Nu agent is aangehouden voor 'kwaadwillige belemmering van het verkeer': dit weten we wel en niet over achtervolging die Fabian het leven kostte 

Op maandag 2 juni stierf Fabian (11) onder de wielen van een politieauto, die hem tot in het Elisabethpark in Ganshoren achtervolgd had. Meteen opende het parket een onderzoek en stelde het Comité P aan om de omstandigheden uit te klaren. "Ze hebben dag en nacht gewerkt om het zo snel mogelijk uit te klaren", zei procureur Julien Moinil vanmorgen dankbaar op een persconferentie. 

Dat Comité P het onderzoek voert, hoeft niet te verbazen. Dat orgaan houdt toezicht op de politiediensten in ons land. De eerste vaststellingen na het ongeval gebeurden - volgens het protocol - door een andere Brusselse politiezone. "Maar het lijkt me normaal dat een dergelijk zwaar feit niet onderzocht wordt door een andere lokale zone."

Het onderzoek is intussen ook een gerechtelijk onderzoek - mét een onderzoeksrechter dus. "Waarom? Omdat er vrij snel gebleken is dat er tegenstrijdigheden zijn tussen wat de agenten zeggen en wat de objectieve feiten zijn."

Die tegenstrijdigheden wil Moinil ophelderen. De agenten werden ondervraagd (en zullen nog eens herondervraagd worden), maar er zijn ook huiszoekingen gebeurd en de gsm's van de betrokken agenten zijn in beslag genomen en zullen uitgelezen worden. 

Een aantal zaken zijn door het onderzoek al duidelijk geworden. 

Het motief van de achtervolging bijvoorbeeld. "Dat was niets anders dan dat hij op die step reed", klonk het simpelweg. Er was dus geen sprake van drugs, agressie, diefstal. De politie wilde hem dus controleren voor zijn leeftijd (in ons land geldt er voor zulke steps een minimumleeftijd van 16 jaar, al zijn er wel uitzonderingen), en dat heeft de jongen met zijn leven bekocht. 

Ook over de achtervolging is er al een en ander uitgeklaard - en de vaststellingen stemmen niet altijd overeen met wat de agenten verklaard hebben. Zo hebben ze (vermoedelijk) geen zwaailicht of sirene gebruikt - iets dat zowel getuigen als experten zeggen. Hun snelheid was "meer dan 40 kilometer per uur, in een park dat niet toegankelijk is voor auto's en waar voetgangers wandelen". 

De agent die aan het stuur zat, is momenteel aangehouden met een enkelband, voor "kwaadwillige belemmering van het verkeer met de dood tot gevolg". "Er is geen twijfel over dat ze geen intentie hadden om de jongen te doden, maar ze wilden hem wel te allen prijze onderscheppen", klonk het bij Moinil. 

Kwaadwillige belemmering van het verkeer met de dood tot gevolg, het is een hele mond vol, maar wat betekent dat nu? De kwalificatie is opgenomen in ons strafwetboek onder artikel 406-408.

Met (opsluiting van vijf jaar tot tien jaar) wordt gestraft hij die kwaadwillig het verkeer op de spoorweg, de weg, de binnenwateren of op zee belemmert door enige handeling die een aanslag uitmaakt op de verkeerswegen, de kunstwerken of het materieel, of door enige andere handeling die het verkeer met of het gebruik van vervoermiddelen gevaarlijk kan maken of die ongevallen kan veroorzaken bij het gebruik van of het verkeer met die vervoermiddelen.

Er zijn al wel wat precedenten binnen Justitie. Zo werd de chauffeur van de bestelwagen waarin Mawda (2) stierf in 2021 veroordeeld tot vier jaar cel, omdat hij gevaarlijke manoeuvres had uitgehaald tijdens de politieachtervolging. 

Een jaar eerder kregen 17 vakbondsleden van het ABVV - onder hen ook topman Thierry Bodson - in beroep voorwaardelijke straffen voor kwaadwillige belemmering. In 2015 hadden ze het viaduct van de E40 in Cheratte geblokkeerd tijdens een stakingsactie. Het gevolg? Een urenlange file, waarin ook een chirurg van een ziekenhuis in vast kwam te zitten. Daardoor kon hij niet op tijd aan een operatie beginnen, en de patiënte overleed. Justitie oordeelde wel dat er geen causaal verband was tussen de actie en de dood van de patiënte. 

Er staan in theorie straffen van 20 tot 30 jaar op kwaadwillige belemmering van het verkeer met de dood tot gevolg. 

Voor het parket blijven er nog een aantal zaken onduidelijk, zaken waar de onderzoeksrechter een antwoord moet op vinden.

De belangrijkste? Hoe stierf de kleine Fabian precies? "Is de jongen gevallen en daarna overreden? Of is hij aangereden? Volgens enkele getuigen lijkt het erop dat de jongen overreden werd door het politievoertuig, en de wetsarts concludeert dat hij stierf doordat hij overreden werd. De banden hebben zijn hoofd geraakt."

Daarnaast wil Moinil ook een antwoord op de vraag of de agenten wel in het park mochten rijden, en of ze wel opgeleid worden om zulke politieachtervolgingen te doen.

Naast de dodelijke politieachtervolging lopen er in deze zaak nog twee opsporingsonderzoeken - dus zonder onderzoeksrechter. Want ook de step waar de jongen mee reed wordt onder de loep genomen. Hij is van Chinese makelij en dus is de vraag of de wetten voor ons land en Europa wel nageleefd zijn. 

"Die steps zijn gevaarlijk", klinkt het. "Er gebeuren tientallen ongevallen, soms met zwaargewonden of doden tot gevolg. Die steps gaan soms tot 90 kilometer per uur, terwijl de maximumsnelheid op 25 ligt."

Zowel het Chinese merk als de verkoper in Brussel worden geviseerd. Die laatste kreeg de economische inspectie gisteren al over de vloer. Zijn winkel is verzegeld, en verder was er nog sprake van een fictieve zetel in Wemmel. "Er is 63.450 euro cash geld in beslag genomen, in kleine briefjes, net als een kleine hoeveelheid drugs."

En dan zijn er nog de lekken naar de pers. Vooral over het eerste proces-verbaal waarop RTBF de hand kon leggen, is Moinil verbolgen. "Ik was diep geschokt dat dit gedeeld werd. Er stelt zich hier een integriteitsvraag, namelijk die van het beroepsgeheim. Ik kan niet accepteren dat politieagenten dit verspreiden, hier staat een straf op van drie jaar." Ook hier heeft Comité P al eens een blik op geworpen, en heeft het geconstateerd dat het pv tientallen keren onwettig bekeken werd." 

"In zo'n pv zitten adressen, vertrouwelijke gegevens. De familie zit in het buitenland, zij moeten deze stukken in de pers lezen, dat is geen manier van werken."

Moinil zal morgen de familie van Fabian ontvangen, die tot nu in Moldavië zat voor de begrafenis van de jongen.