Familieproblemen vaak oorzaak voor dak - en thuisloosheid in Brussel:"Neerwaartse spiraal" 

9.777, zoveel dak- en thuislozen werden er in november 2024 geteld in Brussel. Dat is een kwart meer dan in 2022.  

Maar wie zijn de mensen precies? En hoe kwamen ze in de dak- of thuisloosheid terecht? Dat probeerde vzw Bruss’help -  de organisatie die de bijstand aan dak- en thuislozen in Brussel coördineert - in kaart te brengen op basis van meer dan 5.000 ingevulde vragenlijsten door 72 veldorganisaties.

Uit het rapport blijkt dat het beeld van de oudere man op straat niet helemaal klopt. Een derde van de dak- en thuislozen is vrouw. 

Zo'n 10 procent verblijft op straat, de rest verblijft bijvoorbeeld in noodaccommodatie, in opvangtehuizen of bij derden. En de grootste groep is tussen de 30 en 39 jaar oud. 

In 1 op de 10 gevallen gaat het zelfs om alleenstaande moeders met kinderen. "Zij verblijven vaak in urgentiecentra of onthaalhuizen", zegt Sarah Van Gaens. "Maar ook bij familie, vrienden of kennissen. Je zou kunnen denken dat dat positief is, maar je bent dan erg afhankelijk. Dat vergroot de kans op gebrek aan privacy, geweld en uitbuiting."

Familieconflicten zouden de voornaamste oorzaak zijn dat mensen in dak- of thuisloosheid belanden. Het gaat bijvoorbeeld vaak om relatiebreuken of spanningen in het huishouden. Al spelen er meestal meerdere factoren.

Ook migratie is een risicofactor, zegt Van Gaens. "En dan gaat het niet alleen over mensen zonder verblijfsstatuut, maar ook om mensen mét een verblijfsvergunning. Je hebt 30 dagen om het opvangcentrum te verlaten, en huisvesting en een inkomen te vinden. Zij moeten vaak ook nog de taal leren en de maatschappij leren kennen, en dat is voor veel mensen een onmogelijke opdracht."

In één derde van de gevallen gaat het om een situatie die al langer dan 2 jaar aansleept. Want voor wie in zo'n situatie belandt, is het niet eenvoudig om er opnieuw uit te geraken."Je komt in een neerwaartse spiraal terecht. Je gezondheid verzwakt, fysiek maar ook mentaal. Daarnaast brokkelt je sociaal netwerk af."

"En dan zijn er ook de prijzen op de huizenmarkt die de pan uit swingen, discriminatie, of de moeilijkheid om opnieuw beroep te doen op je sociale rechten zoals een werkloosheidsuitkering", zegt Van Gaens.

Daarnaast blijven veel dak- en thuislozen in de noodtoestand. Zo verblijft 1 op de 4 mensen in de noodcentra er al langer dan 2 jaar, in de onthaaltehuizen gaat het om 1 op de 3. "Dat is absoluut niet de bedoeling, want dat is tijdelijke opvang", legt Van Gaens uit. 

Van Gaens roept de Brusselse politici op om het rapport te lezen. "Het is een kwestie van prioriteiten te stellen. Maar het is echt een precaire bevolkingsgroep, dus ik hoop dat er aandacht komt voor hen."