3 weken na zware heidebrand in Nationaal Park Hoge Kempen kleurt gebied weer groen: schapen moeten voorkomen dat gras de heide overwoekert

Bijna een maand na de grote heidebrand op de Mechelse Heide (Maasmechelen) is zwart niet langer de kleur die er overheerst, wel groen. De grassoort pijpenstrootje groeit er volop. Om te voorkomen dat het gras de nieuwe heideplanten overwoekert, zal een kudde schapen er eind deze week en volgende week grazen.

Lieven Roux

ma 16 jun. 2025 14u43

"Als je nu rondkijkt, is het volledig groen", zegt Corina Cools, boswachter in het Nationaal Park Hoge Kempen. Ze staat op de Mechelse Heide waar op 22 mei 50 hectare heide werd verwoest door een natuurbrand. "Het pijpenstrootje (een soort gras) dat volledig is uitgeschoten zorgt voor een groen tapijt."

"Dat maakt dat de brandplek veel minder zichtbaar is dan 3 weken geleden", gaat de boswachter verder. "Momenteel is dat gewoon de natuur zelf die zijn gang gaat. We monitoren het voortdurend. Zodra het nodig is, kan onze kudde schapen ingezet worden op de brandplek."

Op de plaats waar er na de heidebrand enkel nog verkoolde grond achterbleef, groeit er nu gras.

Dat zal eind deze week en volgende week gebeuren. De schapen grazen er aan het pijpenstrootje, waardoor andere heideplanten meer ruimte krijgen om te groeien. Zo gaat het gras de heide niet overwoekeren. Op de plaats waar op 12 april ook een kleinere heidebrand heeft gewoed grazen nu al schapen. Daar bleef de schade beperkt tot zo'n 5 hectare.

1/2
De schapen zorgen ervoor dat het pijpenstrootje de heide niet overwoekert.
2/2
In het gebied waar er in april ook een kleinere brand was, heeft nieuwe heide er dankzij de begrazing van de schapen plaats om te groeien.

Een herder gaat er met een kudde op pad van 's morgens tot 's avonds. 300 schapen begrazen er de grassen. 30 geiten grazen er voornamelijk aan de houtachtige vegetatie. "Op grote percelen, zoals bij de brand, wordt er een flexiraster geplaatst zodat de dieren er rustig kunnen grazen. 's Avonds worden ze overgebracht naar een wolfproof raster."

Flora en fauna

Op de plaats waar vorige maand de brand woedde, vallen ook de zomereiken op die er midden juni eerder herfstachtig uitzien. "De bladeren op de bomen zijn volledig verbrand", zegt de boswachter. "De bruine bladeren kunnen bij wind gewoon afvallen. Bij sommige bomen zullen er volgend jaar nieuwe scheuten zijn, maar andere bomen zijn ook volledig verbrand waardoor de sapstroom uit balans is en de boom niet meer zal kunnen groeien."

In de brand zijn ook dieren zoals de ringslang, de gladde slang, rugstreeppadden en rupsen van dag- en nachtvlinders verkoold en doodgegaan. "Heel wat dieren zijn ook kunnen ontsnappen, zoals zoogdieren: reeën, vossen en everzwijnen", weet de boswachter. "Volwassen vogels zoals de veldleeuwerik, boomleeuwerik en de boompieper zijn ook allemaal kunnen vluchten, maar de jongen in de nesten op de bodem zijn wel allemaal overleden. Maar de vogels hebben nieuwe nesten gemaakt, aan de rand van het gebied waar het gebrand heeft."

Deze rugstreeppad voelt zich alweer thuis tussen het jonge gras op de plaats waar het vorige maand gebrand heeft.

Onderzoek parket

Na de heidebrand waren er aanwijzingen dat de brand aangestoken zou zijn. Het parket onderzoekt de zaak, maar laat weten dat ze op dit moment nog geen dader op het spoor zijn. Het Agentschap Natuur en Bos heeft zich burgerlijke partij gesteld in de zaak.