Japanse maanlanding opnieuw mislukt: eerste Europese maanwagentje waarschijnlijk neergestort op de maan

Opnieuw tegenslag voor het Japanse bedrijf Ispace. De onbemande maanlander Resilience had gisterenavond de landing al ingezet. Maar enkele kilometers boven het maanoppervlak vielen plots alle signalen weg. Vermoedelijk definitief.

"Het is onwaarschijnlijk dat het contact met de lander nog hersteld zal kunnen worden. Er is daarom beslist om de missie te beëindigen", meldt het bedrijf. "Onze prioriteit ligt nu bij het zo snel mogelijk analyseren van de vluchtgegevens om de oorzaak te achterhalen. 

Uit de eerste gegevens blijkt dat er een probleem was met de laser die de hoogte tot het maanoppervlak moest bepalen. "Daardoor is de lander niet voldoende vertraagd en is hij waarschijnlijk te hard op het maanoppervlak neergekomen."

En daarmee lijkt het scenario van 2023 helemaal herhaald. Ook toen viel het contact op het allerlaatste moment weg.

Achteraf is gebleken dat de maanlander toen op 5 kilometer boven de maan is blijven zweven door een computerfout. Toen de brandstof op was, stortte het ruimtetuig neer op de maan. 

Ispace had toen het eerste privébedrijf ooit kunnen worden dat onbemand kon landen op de maan. Intussen is die titel weggekaapt door het Amerikaanse bedrijf Intuitive Machines, dat begin 2024 al een onbemande maanlander op de maan kon zetten. Het ruimtetuig kantelde wel om, maar overleefde de landing.

Deze keer had de Japanse maanlanding ook een Europese primeur kunnen opleveren. Voor het eerst zou er een klein wagentje op de maan rijden dat in Europa is gebouwd.

Het rovertje, met de naam Tenacious, is gebouwd in Luxemburg, door een dochterbedrijf van Ispace. De Luxemburgse overheid heeft de ontwikkeling meegefinancierd en het project werd ook ondersteund vanuit het Europese ruimtevaartagentschap ESA. 

Het wagentje, van amper 50 centimeter lang en 5 kilogram zwaar, zou beelden en gegevens van het maanstof verzamelen. Die opdracht maakte dan weer deel uit van een overeenkomst met de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA.

De Japanse maanlander was op 15 januari gelanceerd door een Falcon 9-raket van SpaceX. Aan boord was nog een 2e onbemande maanlander van het Amerikaanse bedrijf Firefly Aerospace. Die is (via een snellere route) er op 2 maart wel in geslaagd om met succes te landen op de maan.

Dat de privésector nu al een tijdje interesse heeft in de maan, heeft alles te maken met de plannen om weer mensen naar de maan te brengen. En niet voor even, zoals in de jaren 70, maar voor langere tijd. Er zijn zelfs plannen voor een bemande maanbasis.

Maar daar komt heel wat bij kijken. Waar NASA vroeger zelf alles in handen hield, besteedt de ruimtevaartorganisatie nu veel uit aan commerciële bedrijven. Om het werk te verdelen, maar ook om de kosten te drukken.

En onbemande maanlanders zullen een belangrijke rol spelen in de toekomst van de ruimtevaart. "Wanneer er weer mensen naar de maan gaan, zullen die toestellen nodig zijn om vracht af te leveren", vertelde ruimtevaartingenieur Stijn Ilsen eerder al.

"Denk bijvoorbeeld aan dringende medicatie, vervangstukken of zonnepanelen. Je kan dat dan doen met een heel dure raket die een paar ton vervoert, maar misschien heb je liever een kleine lander die een vracht van 100 kilogram op een drietal dagen naar de maan kan brengen."

"Commerciële spelers hopen een soort DHL voor de maan te worden", zegt Ilsen "Er zijn nu al Amerikaanse, Japanse, Israëlische... bedrijven die dat proberen. Ze hopen op een SpaceX-effect: je doet het als eerste, krijgt vervolgens terugkomende opdrachten, en zo kan je heel groot worden. Dan wordt jouw manier dé standaardmanier om vrachten af te leveren op de maan."