Proefproject in Gent informeert over noodspiraal in de plaats van morning-afterpil na onveilige seks 

Gentse ziekenhuizen houden voortaan tijdslots open om noodspiraaltjes te plaatsen bij vrouwen die een onveilig seksueel contact hebben gehad. Ze nemen deel aan een pilootproject om het middel breder bekend te maken. Het is in sommige gevallen een effectiever noodmiddel na een seksueel contact dan de morning-afterpil, die wel vertrouwd is. Die noodpil wordt elk jaar zo'n 4.200 keer gebruikt in Gent. 

"Het probleem met de noodpil is dat ze enkel werkt als er nog geen eisprong gebeurd is. Vrouwen hebben net meer zin in seks na zo'n eisprong. Het is een valstrik van de natuur. We zien dat er elk jaar toch vrouwen ongewenst zwanger raken, ondanks het gebruik van een morning-afterpil", stelt Carine Vrancken van vzw Luna. Dat is de organisatie achter 4 abortuscentra in Vlaanderen en Brussel. 

"Het noodspiraal is een doeltreffender alternatief. Het werkt altijd als het tot 5 dagen na het contact geplaatst wordt. Tot nu waren er vaak lange wachttijden, waardoor niet iedereen het spiraal vermeldde. Door deze nieuwe samenwerking halen we de drempels weg. Vrouwen kunnen informatie vinden op een eenvoudige website en ook zelf een afspraak maken voor plaatsing." 

Het project zet in op informeren, er is geen financiële tegemoetkoming. Vrouwen betalen dus zelf voor het spiraaltje en de plaatsing. Een spiraaltje kost tot 150 euro voor vrouwen boven de 25. Bij jongere vrouwen wordt een spiraal (bijna) helemaal terugbetaald. Het geplaatste noodspiraal kan, net als een gewoon spiraaltje, 5 tot 10 jaar blijven zitten. 

De plaatsing van een spiraaltje kan voor sommige vrouwen een erg pijnlijke ervaring zijn. Vzw Luna benadrukt dat ook daar informatie over gegeven wordt. Volgens de organisatie kan het ook voor jongere vrouwen. "Daar bestaan nu grote misvattingen over, we willen vrouwen vooral zelf laten nadenken over de alternatieven zodat ze de keuze kunnen maken die het beste past." 

De apothekers van de Eerstelijnszone Gent werken mee. Ze geven een folder en verwijzen naar de site. "Als vrouwen het willen, kunnen we bekijken in welke fase van de cyclus ze zitten en wat dan de beste noodanticonceptie is", stelt apotheker Hendrik De Rocker. De deelnemende apothekers zijn er extra voor opgeleid om ook die informatie correct mee te geven. "Dat is in panieksituaties erg belangrijk."

Vanaf de herfst kunnen ook huisartsen in Gent in het project stappen. Het pilootproject komt er met de steun van stad Gent. Alle Gentse ziekenhuizen werken mee. 

"We onderschrijven dat een noodspiraal een te onbekend en goed alternatief is om een ongewenste zwangerschap te voorkomen. Het is in deze tijden, waarbij jonge vrouwen vaker twijfelen over anticonceptie, erg belangrijk om hierop te wijzen", zegt Ann-Sophie Page van de KU Leuven. De universiteit daar is voorlopig niet bij het project betrokken. "Het klinkt erg boeiend en verdient bij goede resultaten zeker navolging." 

"Je mag niet vergeten dat de noodpil een hevige hormonencocktail is. Ze kan hevige bloedingen en vervelende neveneffecten veroorzaken. Bij een noodspiraal zijn die effecten er veel minder. De morning-afterpil werkt minder bij zwaardere vrouwen of mensen die bepaalde medicatie nemen. Dat zijn toch allemaal factoren die meespelen en waar te weinig aandacht voor is."