"Mijn moeder is een ongelooflijk liefdevolle vrouw. Ze heeft mij altijd veel affectie gegeven en is supertrots op mij, maar we hebben samen ook woelige wateren doorzwommen." Dat zegt documentairemaker Younes Haidar in 'Touché' op Radio 1. Hij praat openlijk over hoe de erfelijke bipolaire stoornis die in zijn familie voorkomt, zijn jeugd en zijn visie op het ouderschap mee heeft gevormd.
'Dag vreemde man'-maker Younes Haidar over familieleden met bipolaire stoornis: "Iedereen wist het, maar er werd nooit over gesproken"
De band met zijn moeder noemt Haidar sterk, maar ook intens. Ze worstelt al jaren met een bipolaire stoornis, wat sporen heeft nagelaten in hun gezinsleven. "Het is voor haar niet altijd gemakkelijk geweest. Ze heeft daar veel medicatie voor moeten nemen, die niet altijd werkte. Er zijn momenten geweest waarop het helemaal fout liep."
Een van die momenten was een psychose die zich langzaam opbouwde. "Dat begint met kleine details. We zaten in de auto, het was winter, en tijdens het nieuws van 7 uur vroeg ze plots: 'Is het nu ochtend of avond?' Dan weet je: er klopt iets niet." De oorzaak bleek een verkeerde verwerking van haar medicatie. "Haar nieren konden die niet goed afbreken, waardoor ze elke dag een soort overdosis nam."
Sinds haar medicatie werd aangepast, is er veel veranderd. "Plots zag ik een andere vrouw. De vorige medicatie had haar wat afgevlakt. Nu doen we weer van alles samen: naar concerten, uitstapjes… we amuseren ons opnieuw echt."
Wat is een bipolaire stoornis?
Een bipolaire stoornis is een psychische aandoening die zorgt voor extreme stemmingswisselingen: van diepe depressies tot manische periodes met overdreven energie of euforie. De aandoening is vaak erfelijk en vraagt levenslange behandeling met medicatie en therapie.
"Iedereen wist dat mijn grootvader bipolair was, maar niemand sprak erover"
Ook zijn grootvader bleek te leven met een bipolaire stoornis, al werd daar binnen de familie zelden over gesproken. Pas na het overlijden van zijn grootmoeder veranderde dat. "Hij werd zachter en opener. Ook naar mijn grootmoeder toe, alsof ze in haar laatste dagen weer een verliefd koppel waren, want hij merkte dat ze ging weggaan."
"Ik ben hem dan vaker beginnen op te zoeken omdat hij meer alleen was. Op een dag voelde hij zich niet goed en ging ik met hem naar het ziekenhuis. De arts overliep een vragenlijst en vroeg: 'Zou het kunnen dat u een bipolaire stoornis hebt?' En toen zei hij voor het eerst: 'Ja, dat kan wel.'"
Iedereen wist het, maar niemand zei het
Younes Haidar, documentairemaker
Voor Haidar was het een intens moment. "Hij was niet iemand die over zijn gevoelens praatte. Maar achteraf vertelde hij dat hij zich al een tijd 'melancholisch' voelde – zo noemde hij dat zelf." In zijn boekenkast vond Haidar later een boek over bipolaire stoornissen. "Hij was er dus wél mee bezig. Alleen werd er nooit over gesproken. Iedereen wist het, maar niemand zei het."
Droom van een gezin, maar ook angst
Die familiale voorgeschiedenis weegt ook door in Haidars persoonlijke toekomstplannen. "Ik zou heel graag kinderen hebben met mijn vriendin, omdat ik haar een geweldig persoon vind. Daar zouden fantastische mensen uit kunnen voortkomen."
Ik ben bang om erfelijke aandoeningen door te geven
Younes Haidar, documentairemaker
Maar die kinderwens gaat gepaard met twijfel. "Ik heb er nog geen onderzoek naar gedaan, maar ik ben wel bang om erfelijke aandoeningen door te geven."
Naast de medische bezorgdheid speelt ook de bredere wereldcontext een rol. "Het gaat niet goed met de wereld. Je stelt jezelf dan wel de vraag: 'Is het wel verantwoord om nu kinderen op de wereld te zetten?'"
