De rioleringsgraad in Vlaanderen is in 6 jaar tijd met 6 procent gestegen. In totaal is nu 94 procent van de Vlamingen aangesloten op het rioolnet en kan meer dan 88 procent van het water gezuiverd worden. Dat blijkt uit cijfers van de Vlaamse Milieumaatschappij. Al is riolering niet overal een optie. "Op het platteland is dat vaak een zeer dure aangelegenheid", zegt Vlaams minister van Omgeving en Landbouw Jo Brouns (CD&V).
1 op de 20 huizen in Vlaanderen heeft nog geen rioolaansluiting: ontdek hoe het zit in jouw gemeente
De investeringen om de waterkwaliteit in Vlaanderen te verbeteren hebben geloond. Het aantal Vlamingen dat niet is aangesloten op het rioleringsnet is in 6 jaar gehalveerd. In 2019 ging het om 12 procent, vandaag is dat nog maar 6 procent.
Bij de inwoners die niet aangesloten zijn en geen eigen zuiveringssysteem hebben, belandt het afvalwater vaak ongefilterd in een gracht of beek. En dat is nefast voor de waterkwaliteit.
De inspanningen vallen binnen het kader van de Europese normen. Tegen 2027 zou het water in de Vlaamse beken en rivieren zuiver moeten zijn.
Extra investeringen blijven essentieel
We zijn op de goede weg dus, maar er is nog werk aan de winkel: "We moeten deze inspanningen voor een betere waterkwaliteit in Vlaanderen blijven behouden. We gaan 500 miljoen euro extra investeren in het rioolnet. Vooral ook om de druk van het huidige net af te nemen", aldus Jo Brouns (CD&V), Vlaams minister van Omgeving en Landbouw.
Het is niet in elke gemeente even evident om een collectieve rioolaansluiting te voorzien. Soms overstijgen de kosten de voordelen, volgens de Vlaamse Milieumaatschappij.
Dat er nog een groot verschil is tussen verschillende gemeenten, blijkt ook uit deze kaart.
Herstappe staat aan de leiding met de hoogste rioleringsgraad: een score van 100 procent. Alle inwoners van de kleinste gemeente van Vlaanderen hebben dus een rioolaansluiting.
Maar we slagen er nog niet in om al het afvalwater dat in de riolering terechtkomt ook effectief te zuiveren. In Herstappe, waar elke woning is aangesloten, wordt bijvoorbeeld 'slechts' 86 procent van het afvalwater gezuiverd.
Verder scoren vooral stedelijke gemeenten goed. In bijvoorbeeld Genk, Kraainem, Maasmechelen en Boom zijn zo goed als alle inwoners aangesloten.
Omgekeerd - in gemeenten op het platteland waar vaak ook veel lintbebouwing is - zijn inwoners aanzienlijk minder aangesloten aan het rioolnet. In onder meer Maarkedal, Lo-Reninge en Heuvelland, hebben de huizen van ongeveer 4 op de 10 inwoners geen riool-aansluiting.
Maar naast nieuwe riolering, blijven er ook investeringen in het bestaande net nodig. "Een goed gebouwd rioleringsnet is essentieel voor de waterkwaliteit. Als er te veel druk op het net is, lopen de riolen over en komt het vervuilde water in beken, velden en in de bodem terecht", zegt Brouns.
Niet overal een optie
Een rioleringsgraad van 100 procent is niet het doel. "Het is onmogelijk om alle woningen in Vlaanderen op het collectieve rioleringsnet aan te sluiten", zegt Brouns.
Wie geen rioolaansluiting heeft, kan gebruikmaken van een individuele behandeling van afvalwater (IBA). Poetswater en toiletafval kan dan door een individueel systeem gezuiverd worden. Al zuivert dat niet even grondig als de collectieve zuivering.
"Op het platteland is het vaak een zeer dure aangelegenheid om alle woningen op de riolering aan te sluiten. Individuele waterzuiveringen zijn daar des te belangrijker. En we zien dat lokale besturen daar heel wat grote inspanningen hebben gedaan", zegt Brouns. Ongeveer 2 procent van de Vlamingen is aangewezen op zo'n IBA.
Om een duidelijker beeld te geven van hoe het staat met de waterzuivering, heeft de Vlaamse Milieumaatschappij voor het eerst de saneringsgraad berekend. Dat cijfer combineert zowel de zuivering van het collectieve rioolnet als de individuele zuiveringssystemen. In Vlaanderen is die saneringsgraad 88,4 procent. Met andere woorden: in totaal wordt 88,4 procent van het afvalwater gezuiverd.
