Sylvester ‘Sly’ Stewart (82), de frontman en bezieler van de Amerikaanse soul- en funkformatie Sly & The Family Stone, is overleden. Dat heeft zijn familie laten weten aan Amerikaanse media. Stewart sukkelde al langer met zijn gezondheid, het gevolg van een jarenlange drugsverslaving die hem naar de rand van de maatschappij dreef.
Sixties-legende en funkpionier Sly Stone (82), bekend van Sly & The Family Stone, overleden
Jonas Boel
Gepubliceerd:
Het zevenkoppige Sly & The Family Stone is vooral bekend van hitsingles zoals ‘Dance To The Music’ (1967), ‘Everyday People’ (1968), ‘I Want To Take You Higher’ (1970), en ‘Family Affair’ (1971).
In 1969 is de band één van de grote namen op de derde dag van Woodstock, samen met Joe Cocker, Janis Joplin en Jimi Hendrix.
In de jaren 70 raakt Sly Stone zwaar verslaafd aan harddrugs en valt de groep uiteen. In de decennia nadien raakt Stone in de vergetelheid, tot hij in 2023 afgekickt boven water komt met zijn memoires
‘Sly heeft honderd levens geleid’, zo schrijft Ahmir ‘Questlove’ Thompson, leider van de Amerikaanse hiphopgroep The Roots, in de inleiding van Stone z’n memoires ‘Thank You (Falettinme Be Mice Elf Again)’, genoemd naar een hit van Sly & The Family Stone uit 1969.
In één van de laatste interviews die hij gaf, per e-mail aan de Britse krant The Guardian, vult de notoir eigenzinnige funkpionier zelf aan met: “Ik heb nooit een leven geleefd dat ik niet wilde leven”.
Afspiegeling van de flower power
Stone start zijn muziekcarrière als sessiemuzikant en producer. In 1966 richt hij samen met onder meer zijn broer Freddie en zus Rose de band Sly & The Family Stone op. Met z’n diverse line-up (zwart, blank, mannen, vrouwen) vormt de formatie – in totaal zeven leden sterk - een perfecte afspiegeling van de ontluikende flower power-cultuur.
Sly is zanger en gitarist, songschrijver en producer voor de band, maar vertelt aan het muziekblad Rolling Stone: “Iedereen in de band is een leider. We volgen niet één persoon. Dat is wat onze sound anders maakt. We hebben allemaal input, en dat maakt het interessant”.
In 1967 scoort Sly & The Family Stone hun eerste grote hit met de single ‘Dance To The Music’, een uitzinnig feestnummer, dat met z’n rockgitaren, funkritmes, gospelachtig orgel, koperblazers, en vierstemmige samenzang het vernieuwende geluid van de band meteen op de kaart zet.
Prince, die Sly Stone een genie noemde, zei ooit aan een journalist van Guitar World: “Hij deed me inzien dat muziek tegelijk revolutionair en populair kon zijn”.
Triomf op Woodstock
1969 is een sleuteljaar voor Sly & The Family Stone. Met hun vierde album ‘Stand!’ opereren ze op het toppunt van hun kunnen, en dat niet alleen met de stomende muziekmengelmoes.
Stone manifesteert zich ook steeds meer als een maatschappelijk geëngageerd songschrijver. Hij preekt emancipatie en verbroedering met songs als ‘Stand!’ en ‘Everyday People’, maar kan ook vlijmscherp uit de hoek komen, zoals met het controversiële ‘Don’t Call Me Nigger, Whitey’.
Die antiracistische funkhymne staat niet op de setlist wanneer Sly & The Family Stone datzelfde jaar in het holst van de nacht aantreden tijdens Woodstock.
"Goddamn", beschrijft Stone het moment waarop hij vanuit een helikopter voor het eerst de mensenzee in het stadje Bethel, New York, aanschouwt. Het is 17 augustus 1969, en Sly zal één van de meest memorabele concerten van zijn leven spelen. "Goddamn. What the fuck is this?".
Hét orgelpunt van de show is het euforische ‘I Want To Take You Higher’, waarbij het laatste woord van het refrein “telkens als een golf terugkeert vanuit het publiek, en uiteenspat op de rand van het podium”, zoals Stone het beschrijft. “De betekenis van het woord verbreedde. Het was niet enkel jezelf staande houden met een goede mood of goede drugs. Het was alles verslaan dat je naar beneden kon trekken”.
De ravage van de seventies
“Ik probeer m’n leven te leiden zoals ik mijn muziek maak – vrij en open. Er zijn geen regels in muziek, en er zouden geen moeten zijn in het leven”, sprak Sly Stone in 1971.
Die eigenzinnige filosofie zorgt er wel voor dat er barsten komen in The Family Stone, niet in het minst door de grote hoeveelheden drugs die Stone consumeert. Zijn gedrag wordt steeds meer onberekenbaar, de frontman begint optredens te missen, en zich te omringen met een louche entourage.
“Het was een ravage”, vertelt Family Stone-saxofonist Jerry Martini eind jaren 90 aan journalist en biograaf Joel Selvin. “Het was heel gangster-achtig, gevaarlijk. De vibes toen waren erg donker”.
De paranoia en desillusies die zich meester maken van Sly Stone in die periode – de idealen van de flower power zijn intussen geïmplodeerd – schemeren door in ‘There’s A Riot Goin’ On’.
Op dat album maakt de uitgelaten, stralende positiviteit van vroeger plaats voor een donker, claustrofobisch geluid. Stone maakt bijna de hele plaat in z’n eentje, en experimenteert volop met analoge synthesizers en drummachines. De single ‘Family Affair’ is in de herfst van 1971 één van de eerste grote, commerciële hits waarin een drumcomputer te horen is.
Midden jaren 70 valt de originele Family Stone langzaam uit elkaar. Zowel artistiek als persoonlijk gaat het achteruit met Sly. Er volgen nog albums, zowel solo als met een nieuwe groep, maar die hebben niet meer dezelfde impact.
De komende jaren stapelen de drugsperikelen zich op, samen met arrestaties, motorongelukken, een lange lijst afkickklinieken, problemen met huisbazen, en rechtszaken over royalty’s.
Een schim van zichzelf
Wanneer Sly & The Family Stone in 1993 gehuldigd wordt door de Rock’n’roll Hall of Fame laat Sly zich nog een zeldzame keer in het openbaar zien, een door coke en crack aangetaste schim van zijn vroegere, messianistische zelf.
Ook zijn aanwezigheid op de Grammy’s in 2006 (naar aanleiding van een viering 50 jaar Sly & The Family Stone) wordt gekenmerkt door chaos en verwarring. Maar er volgt wel een internationale reünie-tournee, die Stone en enkele originele bandleden ook naar Gent brengt, voor een passage op het Blue Note Festival (nu Gent Jazz).
"Het optreden werd er één om snel weer te vergeten", schrijft De Morgen achteraf over de desastreuze show. "Een legende onwaardig". In de jaren nadien verdwijnt Sly Stone opnieuw van de radar, een spook verdwaalt in de spelonken van de muziekgeschiedenis.
Met de hulp van een nieuwe manager slaagt Sly Stone er in 2019 in om af te kicken en zijn leven opnieuw op de rails te krijgen. Samen met journalist Ben Greenman publiceert hij vier jaar later zijn memoires, de eerste keer dat hij zelf zijn levensverhaal vertelt, van de hoge pieken tot de diepe dalen.
“Ik had m’n ups en downs”, klinkt het. “Maar als ik terugkijk, dan zie ik een leven vol ongelooflijke momenten. Als mijn muziek zelfs maar één persoon heeft geraakt, dan was het alles waard”.
Barrières breken
“Voor mij ging muziek altijd over barrières breken”, aldus Sly. “Het maakte niet uit of het ras was, genre, of eender welk type van opdeling. Ik wilde iets creëren dat mensen samen bracht”. En die missie is geslaagd.
Als pionier en vernieuwer van de funk is zijn impact op de muziek onmogelijk te onderschatten. Jazzlegendes als Miles Davis en Herbie Hancock laten zich door Stone inspireren wanneer hun geluid in de jaren 70 richting de fusion (of jazzfunk) opschuift. Ook artiesten als Stevie Wonder, Funkadelic, en Ohio Players volgen in die periode het door Sly Stone in de funk uitgestippelde spoor.
In de jaren 80 is Prince Sly Stone’s voornaamste discipel, maar hij is ook een inspirator voor de ontluikende hiphopbeweging. Producers plunderen de discografie van Sly & The Family Stone, op zoek naar strakke, funky breaks, en hij wordt gretig gesampeld door onder meer Beastie Boys, LL Cool J, Public Enemy, en 2Pac.
Volgens zanger Anthony Kiedis had de mix van rock en funk van Sly & The Family Stone een grote impact op de ontwikkeling van Red Hot Chili Peppers, en hedendaags r&b-icoon d’Angelo noemt Stone zijn grootste voorbeeld: “Hij was zijn tijd ver vooruit”.
De obit van Sly Stone in Het Journaal
