Nadat Dries Van Langenhove ook in beroep is veroordeeld tot 1 jaar cel met uitstel voor inbreuken op de racisme- en negationismewet, trekt hij naar het Hof van Cassatie. En zo komt er bijna 7 jaar na de Pano-reportage over Schild & Vrienden nog geen einde aan het proces. Hoe zat dat ook alweer in elkaar?
Dries Van Langenhove trekt naar Hof van Cassatie: hierover gaat de Zaak-Schild & Vrienden
Hoe het begon
Eerst terug naar het begin. Het onderzoek naar Schild & Vrienden gaat van start in september 2018, na de Pano-reportage "Wie is Schild & Vrienden echt?". De extreemrechtse jongerenbeweging, opgericht in 2017 door Dries Van Langenhove, is in die periode aan een opmars bezig en komt met enkele opvallende acties in de media.
Uit de reportage blijkt dat er een groot verschil is tussen het rechts-conservatieve imago dat de groep naar buiten uitdraagt en de extreme taal die onderling gehanteerd wordt in geheime groepen op sociale media. Er worden duizenden racistische, seksistische en negationistische berichten uitgewisseld. Volgens henzelf gaat het om onschuldige grappen, maar het gerecht start een onderzoek naar 65.000 van die berichten.
Terwijl het onderzoek loopt, blijft Schild & Vrienden actief. Boegbeeld Dries Van Langenhove stapt in de politiek en wordt als onafhankelijke Kamerlid in de Vlaams Belang-fractie. In 2023 stopt hij daarmee, om opnieuw voort te gaan als activist.
Het eerste proces
Uiteindelijk worden 7 leden van Schild & Vrienden doorverwezen naar de rechtbank. Na een lange juridische weg en afgewezen pogingen van de verdediging van Van Langenhove om de rechters te wraken, wordt de zaak in januari 2024 gepleit voor de correctionele rechtbank.
Unia (het Centrum voor Gelijke Kansen en Bestrijding van Discriminatie en Racisme), de Liga voor Mensenrechten, de UGent, ex-VRT-medewerker Jihad Van Puymbroeck (die belaagd werd door Schild & Vrienden) en eremagistraat Henri Heimans stellen zich burgerlijke partij op het proces.
Van Langenhove wordt voor inbreuken op de racisme- en negationismewet veroordeeld tot een gevangenisstraf van 1 jaar effectief en een geldboete van 16.000 euro. Hij wordt ook voor de maximale termijn van 10 jaar ontzet uit zijn rechten. Voor het verkopen of te koop aanbieden van verboden wapens krijgt hij een gevangenisstraf van 10 maanden met uitstel en een effectieve geldboete van 8.000 euro.
De rechtbank is streng in het oordeel over Van Langenhove. "Hij heeft als leider de anderen meegetrokken in zijn racistisch, haatdragend, nazistisch en negationistisch discours", zo staat te lezen in het vonnis. "Daarmee zet hij mensen op tegen anderen." Er staat ook in dat hij "dweepte met het nazistisch gedachtegoed" en "de democratische samenleving wou ondermijnen".
Andere beklaagden
De 6 andere beklaagden, die omschreven worden als "meelopers", krijgen een lagere straf. Het gaat om gevangenisstraffen van 6 tot 8 maanden met uitstel en boetes van 8.000 euro.
Een van de beklaagden is Joeri Van Olmen, voormalig voorzitter van de lokale afdeling van Vlaams Belang in Sint-Niklaas. Hij was een van de moderatoren van de besloten chatgroepen en postte daarin zelf ook racistische en antisemitische memes.
Eén beklaagde toont spijt. Hij wordt wel veroordeeld, maar krijgt opschorting van straf onder voorwaarden.
Waarom noemt VRT NWS Dries Van Langenhove en Joeri Van Olmen bij naam?
VRT NWS is sowieso terughoudend bij het noemen van namen in gerechtelijke dossiers. In de zaak-Schild & Vrienden maken we daar 2 uitzonderingen op. De eerste is Dries Van Langenhove. Hij profileerde zich altijd als het gezicht van Schild & Vrienden en gaf alle interviews. Hij was ook een tijdlang federaal parlementslid.
De tweede uitzondering is Joeri Van Olmen: hij heeft zich altijd meer op de achtergrond gehouden, maar als voormalig voorzitter van Vlaams Belang Sint-Niklaas is hij ook een publiek figuur. Nu hij veroordeeld is, laat ons dat toe om hem bij naam te noemen. Voor de anderen blijven we bij onze gebruikelijke terughoudendheid.
