Op Vaderdag vieren we alle papa’s en vakes. De namen die wij nu aan onze vaders geven, zijn honderden jaren geleden bedacht. "Het woord 'vader' kregen we van de Indo-Europeanen. Voor papa vonden we inspiratie bij het gebrabbel van baby’s", vertelt dialectoloog Chris De Wulf.
Waarom we het woord ‘papa’ aan baby’s te danken hebben
Elke woensdag gaat Peter Van de Veire in 'Goeiemorgen morgen!' (Radio2) samen met dialectoloog Chris De Wulf (UA) op zoek naar de eigenheid van onze taal. Meer weten? Vorige keer vertelde hij waarom veel West-Vlamingen 'boi' of 'baai' zeggen in plaats van 'trui'.
Vandaag, zondag 8 juni, vieren we Vaderdag. Dat woord 'vader' gaat helemaal terug op het Indo-Europees ph2tḗr (pchteer). Ook het Latijnse 'pater' is op dat woord gebaseerd.
In de loop van de tijd werd een vader niet alleen een ouder van een kind. Het woord werd ook gebruikt om andere types van vaderfiguren te omschrijven. Denk maar aan geestelijke vaders, het hoofd van een gemeenschap of zelfs God de Vader. Bij ons wordt vader soms ook afgekort tot 'va' en zelfs verkleind tot 'vake' of 'vaatje'.
Het woord papa ontstond met de hulp van brabbelende baby’s. De 'p'-klank is een van de eerste klanken die baby's kunnen uitspreken. Je vormt die letter met je lippen. Baby's zien volwassenen dat doen en doen die beweging na.
In 'papa' zit ook een typische klankherhaling, wat kinderen vaak doen. Zo zegt een peuter al eens 'vroem vroem' terwijl hij een auto aanwijst.
Liever luisteren dan lezen? Beluister de uitleg van dialectoloog Chris De Wulf
Het zijn de Fransen die het woord 'papa' echt populair maakten. Dat gebeurde in de 17e eeuw. 'Papa' werd niet alleen meer door kinderen gebruikt, maar ook volwassenen zeiden het. En omdat de Franse taal als chique werd gezien, namen wij dat woord over.
Het woord opa hebben we trouwens ook te danken aan kleine kinderen. 'Opa' is de afkorting van het woord 'grootpa'. Omdat de combinatie van de -'g' en de -'r' voor kinderen niet zo gemakkelijk is uit te spreken, maakten zij er gewoon 'opa' van.
