In China is de gaokao van start gegaan, het jaarlijkse examen voor scholieren om (al dan niet) toegelaten te worden tot een universiteit. Dit jaar nemen meer dan 13 miljoen leerlingen deel. In verschillende steden komt het openbaar leven helemaal tot stilstand.
Leven in China valt stil voor gaokao: 13 miljoen scholieren leggen toelatingsexamen voor universiteit af
"Een van de belangrijkste momenten in het leven van een Chinees", noemt China-correspondent Ronald Smid het. De gaokao bepaalt niet alleen óf je naar de universiteit mag, het beslist ook tot wélke instelling je wordt toegelaten. Hoe beter je score, hoe groter de kans dat je naar een eliteschool kan. "En hoe groter de kans dat je later een goede baan vindt, zo wordt geredeneerd."
Het examen wordt in China dan ook bijzonder serieus genomen. "Heel veel leerlingen krijgen op voorhand bijles", zegt Smid in De Ochtend op Radio 1. "Dat kan extreme vormen aannemen. Ouders geven er veel geld aan uit, leerlingen zitten maanden van tevoren van ’s ochtends tot ’s avond met hun neus in de boeken." Ouders die het zich kunnen permitteren, huren een hotelkamer voor hun kind vlak bij het examencentrum.
Spieken te allen tijde vermijden
Tijdens de toets, die doorgaans enkele dagen duurt, wordt hun kennis over de leerstof van de voorbije jaren grondig getest. "De gewone vakken zoals wiskunde, Chinees, Engels en biologie komen aan bod." Over de precieze samenstelling van het examen is verder weinig geweten. "Het lijkt een soort staatsgeheim. Ze willen zoveel mogelijk vermijden dat er wordt gespiekt."
Daarvoor gaat de Chinese overheid steeds verder. De deelnemende scholieren, doorgaans 17 of 18 jaar oud, moeten voor de start van het examen door 2 veiligheidspoorten wandelen én een scan met gezichts- of vingerafdrukherkenning ondergaan. Personeel voert grondige controles uit in bijvoorbeeld toiletten en vuilbakken, in Jilin in het noordoosten van het land worden zelfs robothonden ingeschakeld om in het examencentrum te patrouilleren.
"Ook zetten ze artificiële intelligentie in om het gedrag van leerlingen tijdens het examen te controleren", zegt Smid. Slimme camera’s scannen de ruimtes op ongewoon gedrag: wie zijn test te vroeg omdraait, spullen doorgeeft of fluistert, is letterlijk en figuurlijk gezien. "De overheid hecht veel belang aan een eerlijk verloop."
Leven enkele dagen op pauze
De druk die op de scholieren wordt gelegd, is dus groot. Om daaraan tegemoet te komen, probeert de Chinese overheid overlast de komende dagen zoveel mogelijk te beperken. "Zo is er een toeterverbod ingevoerd", aldus Smid.
Bibliotheken, culturele centra en sporthallen worden voor studenten opengesteld, voorstellingen en concerten worden geschrapt om nachtlawaai te voorkomen. "Ook worden her en der bouwprojecten stilgelegd." Om ervoor te zorgen dat de leerlingen op tijd arriveren, zijn in verschillende steden voorrangsstroken aangelegd.
Aan heel wat examencentra stonden vanochtend tientallen ouders en leerkrachten de deelnemende scholieren op te wachten en toe te juichen. Heel wat mensen brachten voor de gelegenheid zonnebloemen mee, die in China symbool staan voor het 'in één keer bereiken van de top'.
Luister naar het gesprek met correspondent Ronald Smid in De Ochtend op Radio 1

