Er komen geen controles meer voor goederen en personen die de grens tussen Spanje en Gibraltar passeren. Dat is beslist in een akkoord tussen de Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk. 5 jaar na de brexit verandert zo de status van het Britse overzeese gebied.
Verenigd Koninkrijk en Europese Unie sluiten akkoord over status van Gibraltar
Oscar Lahousse
Gepubliceerd:
De deal tussen de EU en het VK werd gisteren aangekondigd na onderhandelingen in Brussel. Gibraltar zal voortaan deel uitmaken van de Schengenzone, waardoor er vrij verkeer van personen en goederen mogelijk is met Spanje. Er komen dus geen klassieke grenscontroles meer.
Er blijven wel veiligheidsmaatregelen bestaan. Zo zullen Spaanse en Gibraltarese grensagenten samen paspoortcontroles uitvoeren op de luchthaven van Gibraltar. Vergelijkbaar met de Eurostarcontroles in het St. Pancras Station in Londen.
De Britse buitenlandminister David Lammy, zijn Spaanse ambtsgenoot José Manuel Albares en de Gibraltarese regeringsleider Fabian Picardo waren gisteren aanwezig bij de onderhandelingen in Brussel. Net zoals de Europese handelscommissaris Maroš Šefčovič. Hij sprak van "een historische mijlpaal die alle barrières wegneemt".
Waarom is Gibraltar Brits gebied?
Gibraltar werd in 1713 officieel Brits, na de Vrede van Utrecht. Spanje stond het gebied toen af aan het Verenigd Koninkrijk. Sindsdien is het een Brits overzees gebied, strategisch gelegen aan de ingang van de Middellandse Zee. De meeste inwoners zijn voorstander van de Britse soevereiniteit over het eiland.
Geen impact op Britse soevereiniteit
Een gevoelig punt in de onderhandelingen was de vraag of de deal de soevereiniteit van Gibraltar zou aantasten. Zowel het Verenigd Koninkrijk als Gibraltar benadrukt dat dat niet het geval is. De Britse soevereiniteit blijft gewaarborgd en de economie van Gibraltar wordt beschermd. Picardo voegde daaraan toe dat het akkoord "de toekomst van Britse Gibraltarees beschermt, zonder toegevingen op ons statuut."
De regeling is bedoeld om praktische problemen aan te pakken die ontstonden na de brexit. Sinds het VK de EU verliet, zijn grensovergangen voor dagelijkse pendelaars tussen Gibraltar en Spanje complexer geworden. Die situatie zorgde voor economische onzekerheid in de regio.
Nauwere samenwerking
Het akkoord wordt door alle betrokken partijen gepresenteerd als een stap naar stabiliteit en wederzijds vertrouwen. De Britse premier Keir Starmer noemde het een kans "om de band met Spanje te versterken". Ook de Spaanse regering is tevreden: "Dit is het einde van de laatste muur op het Europees continent," aldus Spaans minister Albares.
Britse oppositiepartijen zijn minder tevreden met de deal. Het rechtse Reform UK vindt dat de regering "weer een overgave" doet op Britse overzeese gebieden.
De juridische uitwerking van de politieke overeenkomst moet in de komende maanden volgen.
