Er bestaan manieren om ervoor te zorgen dat je minder geld moet bijbetalen voor de personenbelasting. Veel mensen voelen zich comfortabeler wanneer ze jaarlijks geld terugkrijgen van de fiscus in plaats van dat ze moeten bijbetalen. Kenneth De Beckker is professor Financiële Economie aan de KU Leuven en aan de Open Universiteit en legt uit hoe je die onaangename verrassing zoveel mogelijk kunt vermijden.
Je kan je persoonlijke situatie optimaliseren zodat je netto meer geld overhoudt. Onder andere door zoveel mogelijk fiscale voordelen te benutten die voor jou van toepassing zijn. Moet je daarna nog steeds belastingen bijbetalen? Ook dan bestaan er manieren om dat bedrag zoveel mogelijk te beperken.
Let wel op: het is verkeerd om de eindafrekening van je personenbelasting (die staat op je aanslagbiljet red.) te zien als een soort van bonus of een extra kost. "Krijg je geld terug van de fiscus, dan heb je het voorbije jaar eigenlijk te veel belastingen betaald. Je hebt de fiscus als het ware een renteloze lening gegeven. Moet je daarentegen bijbetalen, dan heb je het afgelopen jaar net te weinig belastingen betaald, en heb je een soort van krediet van de overheid gekregen", zegt professor Financiële Economie Kenneth Beckker (KU Leuven).
Hoe gebeurt de afrekening?
Je betaalt het hele jaar door belastingen op je loon, werkloosheidsuitkering of pensioen via de bedrijfsvoorheffing. Dat is een voorschot op de personenbelasting. Pas na jouw belastingaangifte — die je telkens het jaar nadien indient — wordt er definitief berekend hoeveel belastingen je werkelijk verschuldigd bent.
Het definitieve saldo op je aanslagbiljet is sterk afhankelijk van een heleboel factoren, zoals:
Familiale situatie: Het aantal kinderen dat je fiscaal ten laste hebt, kan een grote impact hebben op je personenbelasting. Hoe meer kinderen, hoe hoger jouw belastingvrije som wordt. Met andere woorden: hoe minder belastingen je moet betalen op je inkomen. Ook voor andere personen ten laste bestaat er een belastingvoordeel. Daarnaast kunnen sommige partners die getrouwd zijn of wettelijk samenwonen gebruik maken van het huwelijksquotiënt. In de praktijk wordt het inkomen van beide partners dan virtueel herverdeeld waardoor je als koppel in totaal minder belastingen betaalt.
Aftrekposten/fiscale voordelen: De overheid voorziet een aantal fiscale voordelen waar je onder bepaalde voorwaarden gebruik van kunt maken. Zo kan je onder andere een belastingvermindering krijgen voor kinderopvang, pensioensparen, woonleningen of giften aan het goede doel. Ontvang je dividenden? Dan kan je de roerende voorheffing die je op de eerste 833 euro hebt betaald terugvragen via je belastingbrief. In totaal kan je zo maximaal 249,90 euro terugkrijgen.
Andere inkomsten: Niet alleen je loon wordt belast. Ook op allerlei andere inkomsten moeten soms belastingen worden betaald via de aangifte van de personenbelasting. Denk maar aan een tweede woning of intresten op spaarrekeningen (pas wanneer die hoger zijn dan 1.020 euro).
Voorheffing: De werkgever houdt bedrijfsvoorheffing in op je loon. Dat is een voorschot op je personenbelasting. Het ingehouden percentage wordt bepaald op basis van de beschikbare gegevens over jouw gezinssituatie. Stemt de informatie waarover jouw werkgever beschikt niet (meer) overeen met je werkelijke situatie? Ga in gesprek met de personeelsdienst van je werkgever om de inhouding zo goed mogelijk te bepalen.
Tips voor volgend jaar
Allereerst kijk je best even je loon- of pensioenfiche na. Zo weet je of je werkgever of de pensioendienst wel voldoende bedrijfsvoorheffing inhoudt. "Als nog niet de maximale bedrijfsvoorheffing wordt ingehouden, kan je vragen om dat wel te doen. Zo zal je aan het einde minder moeten terugbetalen aan de belastingen", tipt De Beckker.
Bekijk daarnaast ook of je recht hebt op fiscale voordelen zoals die voor pensioensparen, hypotheekleningen of giften aan goede doelen. Let wel, fiscale voordelen zijn mooi meegenomen, maar vaak enkel voordelig als je die kosten ook zonder de belastingvermindering zou maken. Je kind twee extra weken op kamp sturen enkel en alleen omdat je dan een stuk van het inschrijvingsgeld terugbetaald krijgt, is wellicht zinloos. Uiteindelijk betaal je nog steeds het grootste deel van de kosten zelf.
"Het is ook belangrijk om alle gegevens over jouw uitgaven goed in te vullen op je belastingaangifte, om aanspraak te maken op die financiële voordelen."
Betaal de fiscus al vooraf
Een derde mogelijkheid is om een voorafbetaling van je belastingen te doen. "Als je jaar na jaar geld moet bijbetalen, kan het een goed idee zijn om dat geld al vooraf te betalen in plaats van achteraf. Je krijgt zelfs een soort van belastingkorting op het geld dat je vooraf betaalt. De bonificatie noemen ze dat. Hoeveel voordeel je krijgt, hangt af van hoe vroeg in het kalenderjaar je betaalt."
Voor inkomstenjaar 2025 (aanslagjaar 2026) zijn de percentages als volgt: 4,5% voor voorafbetalingen in het eerste kwartaal, 3,75% in het tweede kwartaal, 3% in het derde kwartaal en 2,25% in het vierde kwartaal. Let wel: die bonificatie geldt maar tot maximaal 106% van het bedrag dat je uiteindelijk verschuldigd bent.
Bijvoorbeeld: Martine moet 5.000 euro personenbelasting bijbetalen. Dan krijgt ze een bonificatie op maximaal 106% van dat bedrag, dus op 5.300 euro aan voorafbetalingen. Als ze in het tweede kwartaal van 2025 zo'n 6.000 euro voorafbetaalt, dan krijgt ze de 3,75% korting enkel op die 5.300 euro. Het heeft dus geen zin om duizenden euro's extra te storten als je al weet dat je nooit zoveel zal moeten bijbetalen. Concreet levert haar dat een belastingvoordeel op van 198,75 euro.
Je kan het verschuldigde bedrag makkelijk zelf inschatten via een simulatie op Tax-Calc. Voorafbetalen kan eenvoudig via MyMinfin. "Als je elk jaar geld terugkrijgt van de belastingen of als je maar een klein bedrag moet bijbetalen, dan heeft voorafbetalen eigenlijk weinig nut."
Waarom moet ik dit jaar plots bijbetalen?
Ook wanneer je denkt dat er in vergelijking met voorgaande jaren niets aan jouw persoonlijke situatie is veranderd, kan het gebeuren dat je plots belastingen moet bijbetalen. Dat gebeurt soms nadat er een indexering heeft plaatsgevonden. Maar ook andere kleine wijzigingen kunnen voor een hogere afrekening zorgen. Zo zou een eenmalige premie je in een hogere belastingschijf kunnen duwen. Het kan ook liggen aan fiscale voordelen die gewijzigd zijn. Zo krijg je in 2025 geen belastingvermindering meer voor dienstencheques of een rechtsbijstandsverzekering. Soms gebeurt er ook een herschikking van de voorheffing door de fiscus. Ook die kan een invloed hebben op jouw aanslagbiljet.
