Bijna 190.000 Belgen slapen met een toestel tegen slaapapneu. Dat zijn er 82.000 of 77 procent meer dan in 2018. Dat schrijft de Franstalige krant L'Avenir, op basis van cijfers van het Riziv. De voornaamste oorzaak van slaapapneu is overgewicht.
Meer en meer Belgen slapen met toestel tegen apneu: “Voornaamste oorzaak is overgewicht”
Wim De Maeseneer
Gepubliceerd:
In 2024 kregen 188.525 Belgen een terugbetaling voor het gebruik van een toestel tegen slaapapneu. In 2018 waren dat nog 106.258 patiënten. Dat blijkt uit cijfers van het Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering (Riziv).
Het gaat om patiënten met ernstige slaapapneu, die 's nachts een auto-CPAP (masker met een pomp) gebruiken of een mandibulair repositieapparaat (een mondbeugel om de onderkaak in de juiste positie te houden).
Wat is slaapapneu?
Slaapapneu is een slaapstoornis waarbij de ademhaling tijdens het slapen herhaaldelijk minstens 10 seconden stopt of aanzienlijk vermindert. Meestal omdat tijdens de slaap de spieren in de keelholte verslappen en zo de luchtpijp afsluiten.
Symptomen zijn luid, onderbroken snurken, hoofdpijn 's ochtends en slaperigheid overdag. Als slaapapneu niet wordt behandeld, kan het tot allerlei gezondheidsklachten leiden, zoals hart- en vaatziekten.
De meest voorkomende oorzaak van slaapapneu zijn overgewicht en leeftijd. Maar ook afwijkingen aan de kaakbeenderen, vergrote amandelen, een te dikke tong of te smalle keel of neusgangen kunnen slaapapneu veroorzaken.
"We zien inderdaad jaar na jaar meer mensen met slaapapneu", zegt professor Johan Verbraecken, medisch coördinator van het slaapcentrum van het Universitair Ziekenhuis Antwerpen.
"De voornaamste oorzaak is overgewicht. 85 procent van de patiënten met slaapapneu of luid snurken weegt te veel. Ongeveer 1 op de 3 mensen met een BMI van 30 en meer heeft al op jonge leeftijd slaapapneu."
"Maar ook leeftijd is een risicofactor. Bij 70-plussers speelt gewicht een minder grote rol, maar is het vooral de ouderdom zelf die slaapapneu veroorzaakt (doordat onder meer de spieren slapper worden, red.). De gevolgen van slaapapneu op oudere leeftijd zijn doorgaans wel minder zwaar."
Minder schaamte, meer comfort
Tegenwoordig kent bijna iedereen wel iemand met slaapapneu. "Meer patiënten dan vroeger beginnen er zelf over tegen de huisarts. En huisartsen verwijzen ook sneller en correcter door naar ons", zegt Verbraecken.
"De schaamte rond slaapapneu is ook wat minder groot geworden en de toestellen zijn sterk verbeterd. Ze maken minder lawaai dan vroeger en de maskers zijn comfortabeler geworden om te dragen. De meeste patiënten zijn dan ook blij dat er een oplossing is voor hun probleem."
Een jaar wachten op een slaaponderzoek is niet uitzonderlijk meer
Johan Verbraecken, medisch coördinator Slaapcentrum UZA
"Mensen hechten tegenwoordig meer belang aan een goede nachtrust. Goed slapen is een onderdeel geworden van een gezonde levensstijl. Dat zien we ook aan de wachtlijsten", zegt Verbraecken.
"Nieuwe patiënten moeten tegenwoordig 6 maanden wachten op een slaaponderzoek. Een jaar geleden was dat nog 'maar' 3 maanden. Wachttijden tot een jaar zijn geen uitzondering meer."
Behandeling is noodzakelijk
Toch zijn er ook nog altijd heel wat mensen die niet weten dat ze slaapapneu hebben. Of die niet naar de dokter stappen. "Naar schatting 7 procent van de mannen en 4 procent van de vrouwen heeft een relevante vorm van slaapapneu", zegt professor Verbraecken.
Nochtans is uit onderzoek gebleken dat het niet behandelen van slaapapneu op termijn tot ernstige gezondheidsrisico's kan leiden.
"Ongeveer 30 procent van de patiënten die zich niet laten behandelen, krijgt binnen de 10 jaar last van hoge bloeddruk of andere hart- en vaatziekten", zegt Verbraecken.
Vermageren helpt
Maar er is ook goed nieuws, want door je levensstijl aan te passen, kan je de klachten verminderen, of zelfs helemaal doen verdwijnen.
"1 kilogram gewichtsverlies komt overeen met 2 punten minder op de apneu-index (die de ernst van je slaapapneu bepaalt). Als je voldoende vermagert, kan je er dus helemaal verlost van raken."
"Ook lichaamsbeweging kan helpen om er minder last van te hebben. Meer bewegen overdag, helpt sowieso om ook beter te slapen. Daar doet iedereen dus goed aan."
Tongzenuwstimulatie tegen slaapapneu
Sommige patiënten met slaapapneu kunnen worden geholpen via tongzenuwstimulatie.
Je moet dan een soort pacemaker laten implanteren die een elektrode achteraan de tong aanstuurt. Die stimuleert de tongzenuw en voorkomt dat de tong tijdens de slaap naar achteren valt en de luchtweg blokkeert.
In België komen maximaal 68 patiënten per jaar in aanmerking voor terugbetaling, omdat het apparaat zo'n 20.000 euro kost. Tongzenuwstimulatie werkt ook niet bij iedereen.
