Mag Donald Trump de Nationale Garde naar steden in VS sturen? En deed een president dat al eerder?

De Nationale Garde is een speciale tak van het Amerikaanse leger, die verantwoordelijkheden heeft op zowel statelijk als federaal niveau. De afdeling telt in totaal meer dan 430.000 militairen. De meeste leden werken slechts halftijds bij de Nationale Garde en hebben daarnaast een andere job. Je kan ze beschouwen als reservetroepen die wel een bepaald aantal weken per jaar in het leger moeten dienen. 

Het takenpakket van de Nationale Garde is gevarieerd, maar ze worden meestal ingezet wanneer zich een binnenlandse crisis voordoet. Denk aan natuurrampen, maar ook aan momenten van sociale onrust. Zo zette de gouverneur in de staat Arkansas in 1957 de Nationale Garde in om 9 zwarte kinderen de toegang tot een oorspronkelijk uitsluitend 'blanke' school te beletten, hoewel de segregatie van de scholen al een paar jaar eerder onwettelijk was verklaard. De situatie werd uiteindelijk ontmijnd onder druk van president Eisenhower.

Doorheen de tijd is de Nationale Garde steeds vaker in het buitenland ingezet. Na de aanslag van 11 september 2001 werden de troepen onder meer naar Afghanistan en Irak gestuurd. De Nationale Garde zou ook een rol spelen in de oorlog tussen Rusland en Oekraïne, onder meer door het verschaffen van geheime inlichtingen.

Elke staat heeft een eigen onderdeel van de Nationale Garde. Als zich een probleem voordoet in die staat, kan de gouverneur of de president dus snel de Nationale Garde in het gebied inschakelen. In geval van nood kunnen de staten ook troepen van de eigen Nationale Garde naar naburige staten sturen, ter ondersteuning. Dat gebeurde onder meer tijdens de bestorming van het Capitool in 2021.

De wetgeving is vatbaar voor interpretatie. Trump kan een beroep doen op de Nationale Garde door middel van de Insurrection Act, een 18e-eeuwse oorlogswet waarmee de president militairen kan inzetten op Amerikaans grondgebied in geval van opstand of rebellie. Trump heeft de Insurrection Act echter niet aangehaald om de troepen naar Los Angeles te sturen. 

De president gebruikte een gelijkaardige federale wet waarmee hij de Nationale Garde tijdelijk onder federaal bevel kan plaatsen. Dat kan in een beperkt aantal gevallen, onder meer wanneer een invasie van de Verenigde Staten dreigt of bezig is, of als een opstand tegen de Amerikaanse regering aan de gang is of op til is. 

Diezelfde federale wet stelt echter dat het bevel om in actie te komen "door de gouverneurs van de staten" moet worden uitgevaardigd. De gouverneur van Californië Gavin Newsom heeft echter geen hulp van de Nationale Garde gevraagd om de protesten in Los Angeles tegen te gaan. Het is dus niet meteen duidelijk of Trump troepen van de Nationale Garde kan inroepen zonder het bevel van de gouverneur van die staat. 

Trump heeft echter al aangegeven dat hij de Nationale Garde vaker wil inzetten en niet alleen in uiterste noodgevallen. Tijdens een campagne-evenement in Iowa in 2023 vertelde Trump dat hij tijdens zijn eerste termijn werd tegengehouden om de Nationale Garde te gebruiken, maar dat hij deze keer "niet langer zou wachten" als een crisis zich voordeed. De president gebruikt ook leden van de Nationale Garde om de grens met Mexico te bewaken en af te schermen.

De rol van de Nationale Garde in de stad zou beperkt zijn. Momenteel moeten de troepen instaan voor de bescherming van ICE-agenten (agenten van de federale immigratiedienst, red.), die nu het doelwit zouden zijn van de protesten in de stad.

De troepen mogen in principe niet aan ordehandhaving doen. Als dat later wel zou gebeuren, moet Trump toch nog een beroep doen op de Insurrection Act.

Het zal zeker niet de eerste keer zijn dat leden van de Nationale Garde door de straten van LA wandelen.

In 1992 federaliseerde toenmalig president George H.W. Bush de Nationale Garde om grootschalige rellen in de stad onder controle te krijgen. Die protesten - ook bekend als de Rodney King-rellen - kwamen er na de hardhandige arrestatie en bijkomende mishandeling van King. De inwoners van de stad kwamen massaal in opstand tegen het racistische geweld van de plaatselijke politie: meer dan 3.500 gebouwen brandden af.

Meer recent hebben leden van de Nationale Garde ook geholpen om de stadsbranden van eerder dit jaar onder controle te krijgen. Meer dan 2.700 militairen hielpen de brandweer om het vuur te bestrijden, maar ze voerden ook bewakingsopdrachten uit om plunderaars in verlaten stadswijken tegen te houden.