Veroordeling, maar nog niet afgelopen
Van Langenhove laat nog voor de uitspraak weten dat hij in beroep zal gaan tegen het vonnis, omdat hij naar eigen zeggen geen eerlijk proces heeft gekregen.
Zijn advocaat Hans Rieder houdt zelfs geen pleidooi in de rechtbank. "Dit proces ondermijnt de geloofwaardigheid van justitie. We zullen onze wijsheid voorbehouden voor het hof van beroep", zegt hij.
Veel aandacht is er voor het keppeltje dat Rieder draagt in de rechtbank. Het is geen statement, maar een blijk van steun aan Israël na de terreuraanslag van Hamas, vertelt hij in De Afspraak.
Uiteindelijk gaan Dries Van Langenhove, 5 medebeklaagden (iedereen behalve de ene beklaagde die opschorting heeft gekregen) en het openbaar ministerie in beroep. Het proces wordt overgedaan en de uitspraak wordt 'on hold' gezet, Van Langenhove moet dus niet naar de cel.
Hoe verliep het proces in beroep?
Voor het hof van beroep gaat de verdediging voor een andere aanpak. Met onder meer een presentatie via pancartes en een tv-scherm onder de arm komt Van Langenhove de rechtszaal binnen. Daarmee wil Rieder aantonen dat het bewijsmateriaal vervalst zou zijn door de VRT. Daardoor zou Van Langenhove vrijuit moeten gaan, vindt de verdediging.
VRT NWS benadrukt dat de Pano-reportage die in 2018 is uitgezonden, is gemaakt met respect voor alle journalistieke en wettelijke regels, en spreekt met klem de bewering tegen dat "informatie vervalst zou zijn". De VRT is geen betrokken partij in de rechtszaak en kon dus niet het woord nemen in de rechtbank.
Inhoudelijk haalt Rieder aan dat als het hof het bewijsmateriaal toch aanvaardt, Van Langenhove zich in geen geval schuldig heeft gemaakt aan inbreuken op de negationismewet of de anti-discriminatiewet. De medebeklaagden van Van Langenhove geven aan dat de memes bedoeld waren als humor en dat ze niet de intentie hadden om iemand te kwetsen.
Op het einde van de laatste zittingsdag neemt Van Langenhove 2 uur lang het woord. Hij geeft uitgebreid toelichting over Schild & Vrienden en wil vooral benadrukken dat de organisatie volgens hem vooral een positieve rol speelt in het leven van mensen. Daarnaast haalt hij opnieuw scherp uit naar de media.
Rond 22.20 uur rondt de voorzitter de zitting, en daarmee het hele proces, af. Dat is niet naar de zin van Van Langenhove, die vindt dat hij niet genoeg tijd heeft gekregen. Hij noemt het een enorme ontgoocheling dat hij na 7 jaar nog altijd zijn verhaal niet volledig kan doen.
Een opmerking die slecht valt bij de burgerlijke partijen, die vinden dat de Schild & Vrienden-oprichter zelf verantwoordelijk is voor alle vertraging die het proces heeft opgelopen.
Van Langenhove wordt uiteindelijk opnieuw veroordeeld in beroep, maar krijgt lagere straffen. De celstraf van 1 jaar is volledig met uitstel, en de geldboete bedraagt nog 1.600 euro. Van Langenhove wordt ook niet uit zijn burgerrechten ontzet.
Bij het buitenkomen uit de rechtbank zegt hij zich echter niet neer te leggen bij die beslissing. Hij trekt naar het Hof van Cassatie.
Dries Van Langenhove: "Wij worden al 7 jaar lang geterroriseerd"
En wat nu?
Het Hof van Cassatie zal zich nu moeten buigen over de wettelijkheid van de rechterlijke beslissingen. Concreet betekent het dat het Hof van Cassatie dan bekijkt of het proces moet worden overgedaan of niet. Een timing is nog niet bekend.
Van Langenhove heeft ook laten verstaan dat hij, "indien nodig", naar het Europees Hof van Justitie trekt. Die instelling zorgt ervoor dat het EU-recht in alle EU-landen op dezelfde manier wordt geïnterpreteerd en toegepast.
Intussen voert Van Langenhove fel campagne op sociale media over de zaak. Dat doet hij in verschillende talen, gericht naar een internationaal radicaal-rechts publiek. Via een crowdfunding is op dit moment zo'n 100.000 euro ingezameld.
Regionaal nieuws uit Oost-Vlaanderen
Gepubliceerd:
