AI-programma's hebben geen geheime taal ontwikkeld om met elkaar te communiceren, maar wat is er dan wel aan de hand?

Het ziet er best wel griezelig uit. De stem op de ene gsm reserveert een hotelkamer bij het AI-programma op de andere gsm. Dat loopt zoals je dat in een menselijke conversatie verwacht. Maar daarna gaat de communicatie ineens verder in een taal die nog het meest lijkt op het geluid dat je te horen krijgt wanneer je per ongeluk een oude faxmachine belt. Maar het klopt niet dat de AI-programma's die vreemde taal spontaan zouden hebben ontwikkeld.

We raken in contact met Anton Pidkuiko .  Hij is een software-ontwerper van Oekraïense afkomst die vandaag in Groot-Brittannië leeft en werkt. Hij heeft er samen met een mede-ontwerper voor gezorgd dat AI-programma's in die pieptoontaal met elkaar kunnen communiceren. Voor de posts op sociale media worden ook beelden gebruikt die hij zelf gemaakt en gepubliceerd heeft. Maar hij corrigeert de vreemde duiding die aan de beelden wordt gegeven. 

Er is volgens hem helemaal niets van aan dat AI-programma's spontaan een geheimtaal zouden hebben ontwikkeld en met elkaar conversaties zouden hebben zonder menselijke controle.

"Sommige mensen hebben me gezegd dat het het meest griezelige is dat ze ooit hebben gezien of gehoord. Ik vind dat vreemd. Eigenlijk communiceren softwareprogramma's en computers al heel de tijd met elkaar via wifi of bluetooth. Dat hebben we nooit griezelig gevonden. Als die communicatie dan ineens ook geluid krijgt,  dan schrikken we."

De taal is wel degelijk gemaakt door mensen. Als AI-programma's in die taal communiceren, kan dat alleen omdat iemand de software gebruikt die Anton Pidkuiko heeft geschreven.

In de toekomst is het denkbaar dat we AI-programma's zullen gebruiken als een persoonlijke assistent. Je vraagt dan bijvoorbeeld aan AI om een afspraak te maken bij de tandarts of een hotelkamer te reserveren. Het is evenzeer voorstelbaar dat bij de tandarts of het hotel een AI-programma de telefoon opneemt. Moeten die 2 programma's dan wel Engels of Nederlands met elkaar praten? Misschien kan dat efficiënter. Anton Pidkuiko ging met dat idee aan de slag en won er een wedstrijd voor software-ontwikkelaars mee.

"Het idee was om 'personal assistant' programma's efficiënter met elkaar te laten communiceren. De bedoeling was uiteraard niet dat AI-programma's aan onze controle zouden ontsnappen."

Om goed te begrijpen hoe het werkt, deden we met de hulp van Anton Pidkuiko, zelf ook de test.  Eenvoudig was dat niet. Je moet eerst gebruik maken van AI-programma's die zelfstandig kunnen bellen naar bijvoorbeeld een hotel.  Zulke AI-assistentieprogramma's zijn nog lang geen gemeengoed. Daarna moesten we ook op elke gsm de specifieke software van Anton Pidkuiko gebruiken.

In onze test lieten we een programma een zaal reserveren voor een huwelijk. De andere gsm had de rol van hotelbediende. De gsm's schakelden inderdaad over op de pieptoontaal, die overigens officieel ggwave heet. Na enkele pogingen slaagden ze er op die manier inderdaad in om een datum af te spreken waarop een grote zaal beschikbaar was voor een huwelijksfeest.

Anton Pidkuiko mag er dan al een wedstrijd mee gewonnen hebben, een groot succes is de communicatievorm nog niet. Bij geen enkele veelgebruikte AI-software is ze standaard ingebouwd. Volgens Anton Pidkuiko wordt de communicatievorm in de praktijk vrijwel niet gebruikt. In elk geval is het niet zo dat AI-programma's de taal spontaan zouden downloaden of spontaan met elkaar zouden beginnen praten zonder dat ze daartoe opdracht hebben gekregen.

Het gaat overigens ook niet om een geheime taal. Hoewel ggwave niet begrijpelijk is voor mensen, is het volgens Pidkuiko technisch perfect mogelijk om de taal weer om te zetten naar bijvoorbeeld Engels en te begrijpen wat de softwareprogramma' s tegen elkaar gezegd hebben.