kunnen vermijden dat pesticiden in ons drinkwater terechtkomen, is dat een winst voor de gezondheid en het milieu", zegt Boels.
Samenwerking met landbouwers en gemeenten is belangrijk
Er is een nauwe samenwerking tussen De Watergroep, lokale landbouwers, kenniscentra en de gemeenten Berlare en Zele. Via workshops en gezamenlijke acties worden landbouwers gestimuleerd om alternatieven te zoeken voor het gebruik van pesticiden. Zo schakelden verschillenden al over van de teelt van maïs naar grasklaver, een gewas dat minder gewasbeschermingsmiddelen nodig heeft.
"Het is geen zaak van 'jullie mogen geen pesticiden meer gebruiken', maar van het samen zoeken naar oplossingen die werkbaar zijn", zegt Boels. "De landbouwers waren ook echt geïnteresseerd en bereid om nieuwe methodes te proberen. Dat zien we nu ook terug in de positieve cijfers."
Regionaal nieuws uit Oost-Vlaanderen
Gepubliceerd:
