Beelden van mannen verkleed als gemaskerde en gewapende strijders op een pro-Palestijns festival in Brussel zorgden gisteren voor heel wat ophef, zowel op sociale media als in de Belgische politieke wereld. Volgens de Israëlische ambassadeur en verschillende Israëlische media zou het gaan om het naspelen van de terroristische aanslagen van Hamas op 7 oktober 2023. In werkelijkheid toont het toneelstuk iets anders - maar er wordt wel duidelijk steun uitgesproken voor het gewapende Palestijnse verzet.
De terroristische aanslag van 7 oktober in Israël werd niet nagespeeld op een pro-Palestijns festival in Brussel
Rien Emmery
Gepubliceerd:
- Het toneeltje dat werd opgevoerd op het Bethlehemplein is geen reconstructie van de bloedige aanslagen in Israël van 7 oktober 2023.
- Het toneeltje stelt gewapende Palestijnse strijders wel voor als redders en beschermers. Maar bij het gewapende Palestijnse verzet zitten heel wat omstreden of ronduit terroristische organisaties, waardoor er wel degelijk kritiek kan zijn op het straattoneel.
"Ik heb dit van veel mensen doorgestuurd gekregen en er niets over gepost, omdat ik gewoon niet kon geloven dat het echt was. Maar het is echt. Hier in Brussel. Een reconstructie van het bloedbad van 7/10. Bloed en lichamen op de grond en alles. Georganiseerd door Samidoun, wie anders? Hoe is dit mogelijk, België?"
De Israëlische ambassadeur Idit Rosenzweig-Abu reageerde gisteren op X erg verontwaardigd op een video waarin juichende gemaskerde mannen te zien zijn in militaire kledij, met nepwapens en Palestijnse sjaals, terwijl op de voorgrond bebloede mensen liggen. Volgens Rosenzweig-Abu ging het om een "re-enactment" van de bloedige aanslagen van 7 oktober 2023. Toen staken militanten van Hamas en andere gewapende groeperingen vanuit Gaza de grens met Israël over en vermoordden bijna 1.200 mensen.
Het bericht van Rosenzweig-Abu op X werd meer dan een half miljoen keer bekeken, nadat het onder andere gedeeld werd door het Israëlische ministerie van Buitenlandse Zaken en enkele Belgische politici. Andere profielen op sociale media omschreven de beelden eveneens als "het naspelen van het bloedbad van 7 oktober door Hamas op Israëlische burgers" of "een voorstelling waarin ze de moord op Israëliërs naspeelden" met "nepgeweren gericht op burgers op de grond".
Later die dag pikte ook de Israëlische pers het verhaal op dat in Brussel de aanslagen van 7 oktober zouden zijn uitgebeeld en op gejuich onthaald. Zowel Israel Hayom als The Jerusalem Post hadden het over "een reconstructie van 7 oktober" waarbij de doden op de grond als Israëlische slachtoffers werden gezien: "Wanneer de mannen die Hamas-terroristen spelen zien dat iedereen dood is, slaan ze hun armen om elkaar heen en steken hun handen omhoog als blijk van overwinning."
Maar klopt die interpretatie wel?
'Resistance Festival'
Waar komen de beelden precies vandaan? Op de video die de Israëlische ambassadeur deelde, is de tekst "Place Bethléem" te lezen. Het Bethlehemplein is een locatie in de Brusselse gemeente Sint-Gillis. Op de achtergrond van de beelden herkennen we, bij vergelijking met de locatie op Google Streetview , de gemeentelijke basisschool van Sint-Gillis die zich inderdaad op die locatie bevindt.
Op het Bethlehemplein ging op zaterdag 7 juni een deel van de activiteiten door van een driedaags pro-Palestijns 'Resistance Festival '. Dat festival wordt al voor het derde jaar op rij georganiseerd. Het omvat politieke debatten, infostandjes, filmvoorstellingen, een voetbaltoernooi, en poëzie-, muziek- en theateroptredens.
'Ontroerende theaterperformance'
Wat is er op de beelden precies te zien? Het videofragment dat ambassadeur Rosenzweig-Abu deelde op X, is afkomstig van Instagram. Er vallen de namen van verschillende Instagramprofielen op te lezen. Op een daarvan vinden we de originele video terug. Die maakt deel uit van een reeks filmpjes en foto's die ook andere onderdelen van de opvoering tonen.
Volgens het bijschrift ging het om "een ontroerende theaterperformance" van "een zeer getalenteerde jonge vluchteling uit Gaza en zijn crew". De voorstelling blijkt geïnspireerd door enkele vragen over het lot van de Palestijnse bevolking die aan het begin en op het einde onder de aandacht gebracht worden, zoals "Waarom worden onschuldige mensen gearresteerd in Palestina?" en "Waarom worden kinderen gedood voor de ogen van hun ouders?". Eén van de vragen luidt ook: "Waarom wordt Palestijns verzet terrorisme genoemd?"
Radicale tekst
Op de pancartes met vragen die bij de opvoering in beeld komen, is de naam 'Ahrar Palestine' te lezen. Dat is een dit jaar opgerichte vzw die zich inzet voor de Palestijnse zaak, en in het bijzonder voor Palestijnse vluchtelingen.
Op het Instagramprofiel van Ahrar Palestine vinden we een langere video van 6 minuten terug, gefilmd uit een andere hoek, die de volledige performance toont. "Op @festivalresistance werd een voorstelling opgevoerd waarin werd getoond wat de Palestijnen nu doormaken", luidt de omschrijving van de makers.
De verschillende scènes die aan bod komen, zijn de volgende:
Een vader en een dochter wandelen over straat, tot het meisje wordt neergeschoten en de man wordt gearresteerd door enkele gewapende personages die Israëlische soldaten moeten voorstellen.
Ambulanciers van het Rode Kruis willen het meisje verzorgen maar worden eveneens neergeschoten, net als een journaliste met persvest die het voorval wil filmen.
De vader vraagt aandacht van omstanders, maar die blijven doof voor zijn situatie. Tot slot komen gewapende Palestijnse strijders de gearresteerde man bevrijden, waarbij de Israëlische soldaten wegvluchten.
Op de achtergrond speelt het nummer "De Bruxelles à Bethleem " van de Brusselse rapper Achille . De radicale tekst van dat lied kant zich tegen westers 'imperialisme' en 'kolonialisme' en roept op tot de vorming van één Palestijnse staat 'from the river to the sea', zonder bestaansrecht voor de staat Israël.
Samidoun
De Israëlische ambassadeur wijst met een beschuldigende vinger richting de pro-Palestijnse organisatie Samidoun, een controversiële pro-Palestijnse actiegroep die in Duitsland recent nog verboden is en in Israël zelfs op de terreurlijst staat. Ook het regeerakkoord van de huidige Belgische federale regering alludeert op een toekomstig verbod van Samidoun in ons land: "We creëren een juridisch kader op basis waarvan het mogelijk wordt om net zoals in onze buurlanden gevaarlijke radicale organisaties zoals bv. Samidoun vanwege hun banden met terreur of voor het verspreiden van antisemitisme ook in ons land te verbieden."
Het 'Resistance Festival' wordt georganiseerd door Samidoun in samenwerking met meer dan 30 andere organisaties . De pancartes die tijdens de ophefmakende opvoering getoond werden, droegen het logo van de vzw Ahrar Palestine. Op sociale media worden het 'theaterteam' van Ahrar Palestine en de auteur en scenograaf van de opvoering door verschillende aanwezigen vermeld - ook in aankondigingen van het 'Resistance Festival' zelf.
In het verleden zorgde dit team al vaker voor theaterperformances in de marge van betogingen en manifestaties, zoals bijvoorbeeld op 14 mei in Brussel, met een opvoering over de dood van de Palestijnse journalist Hassan Aslih nadat die omkwam bij een Israëlisch bombardement.
Terrorisme
Samengevat? Het toneelstuk toont geen reconstructie van de Hamas-aanval van 7 oktober. De dode lichamen die in de video te zien zijn, stellen Palestijnse burgers, journalisten en medisch personeel voor - geen Israëlische burgers. Er komen Israëlische soldaten voor als personages, maar die worden niet gedood: ze vluchten op het einde weg voor gewapende Palestijnse strijders.
Wel is de performance duidelijk een steunbetuiging voor het gewapende verzet in de Palestijnse gebieden. De naam van een organisatie als Hamas valt daarbij niet letterlijk, maar de boodschap van de opvoering luidt dat gewapend Palestijns verzet onterecht als terrorisme zou worden gebrandmerkt. Gewapende verzetsbewegingen zoals Hamas, de Palestijnse Islamitische Jihad en het Volksfront voor de Bevrijding van Palestina staan al jaren op de Europese terreurlijst .
Eigenlijk loopt steun voor bevrijdingsstrijd en (gewapend) verzet als een rode draad doorheen het 'Resistance Festival'. Verschillende betrokken verenigingen zoals Samidoun en Bruxelles Panthères maken geen geheim van hun steun daarvoor. Het promotiemateriaal voor het festival bevat ook verschillende tekeningen van een vrouw met een geweer.
Controverse
Burgemeester van Sint-Gillis Jean Spinette nam gisteren afstand van de opvoering, die volgens hem geïnterpreteerd kon worden als een apologie van Hamas.
In een reactie aan RTL reageerden ook de organisatoren van het 'Resistance Festival' op de controverse: "De boodschap die wordt overgebracht, is dat het Palestijnse volk, in de context van de Israëlische straffeloosheid en de passiviteit van wereldregeringen, zich verzet en alleen van zichzelf de bevrijding verwacht." De organisatoren benadrukken het "artistieke en allegorische karakter van de theatervoorstelling" en beweren de door de gemeente gestelde voorwaarden steeds te hebben nageleefd.
VRT NWS contacteerde de Israëlische ambassade in Brussel voor een reactie maar ontving geen antwoord.
Conclusie
Op sociale media circuleert een videofragment uit een straatperformance tijdens het 'Resistance Festival' dat van 6-8 juni in Sint-Gillis georganiseerd werd door een collectief van pro-Palestijnse bewegingen. Er zijn acteurs te zien die gemaskerde Palestijnse strijders en dode lichamen uitbeelden.
Volgens Israëlische media en de Israëlische ambassadeur in België ging het daarbij om "het naspelen van de slachtpartij van 7 oktober 2023", de Hamas-aanval in Israël waarbij bijna 1.200 doden vielen.
De beelden komen echter uit een theateropvoering die het leven van Palestijnen in Palestijns gebied wil uitbeelden. De doden zijn Palestijnse burgers, medisch personeel en een journalist die het slachtoffer worden van het Israëlische leger. Een gearresteerde Palestijn wordt op het einde van de opvoering gered door acteurs die het gewapende Palestijnse verzet symboliseren en die de Israëlische soldaten verjagen.
De claim dat de opvoering een 're-enactment' van de aanslagen van 7 oktober zou zijn, beoordelen we als onwaar. De boodschap van de performance is wel duidelijk een verheerlijking van het gewapende verzet in Palestina. Omdat nogal wat organisaties uit dat gewapende verzet als terroristisch worden beschouwd, zorgde dat voor commotie en kritiek.
