Misschien moeten we eens een serieus debat hebben in het parlement over de verhoging van de norm voor defensie-uitgaven tot 5 procent van het bruto binnenlands product. Dat zegt politicoloog Nicolas Bouteca aan VRT NWS. Eerder had oud-senator Bert Anciaux (Vooruit) al aangeklaagd dat die norm van 5 procent als een voldongen feit wordt voorgesteld, zonder dat die beslissing aan het parlement is voorgelegd.
Moet België 5 procent aan defensie besteden? "Lijkt voldongen feit, maar democratisch debat ontbreekt"
Rik Arnoudt
Gepubliceerd:
"Iedereen wordt voor een voldongen feit geplaatst", klaagt Bert Anciaux aan. "Die 5 procent: van waar komt dat eigenlijk? Want eigenlijk moet die beslissing nog formeel worden genomen op de NAVO-top van volgende week in Den Haag. Maar hier wordt dat voorgesteld als een voldongen feit, zonder dat die beslissing is voorgelegd aan het parlement." Geen democratisch debat, met andere woorden.
NAVO-plannen zijn op geen enkel moment besproken in het Belgisch parlement
Militair expert Roger Housen
"Hij heeft een punt, de heer Anciaux", erkent oud-kolonel en militair expert Roger Housen. "Admiraal Bauer heeft in Terzake gezegd dat de politieke richtlijnen met betrekking tot de nieuwe verdedigingsplannen van de NAVO goedgekeurd werden op de top van Vilnius. Die zijn op geen enkel moment besproken in het Belgisch parlement."
Hoe kan dit eigenlijk? "Omdat men er geen interesse in had", vermoedt Housen. "Of omdat dit nooit door de regering naar voren is gebracht, nooit op de agenda van parlementaire werkzaamheden is gezet."
De NAVO-plannen zijn nooit in het parlement besproken, erkent Roger Housen
"Oorlog is duurder"
"Dat percentage is geen raar getal", zegt Rob Bauer, ex-topmilitair bij de NAVO. "Dat is gebaseerd op wat we nodig hebben." Volgens hem hebben de regeringsleiders van de NAVO-lidstaten de plannen van de verdragsorganisatie goedgekeurd.
Hij heeft het over een "lijst met spullen die we samen nodig hebben in de ruimte, op het land, in de lucht en op zee" en welk land moet instaan voor welk deel van die lijst. Meer details geeft hij niet. "Die lijst is een geheime lijst. Daar zijn de ministers mee akkoord gegaan. Over de exacte details van die lijsten kan ik hier op televisie in het openbaar niet spreken."
Momenteel geeft ons land ongeveer 1,3 procent van het bruto binnenlands product - de waarde van onze economie - uit aan defensie, maar dat zou dus 5 procent moeten worden. Dat betekent meer dan een verdubbeling en dat is volgens sommigen onhaalbaar voor een land dat sowieso al met een grote financiële put zit. "We geven dat geld niet uit om oorlog te voeren, maar om het te voorkomen", countert Rob Bauer. "Mocht het wel tot oorlog komen, dan liggen de kosten veel hoger."
Volgens Rob Bauer is de verhoging van het defensiebudget gebaseerd op een lijst met noden, maar over de details van die noden wil/kan hij niets zeggen
"Grondig debat misschien nuttig"
"Ineens staat die 5 procent daar, zonder fundamentele discussie", stelt politicoloog Nicolas Bouteca (UGent) vast. Hoe dwingend zal die norm zijn? "Daarover wordt toch wel wat mist gespuid. Zal dat gespreid worden over 5 of over 10 jaar? Daarover bestaat nog erg veel onduidelijkheid."
Het parlement is de plaats waar de fundamentele discussies worden gevoerd
Politicoloog Nicolas Bouteca (UGent)
"Het is erg moeilijk om daar een debat over te voeren", vindt Bouteca. "We zien dat we daar een stuk van onze autonomie aan het opgeven zijn." Dat er commotie is ontstaan over hoeveel we aan defensie gaan/moeten besteden, is volgens hem begrijpelijk.
"Het is misschien nuttig dat we daar eens een grondig debat over voeren. Moeten we inleveren op het budget voor gezondheidszorg? Want dat is de enige grote post waar de federale regering nog niet naar heeft gekeken. Of moeten we kijken naar nieuwe inkomsten (belastingen, red.)?"
"We moeten daarover serieus discussiëren", vindt Bouteca. "Het parlement is de plaats waar de fundamentele discussies worden gevoerd." Al zal dit debat wel ná de feiten plaatsvinden, want de formele beslissing over het verhogen van de norm voor defensie-uitgaven wordt dus volgende week genomen, op de NAVO-top in Den Haag.
Hoe moet het nu verder?
"Men doet hier alsof alles al beslist is, maar dat argument klopt niet", zegt Bert Anciaux. "Het is toch niet dat we gewoon alles moeten slikken omdat één president vindt dat 5 procent voor defensie nodig is? Dat staat haaks op elk democratisch proces, en inhoudelijk is het waanzin."
Misschien wil premier De Wever gewoon niet met de fanfare op kop naar Den Haag trekken en hoopt hij zo iets uit de brand te slepen
Politicoloog Nicolas Bouteca (UGent)
Dat ons land eigenlijk niet nee kan zeggen omdat de hoofdzetel van de NAVO in Brussel is gevestigd en omdat we een klein land zijn, vindt Nicolas Bouteca niet het beste argument.
"Of misschien wil premier De Wever gewoon niet met de fanfare op kop naar Den Haag trekken en hoopt hij zo iets uit de brand te slepen." Bouteca dicht De Wever diplomatieke talenten toe en verwijst naar de discussie over de 2 procent-norm.
"Die belofte zijn we ook 10 jaar lang niet nagekomen. Misschien wil De Wever wel de kat uit de boom kijken en het bereiken van de 5 procent zo lang mogelijk uitstellen, tot er een andere president in het Witte Huis zit."
Met Donald Trump in het Witte Huis is er veel onvoorspelbaarheid en NAVO-lidstaten willen allicht vermijden dat een woedende Trump in een opwelling zou beslissen om Amerikaanse troepen hier weg te halen als te veel NAVO-lidstaten tegenwringen.
