In 2024 hebben artsen in UZ Leuven opvallend meer niertransplantaties uitgevoerd met een nier van een levende donor. Een recordaantal van 21 mensen kreeg er zo een nieuwe nier. De kans op een succesvolle transplantatie is aanzienlijk groter met een levende donornier.
Steeds meer niertransplantaties met levende donor in UZ Leuven, kans op succesvolle operatie aanzienlijk groter
België behoort tot de wereldtop op het vlak van orgaandonatie na overlijden. Maar transplantaties met een levende donor blijven in ons land eerder uitzonderlijk. Slechts 10 procent van de niertransplantaties in ons land gebeurt met een nier van een levende donor. In Nederland daarentegen gaat het om de helft van het totaal aantal niertransplantaties.
Wetenschappelijke studies tonen aan dat de kans op een succesvolle niertransplantatie aanzienlijk groter is als de nier van een levende donor komt. Omdat de donor vooraf uitgebreid wordt gescreend, is de kwaliteit van de nier meestal beter dan die van een overleden donor.
Kleiner risico op afstoting
De transplantatie kan bovendien op een gepland moment plaatsvinden, vaak zelfs nog vóór de patiënt start met nierdialyse. Dat komt de overlevingskansen en levenskwaliteit sterk ten goede.
Doordat de nier onmiddellijk na de uitname in het lichaam van de ontvanger wordt geplaatst, is het risico op afstoting ook kleiner dan bij een nier van een overledene, waarbij het orgaan eerst gekoeld en getransporteerd moet worden.
"De levende nierdonor moet natuurlijk in goede gezondheid verkeren", zegt prof. dr. Maarten Naesens. Hij is transplantatie-nefroloog. "Daarom worden mensen die zich kandidaat stellen eerst grondig gescreend door een onafhankelijk, multidisciplinair team."
Die screening is niet alleen in het belang van de ontvanger, maar ook van de donor: "We willen een gezond persoon zeker geen medische problemen bezorgen", legt Naesens uit. "Iedereen die in UZ Leuven een nier afstaat voor transplantatie, wordt ook levenslang medisch opgevolgd door transplantatiechirurgen en nefrologen."
We merken dat steeds meer mensen bereid zijn om een nier af te staan. Dat doen ze uit liefde of vriendschap
Prof. dr. Diethard Monbaliu, transplantatiechirurg
Dankzij nieuwe chirurgische technieken (zoals kijkoperaties via kleine insnijdingen) herstellen donoren doorgaans snel. Vaak kunnen ze al na 3 dagen het ziekenhuis verlaten.
Een exacte genetische match of overeenkomst van de bloedgroep wordt ook minder cruciaal, omdat antistoffen voor de ingreep weggefilterd kunnen worden. Het UZ Leuven is sinds 2024 met die nieuwe chirurgische technieken en bloedfiltering aan de slag.
Ook steeds meer kandidaat-donoren
"We zien een duidelijke toename in het aantal kandidaat-donoren dat bereid is om een nier af te staan", legt prof. dr. Diethard Monbaliu uit. Hij is transplantatiechirurg. "Er is een groeiend bewustzijn. Mensen beseffen dat ze iets kunnen betekenen voor een partner, kind of vriend."
"Een nier afstaan doe je uit liefde of vriendschap", aldus nog Monbaliu. "Omdat je kunt leven met 1 nier, is dat het enige orgaan dat we in zijn geheel kunnen transplanteren met levende donoren."
Traditie in België versus Nederland
Het lage aandeel niertransplantaties met een levende donor in ons land komt deels door het succes van de Belgische wet op orgaandonatie na overlijden. Die stelt dat iederéén potentiële donor is, tenzij men expliciet verzet aantekent. Ons land heeft wellicht daarom, in tegenstelling tot Nederland, geen traditie in levende nierdonatie.
Maar gezien de onmiskenbare voordelen voor de patiënt wil UZ Leuven hier sterker op inzetten. De voorbije jaren is alvast een duidelijke stijging merkbaar: in 2024 voerden artsen in UZ Leuven voor het eerst meer dan 20 levende niertransplantaties uit. Voor 2025 verwacht het ziekenhuis nog een verdere stijging.
Regionaal nieuws uit Brussel en Vlaams-Brabant
Gepubliceerd:
