Wie was Cyrus de Grote en waarom spiegelt de Israëlische premier Netanyahu zich er zo graag aan?

Cyrus II - ook wel bekend als Cyrus de Grote - is een legendarische Perzische koning die tussen de 600 en 529 voor Christus zou hebben geleefd. In die periode stond hij aan het hoofd van een rijk dat zich uitstrekte van West-Azië over het Midden-Oosten tot het Kaukasus-gebergte en delen van Griekenland. In Iraanse kringen valt hij te vergelijken met wat Romulus en Remus voor de Romeinen betekenen, of met wat de naam van Alexander De Grote bij de Grieken oproept.

Ook voor de Israëli's is Cyrus de Grote echter een belangrijke figuur. Rond het jaar 539 v.C. trok Cyrus II ten strijde tegen de stad Babylon, in het huidige Irak. Toen de stad in handen van de Perzen viel, toonde Cyrus zich bijzonder tolerant tegenover de verschillende culturele en religieuze groepen in de stad.

De koning liet volgens de Bijbel ook de Joden vrij die in de stad gevangen zaten. Hij gaf hen de toestemming om terug te keren naar Jeruzalem, waar ze een nieuwe tempel moesten bouwen. De Tempel van Herodes - ook bekend als de Tweede Tempel - moest de Tempel van Salomo vervangen die decennia daarvoor tijdens een Babylonisch beleg van de stad was vernietigd.

Meer dan 2.500 jaar later heeft Cyrus II nog steeds bewonderaars, onder wie de Israëlische premier Benjamin Netanyahu. Toen hij een bezoek bracht aan het door een Iraanse raket vernielde ziekenhuis van Beër Sjeva, gaf Netanyahu enkele opmerkingen over het Iraanse regime. Ook toen maakte hij een verwijzing naar de Perzische koning.

"2.500 jaar geleden heeft Cyrus de Grote - de koning van Perzië - de Joden bevrijd. Vandaag creëert de Joodse staat de middelen om het Perzische volk te verlossen", zei Netanyahu. Daarmee suggereert hij dat hij een eeuwenoude schuld aan de Iraniërs wil aflossen.

De Israëlische premier zegt dat het einde van het ayatollah-regime een gevolg kan zijn van de Israëlische militaire campagne, maar geeft tegelijk aan dat de Iraniërs ook zelf moeten vechten voor hun vrijheid. "Vrijheid is nooit goedkoop, het is nooit gratis. Vrijheid vereist dat onderworpen mensen in opstand komen, maar dat is hun keuze. Wij kunnen wel de voorwaarden scheppen om hen daarbij te helpen."

Het is alvast niet de eerste keer dat Netanyahu naar Cyrus de Grote verwijst. Enkele jaren geleden vergeleek hij de Perzische koning met de Amerikaanse president Donald Trump. Tijdens Trumps eerste termijn besloot hij om Jeruzalem officieel te erkennen als de hoofdstad van Israël en de Amerikaanse ambassade naar daar te verplaatsen.

Dat was een zeer omstreden beslissing, vanwege de grote religieuze symboliek die aan de stad hangt en omdat het oostelijke deel van de stad (dat officieel Palestijns is, red.) door Israël wordt bezet. De maatregel kon echter op heel wat steun rekenen in Israël, ook van Netanyahu.

"Ik wil jullie vertellen dat het Joodse volk een lang geheugen heeft", zei de Israëlische premier. "We herinneren ons de grote koning Cyrus de Grote, die verkondigde dat de Joodse ballingen in Babylon konden terugkeren om onze Tempel in Jeruzalem te herbouwen. En we herinneren ons hoe president Donald J. Trump Jeruzalem erkende als de hoofdstad van Israël. Meneer de president, onze mensen zullen zich dit door de eeuwen heen blijven herinneren."

Ondertussen blijft het afwachten of Trump ook deze keer als verlosser van Israël zal optreden. De Amerikaanse president moet nu beslissen of de Verenigde Staten zullen deelnemen aan de militaire operatie tegen Iran. Volgens het Witte Huis zou Trump binnen dit en 2 weken een keuze maken.