Oud-president Violeta Barrios de Chamorro van het Centraal-Amerikaanse land Nicaragua is overleden. Ze was de eerste vrouwelijke president van Nicaragua en regeerde van 1990 tot 1997. Ze was 95 jaar oud en overleed in Costa Rica, waar ze in ballingschap leefde. Doña Violeta, zoals ze in Nicaragua werd genoemd, zette haar land op weg naar vrede en verzoening, na jaren van dictatuur en guerrilla.
Violeta Barrios Torres werd geboren in 1929 in een familie van grootgrondbezitters. Ze brengt een deel van haar studententijd door in de Verenigde Staten. In 1950 trouwt ze met journalist Pedro Joaquin Chamorro, een tegenstander van de dictatuur van de familie Somoza. Als hij in 1978 wordt vermoord neemt Violeta zijn krant La Prensa over.
Als de muur van Berlijn kan vallen, waarom niet de Sandinisten?
Violeta Chamorro
Een jaar voor de Sandinistische revolutie is dictator Anastacio Somoza op de vlucht geslagen en lanceert Violeta Chamorro zich in de politiek. Ze wordt lid van het door de Sandinisten geleide Comité van Nationale Wederopbouw, maar neemt al vlug weer ontslag omdat ze het niet eens is met de Sandinisten van Daniel Ortega, die steeds meer macht naar zich toetrekken.
Chamorro wijdt zich weer aan La Prensa en ontpopt zich tot opposante van het Sandinistische regime. Ze wordt er geregeld van beschuldigd te dicht tegen de VS aan te schurken en La Prensa wordt af en toe gecensureerd.
In 1990 verslaat Chamorro de Sandinisten als ze aan het hoofd van een coalitie Daniel Ortega verslaat tijdens de presidentsverkiezingen. "Als de muur van Berlijn kan vallen, waarom niet de Sandinisten?", zegt ze daar zelf over.
Op weg naar verzoening
In 1990 is Nicaragua verscheurd door een jarenlange strijd tussen de Sandinistische machthebbers en de zogenoemde Contra's, gewapende medestanders van voormalig dictator Somoza. In een periode van zo'n 10 jaar zijn bij die strijd zo'n 50.000 doden gevallen en is de economie van het land ineengestuikt, mede door het embargo van de Verenigde Staten tegen de 'linkse' machthebbers in Managua.
Chamorro slaagt erin verzoening te brengen. 23.000 Contrastrijders worden ontwapend, het leger wordt teruggebracht van 85.000 naar 15.000 manschappen, de instellingen van het land worden versterkt en er komt meer vrijheid van meningsuiting. Maar de armoede in het land blijft groot, hoewel Chamorro er wel in slaagt de buitenlandse schuld van Nicaragua terug te dringen en de hyperinflatie in te perken.
Na één ambtstermijn wordt Violeta Chamorro opgevolgd door Arnoldo Alemán.
Inzet voor mensenrechten leidt tot conflict met macht
Na haar aftreden legt Violeta Chamorro zich toe op de door haar opgerichte stichting Fundación Violeta Barrios de Chamorro, waarin ze ijvert voor vrije meningsuiting, mensenrechten en openbaarheid van bestuur. Ze wordt steeds meer een doorn in het oog van Daniel Ortega, die sinds 2006 weer aan de macht is in Nicaragua en steeds meer opschuift in de richting van een nieuwe dictatuur.
Sinds 2023 leefde Chamorro in buurland Costa Rica, waar 3 van haar 4 kinderen in ballingschap leven als opposanten van het regime van Daniel Ortega. Ze had een hersenbloeding gekregen en leed aan dementie.
Haar krant La Prensa werd in 2022 gesloten op bevel van de Nicaraguaanse politie.
