Urenlang achter je bureau zitten om een grote hoeveelheid leerstof zo snel mogelijk in je hoofd te krijgen? Dat is geen goed idee volgens studentenpsychologe Johanna Jacobs (VUB). "Wie pauzeert, blijft langer gefocust en studeert efficiënter. Zo studeer je slimmer én gezonder."
Even geen studieboeken: hoe neem je een slimme blokpauze?
Het is weer die tijd van het jaar: de blokperiode. Zowel voor de duizenden studenten in ons land als hun ouders is het een stressvolle periode. “Als er één les is die je je kind moet meegeven, dan is het dat ze af en toe eens pauze moeten nemen”, benadrukt studentenpsychologe Johanna Jacobs (VUB) in het Radio 1-programma ‘De wereld van Sofie’.
“Pauze nemen is cruciaal. We zijn vaak geneigd om heel lang door te studeren in de hoop zo veel mogelijk gedaan te krijgen. Maar we vergeten dat ons brein, net zoals ons lichaam, nood heeft aan herstelmomenten. Korte en regelmatige pauzes zijn belangrijk om onze aandacht vast te houden en mentale vermoeidheid tegen te gaan. Wie pauzeert, blijft langer gefocust en studeert uiteindelijk efficiënter.”
Een tomaat als studiemaat
Hoe vaak en hoe lang moet je dan pauzeren? “Dat is verschillend van persoon tot persoon”, zegt Jacobs. “Maar wij raden vaak de Pomodoro-techniek aan.”
Die tijdsplanningstechniek – genoemd naar een kookwekker in de vorm van een tomaat – verdeelt je studietijd in blokjes: 25 minuten studeren, gevolgd door 5 minuten pauze. Na vier blokken neem je een langere pauze van 15 à 20 minuten.
“Korte blokjes studeren, gevolgd door korte pauzes, helpen om het hoofd even rust te geven. Je hersenen krijgen de kans om informatie te verwerken. Dat maakt het studeren minder zwaar en effectiever.”
Hoe vul je een pauze best in?
“Sta recht en beweeg”, benadrukt Jacobs. “Studenten zitten veel te veel, terwijl we weten dat langdurig zitten niet gezond is. Rechtstaan en een paar stappen zetten zorgt al voor een betere bloedsomloop en nieuwe zuurstof in je brein. Daardoor kan je weer makkelijker je focus vinden.”
En dat hoeft geen hele work-out te zijn: “Een korte wandeling of wat rek- en strekoefeningen kunnen al veel doen. Het allerbelangrijkste is dat je het studeren echt even loslaat.”
Beluister: studentenpsychologe Johanna Jacobs (VUB) over efficiënte blokpauzes
Scrollen of stappen?
Kan je tijdens een pauze even scrollen op je sociale media? “Ik ga niet zeggen dat ik daar volledig tegen ben. Maar als je dan toch even wil scrollen, leg je telefoon dan in een andere kamer. Zo moet je op z’n minst even rechtstaan om hem te gaan halen”, zegt Jacobs.
“Toch raad ik aan om te experimenteren met andere pauzes. Scrollen geeft je brein zelden nieuwe energie. Afwisseling helpt: maak de ene dag een wandeling en neem de andere dag een creatieve pauze.”
Wat moet je niet doen?
“Eigenlijk mag je veel doen tijdens een pauze, zolang het ontspannend is voor jou en je erna weer vlot aan de slag kan”, zegt Jacobs.
Ze raadt aan om op voorhand een lijstje te maken met mogelijke pauzes. “Wat je vandaag ontspannend vindt, is dat misschien morgen niet meer. En op het moment zelf iets bedenken is vaak moeilijker dan wanneer je al een lijstje hebt. Probeer nieuwe dingen uit. Als je met iets bezig bent dat je goed kent, laat je ruimte in je hoofd om toch bezig te zijn met die leerstof. De kans is groter dat je écht zal ontspannen als je af en toe nieuwe dingen probeert.”
Powernap?
“Een kort dutje van maximaal 20 minuten kan zeker deugd doen, zeker als je echt moe bent”, zegt Jacobs. “Maar ook hier geldt: variatie werkt. Een wandeling is vaak net zo verkwikkend én je komt weer in beweging.”
