In het natuurgebied Schulensbroek bij Herk-de-Stad zijn vanmorgen zo'n 15.000 grote modderkruipers uitgezet. De vis met zijn gestreepte lijfje – ooit bijna verdwenen uit onze waterlopen – maakt een comeback na decennia van afwezigheid. En wie weet, voorspelt hij binnenkort opnieuw het weer – want volgens de volkswijsheid had de modderkruiper daar ooit een neus voor.
15.000 'vissen die het weer voorspellen' uitgezet in het Schulensbroek in Herk-de-Stad
Sinds 1950 heeft de grote modderkruiper het moeilijk. De reden: het leefgebied van de vissoort - die graag in natuurlijke, natte en plantrijke beekvalleien leeft - droogde steeds meer uit. Het resultaat van verschillende ingrepen in de Vlaamse rivieren en beken, en de klimaatverandering.
Gekruist met Nederlandse soortgenoten
5 jaar lang werkte het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO) aan een kweekprogramma om het beestje opnieuw in onze wateren te laten floreren. Zo werden Vlaamse vissen gekruist met genetisch gezondere Nederlandse exemplaren. Met succes: de eerste lading - zo'n 15.000 grote modderkruipers - zijn vanmorgen vrijgelaten in het Schulensbroek, een natuurgebied dat zich uitstrekt over Herk-de-Stad, Lummen en Halen.
Weerapp avant la lettre
Vandaag doet de soort bij velen niet meteen een belletje rinkelen, maar dat was ooit anders. Vroeger werd de modderkruiper gebruikt als een soort 'weerapp avant la lettre'. "De mensen hadden vroeger thuis of in het café een bokaal modderkruipers om het weer te voorspellen", vertelt Jeroen Van Wichelen van INBO, die de soortbeschermingsprogramma's coördineert.
Als de vissen zich onrustig begonnen te gedragen, dan was dat een teken dat er onweer op komst was
Jeroen Van Wichelen, coördinator bij het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek
Aan de hand van het gedrag van de vissen, probeerden mensen toen te weten te komen of er buien op komst waren. "Als de vissen zich onrustig begonnen te gedragen, dan was dat een teken dat er onweer op komst was. Dus dat was het teken om snel van het café naar huis te gaan, om bijvoorbeeld de was of het hooi naar binnen te halen."
Kleine vis met een groot verhaal
Naast zijn 'Sabine Hagedoren-achtige kwaliteiten', staat de vis vandaag symbool voor een goede staat van de natuur. Vlaams minister van Omgeving Jo Brouns (CD&V) noemt de grote modderkruiper een 'kleine vis met een groot verhaal'.
Dat de grote modderkruiper terugkeert naar de Vlaamse wateren, is een teken dat het goed gaat met de Vlaamse watersystemen
Jo Brouns (CD&V), Vlaams minister van Omgeving
"Dat de grote modderkruiper terugkeert naar de Vlaamse wateren, is een teken dat het goed gaat met de natuur. Met de opvolger van de Blue Deal en de soortbeschermingsprogramma's herstellen we het landschap, zodat het weer als een spons functioneert. Op die manier houdt de bodem meer water vast of kan het water sneller afvoeren, wat noodzakelijk is in tijden van droogte en wateroverlast", aldus Brouns.
Gemeente niet blij met adoptiedier
Vandaag zien ze de soort graag komen in Herk-de-Stad, maar dat was vroeger zeker niet het geval, bekent burgemeester Bert Moyaers (Vooruit). "In 2006 kregen alle Limburgse gemeenten een adoptiedier toegewezen. Bedoeling was dat de lokale besturen een bepaalde diersoort zouden beschermen of promoten."
En Herk-de-Stad kreeg toen – jawel – de grote modderkruiper toegewezen. "De beleidsmakers waren er destijds niet laaiend enthousiast over, want andere gemeenten kregen een hert of een konijn. Zulke soorten zijn natuurlijk veel mooier en tastbaarder dan de onbekende modderkruiper", lacht de burgemeester.
Het project is een samenwerking tussen het Agentschap Natuur en Bos, de Vlaamse Milieumaatschappij, Regionaal Landschap Haspengouw en Voeren, de lokale vereniging 'De Vrienden van het Schulensbroek' en het INBO.
Regionaal nieuws uit Limburg


