Oostende schrapt plannen voor kritisch kunstwerk bij standbeeld Leopold II: "Te beeldbepalend en niet gedragen door ruime bevolking"

In Oostende is al jaren discussie over het standbeeld van Koning Leopold II aan de Drie Gapers. Het werk lijkt de koning en zijn bewind in de voormalige kolonie Congo te verheerlijken, terwijl er onder zijn heerschappij grote misdaden zijn gepleegd. Talloze Congolezen kwamen om door verminking, uithongering of executie. 

Het vorige stadsbestuur besloot om bij het standbeeld een ander, modern kunstwerk te plaatsen, dat kritiek zou leveren op het bewind van de vroegere koning. Er werd aan 11 kunstenaars met Afrikaanse roots gevraagd om een voorstel uit te werken. Al die concepten werden gepresenteerd tijdens een tentoonstelling. De inwoners van Oostende mochten het uiteindelijke werk kiezen.

De keuze ging naar een voorstel van Hew Locke, een Britse kunstenaar met Afrikaanse roots. Die ging voor het ruiterstandbeeld 5 hoge pilaren installeren met telkens een symbool op. Welke symbolen dat gingen worden, mochten de Oostendenaars mee helpen bepalen. Maar als voorbeeld werd een vuist gegeven, als teken van protest, en een rubberplant.

Het nieuwe stadsbestuur komt nu op het plan terug. "Er is inderdaad een mooi participatieproject geweest met een beperkte groep mensen in de stad die zeer betrokken zijn bij het thema van de dekolonisatie", zegt schepen van Inspraak Judith Ooms (Vooruit Plus). "Maar daarbij is amper aandacht geweest voor de ruimere groep Oostendenaars die een minder uitgesproken mening hebben over het thema, maar wel graag en regelmatig bij de Drie Gapers komen. Wat die plek voor hen betekent en wat er wel of niet kan komen, is hen nooit gevraagd."

"Het werk van Hew Locke ging een grote impact hebben op het zicht aan de historische site", zegt de schepen nog. "We hebben de artiest gevraagd of er een alternatief mogelijk was, dat minder ingrijpend zou zijn. Maar dat zag hij niet zitten, dus hebben we beslist om niet door te gaan met het project."

Het huidige stadsbestuur stelt wel voor om het plein achter het standbeeld, waar vroeger het zwembad was, in te richten als herdenkingsplein. Hoe zo'n plein er moet uitzien staat nog niet vast, "net omdat we daar de brede bevolking actief bij willen betrekken", zegt de schepen.

"Maar er zijn verschillende elementen waar we mee kunnen werken, de naam van het plein in eerste instantie, maar ook kunst of andere elementen die mensen uitnodigen om met elkaar in gesprek te gaan.

Het is zeker niet zo dat we het thema van dekolonisatie uit de weg gaan, integendeel. Wat mij betreft, studeert geen enkele scholier in Oostende af zonder kennis van ons koloniaal verleden en van de impact ervan op racisme en discriminatie vandaag."