MI6, de Britse geheime buitenlandse inlichtingendienst, krijgt voor het eerst een vrouw aan het hoofd. Blaise Metreweli leidt momenteel nog de technologie-afdeling ('Q') van MI6, maar later dit jaar wordt ze 'C', oftewel, de baas. Een vrouw die MI6 leidt, dan kunnen we niet anders dan denken aan Judi Dench, die in 7 James Bond-films als 'M' een onnavolgbare vrouwelijke MI6-directeur speelde.
De nieuwe 'M' van James Bond: Britse geheime dienst MI6 krijgt voor het eerst vrouwelijke directeur
Kathleen Heylen
Gepubliceerd:
Blaise Metreweli wordt later dit jaar de 18e directeur van MI6 , de buitenlandse geheime veiligheids- en inlichtingendienst van het Verenigd Koninkrijk. Ze neemt in het najaar de leiding over van Sir Richard Moore. En zo krijgt MI6 voor het eerst in zijn 116-jarige bestaan een vrouw aan het hoofd.
Het nieuws werd aangekondigd door de Britse premier Keir Starmer . Hij noemde de beslissing "historisch" in een tijd "waarin het werk van onze inlichtingendiensten nog nooit zo belangrijk is geweest. Het VK wordt geconfronteerd met dreigingen van ongekende omvang, of het nu gaat om agressors die hun spionageschepen naar onze wateren sturen of hackers die met hun geavanceerde cybercomplotten onze publieke diensten proberen te verstoren."
'C' is het enige lid van MI6 dat publiekelijk bij naam genoemd wordt. In de loop der geschiedenis kreeg hij (en binnenkort dus zij) een iets meer publieke rol, met af en toe toespraken en berichten op sociale media.
Wat is MI6?
MI6 is de informele benaming voor de Secret Intelligence Service, de buitenlandse veiligheids- en inlichtingendienst van het Verenigd Koninkrijk. MI6 bestaat naast MI5, de binnenlandse veiligheids- en inlichtingendienst (Security Service), en GCHQ, de dienst die zich bezighoudt met informatiebeveiliging en het onderscheppen van communicatie (Government Communications Headquarters).
MI6 werd al opgericht in 1909, om het hoofd te bieden aan de toenemende spanningen tussen het Verenigd Koninkrijk en het toenmalige Duitse keizerrijk. Het bestaan van MI6 werd pas officieel bevestigd in 1994. In de eerste jaren waren er zelfs bijna geen hoge functionarissen die wisten van MI6.
Over zijn werking en operaties is, zoals het een echte inlichtingendienst betaamt, maar bitter weinig bekend. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werkte MI6 mee aan het ontcijferen van Duitse gecodeerde berichten en de voorbereiding van de landing van de geallieerden in Normandië. Er kwam ook een MI6-sectie die zich bezighield met sabotage en guerrilla-acties.
Tijdens de Koude Oorlog kon de MI6 via 'mollen' bij de KGB, de Russische geheime dienst, allerlei gevoelige militaire informatie ontfutselen. Op zijn beurt werd de MI6 ook geïnfiltreerd door Russische spionnen. Zo konden de beruchte 'Cambridge Five' hoog opklimmen binnen de rangen van MI6.
Wie is Blaise Metreweli?
We komen - niet geheel verwonderlijk - maar heel weinig te weten over Blaise Metreweli. De biografische gegevens in de aankondiging van premier Starmer zijn beperkt.
We lezen dat Metreweli 47 jaar is en antropologie studeerde aan de universiteit van Cambridge. In 1999 trad ze in dienst bij de Britse inlichtingendiensten. Metreweli vervulde een groot deel van haar carrière operationele functies in het Midden-Oosten en Europa. Later had ze een directiefunctie bij MI5, de Britse binnenlandse inlichtingendienst. En momenteel leidt ze de Q-sectie van MI6, verantwoordelijk voor technologie en innovatie.
In een korte verklaring zegt Metreweli: "Ik ben er trots op en vereerd dat ik gevraagd ben om mijn dienst te leiden. MI6 speelt een cruciale rol – samen met MI5 en GCHQ – in het beschermen van de Britse bevolking en het behartigen van de Britse belangen in het buitenland. Ik kijk ernaar uit om dat werk voort te zetten samen met de dappere officieren en agenten van MI6 en onze vele internationale partners."
Judi 'M' Dench uit James Bond achterna
MI6, dan kunnen we niet anders dan aan 'Bond, James Bond', denken. In de boeken en de films staat het hoofd van MI6 bekend als 'M'. Traditioneel een man, jawel, maar filmliefhebbers herinneren zich ongetwijfeld Judi Dench. In 'Goldeneye' (1995) verscheen zij als de eerste vrouwelijke 'M'.
Judi Dench vertolkte 'M' in maar liefst 7 films. Na 'Goldeneye' waren dat 'Tomorrow never dies' (1997), 'The world is not enough' (1999), 'Die another day' (2002), 'Casino Royale' (2006), 'Quantum of solace' (2008) en 'Skyfall' (2012).
Dench zette 'M' neer als een streng, zelfverzekerd leider met een onderkoelde stijl die geen blad voor de mond neemt. Je kan haar omschrijven als nuchter en autoritair, met weinig emotie. De relatie met James Bond is op zijn zachtst gezegd complex. Ze loopt niet al te hoog op met hem, toch niet in het begin.
Latere verhaallijnen rond 'M' blijken cruciaal te zijn voor de saga rond James Bond. Gaandeweg krijgt 'M' menselijke trekjes en toont ze zich op bepaalde momenten zelfs kwetsbaar. Er ontstaat ook een zekere mate van vertrouwen en zelfs wat genegenheid voor James Bond. Ter info: Judi Dench speelde met 2 Bond-acteurs: Pierce Brosnan en Daniel Craig, die beide vol lof over haar spreken.
"Ik denk dat je een seksistische misogyne dinosaurus bent, een restant van de Koude Oorlog": Judy Dench als 'M'
'C', dat is niet 'chief'
Blaise Metreweli wordt dus 'C', zoals 'M' in het echte leven genoemd wordt. Veel mensen gaan ervan uit dat 'C' staat voor chief, 'chef', maar dat is een misvatting. Bij de oprichting in 1909 werd MI6 geleid door een marine-officier, kapitein Mansfield Cumming. Hij ondertekende documenten altijd met een 'C' in groene inkt . Een codenaam én een gewoonte die is blijven hangen.
'C' rapporteert rechtstreeks aan de Britse minister van Buitenlandse Zaken. Hij/zij is volgens de website van MI6 verantwoordelijk voor het veilig opereren van officieren en agenten over de hele wereld "in onze missie om het land veilig te houden". De benoeming van Blaise Metreweli is een voorbeeld van life imitating art, oftewel, hoe het echte leven de kunst achterna gaat. Zij het vele, vele jaren later. Of Metreweli gekeken heeft naar Judi Dench als 'M' en zich door haar stijl zal laten inspireren, is niet bekend. En op welke manier ze met haar geheimagenten zal omgaan, zullen we allicht nooit weten.
"Een historisch moment, het glazen plafond is eindelijk doorbroken"
