In Frankrijk zijn een gerenommeerde meubelexpert en restaurateur schuldig bevonden aan miljoenenfraude. Ze lichtten de kunstwereld op met vervalste stoelen uit de 18e eeuw waarvan ze beweerden dat die in het paleis van Versailles stonden, onder meer in de vertrekken van koningin Marie Antoinette.
Franse kunstexperts veroordeeld omdat ze 'Versailles-stoelen' vervalsten en verkochten: "We zagen het als een spel"
Kathleen Heylen
Gepubliceerd:
Georges 'Bill' Pallot (61) is een van 's werelds meest vooraanstaande experts op het gebied van Frans koninklijk meubilair uit de 18e eeuw. Ooit schreef hij een toonaangevend boek over dat onderwerp en kreeg hij de bijnaam 'Père La Chaise'. Bruno Desnoues (69) is een van de meest geprezen houtsnijders en restaurateurs van Frankrijk. Samen zijn ze verantwoordelijk voor een van de grootste vervalsingsschandalen in de Franse kunstwereld.
Tussen 2008 en 2015 slaagden Pallot en Desnoues erin om "op buitengewoon overtuigende wijze" stoelen uit de 18e eeuw na te maken. Die werden voor honderdduizenden euro's verkocht aan kunstverzamelaars, veilinghuizen en galerieën. Pallot en Desnoues beweerden dat de stoelen aan historische figuren hadden toebehoord, onder meer aan Marie Antoinette, die koningin was ten tijde van de Franse Revolutie.
Pallot werd gisteren door de rechtbank veroordeeld tot een celstraf van 4 jaar, waarvan 4 maanden effectief, en een boete van 200.000 euro. Hij kreeg ook een verbod van 5 jaar opgelegd om als expert op welk gebied dan ook te mogen werken. Desnoues kreeg een celstraf van 3 jaar, waarvan 4 maanden effectief, en een boete van 100.000 euro.
Bill Pallot: "We zagen het als een spel"
De zaak kwam in 2014 aan het licht, toen de Franse belastingsdiensten verdachte financiële transacties en vastgoedtransacties opmerkten bij een koppel met een laag inkomen uit de buurt van Parijs. Er volgde een onderzoek naar witwassen en dat leidde uiteindelijk naar Pallot en Desnoues.
Voor de rechtbank vertelde Pallot dat het verhaal begon als een weddenschap tussen hem en Desnoues om te zien wie je met vervalste historische stoelen voor de gek kon houden. "We zeiden dat we het zouden doen als een spel, om te zien of de kunstwereld het zou opmerken of niet."
Ik was het hoofd en Desnoues was de handen. Het was een fluitje van een cent. Alles was nep, behalve het geld.
George 'Bill' Pallot, een gerenommeerd meubelexpert die een zwendel in vervalste stoelen opzette
Pallot was docent aan de prestigieuze Sorbonne-universiteit in Parijs. Hij had toegang tot de historische archieven van het paleis van Versailles, waaronder inventarissen van koninklijk meubilair dat zich in de 18e eeuw in het paleis had bevonden.
Daardoor kon hij achterhalen welke stoelen in collecties ontbraken. Vervolgens kon hij replica's maken met de hulp van Desnoues. Die had dan weer ervaring als meubelrestaurateur voor het paleis van Versailles. Daar had hij ooit de opdracht gekregen om het bed van koning Lodewijk XVI te restaureren.
"Ik was het hoofd en Desnoues was de handen", vertelde Pallot tijdens het proces. "Het was een fluitje van een cent. Alles was nep, behalve het geld."
Verkocht voor honderdduizenden euro's per stuk
Pallot en Desnoues gebruikten houten frames van echte 18e eeuwse stoelen als basis. Op die manier kon het hout als authentiek geïdentificeerd worden. Voor de rest was alles aan de stoelen nep, van versiering tot bekleding. Het ging onder meer om Du Barry-stoelen, een Sené bergère, Jacob-Desmalter-fauteuils voor Marie Antoinette en stoelen uit het Cabinet de la Méridienne in Versailles.
Al snel werden de stoelen en fauteuils via enkele van de beste kunstgalerieën en veilinghuizen van Parijs verkocht, voor honderdduizenden euro's per stuk. Een van de kopers was Mohammed bin Hamad Al Thanie, een prins uit Qatar. Hij kocht stoelen die zogezegd van Marie Antoinette geweest waren.
Ook de beheerders van de collectie van het paleis van Versailles kochten vervalste stukken aan. Versailles was de residentie van koning Lodewijk XVI en Marie Antoinette. Tijdens de Franse Revolutie werd het leeggehaald, al sinds de jaren 50 wordt gewerkt aan de restauratie en herinrichting. Dat de vervalsing onopgemerkt was gebleven, leidde tot een audit van het aankoopbeleid van Versailles.
Pallot en Desnoues staken volgens het Franse persagentschap AFP bijna 1,2 miljoen euro aan commissies op zak.
Experts: "Vervalsingen konden met blote oog opgemerkt worden"
Ook Kraemer Gallery, een prestigieuze antiekgalerie die verschillende stoelen van Pallot en Desnoues verkocht, moest terechtstaan voor bedrog door grove nalatigheid. De galerie werd ervan beschuldigd onvoldoende controles op echtheid te hebben uitgevoerd.
Volgens het Openbaar Ministerie was de galerie medeschuldig aan de fraude, maar de rechtbank sprak zaakvoerder Laurent Kraemer vrij. Hij heeft altijd gezegd dat hij niet op de hoogte was van de vervalsingen.
De perfecte vervalsing bestaat niet. We hadden het beter kunnen doen
George 'Bill' Pallot, een meubelexpert die een zwendel in vervalste stoelen opzette
Enkele experts verklaarden voor de rechtbank dat de nepheid opvallend was. De vervalsingen hadden opgemerkt kunnen worden door de stoelen te vergelijken met stoelen uit Versailles. Volgens een van de experts waren de afwijkingen in de stoelen zelfs met het blote oog te zien.
De expert had het dan over het gebrek aan tekenen dat hout onder invloed van de tijd was samengetrokken. "Er wordt gezegd dat de perfecte misdaad niet bestaat", verklaarde Pallot voor de rechtbank. "Er bestaat ook niet zoiets als de perfecte vervalsing. We hadden het beter kunnen doen."
