Festivalzomer begint pas, maar affiches van volgend jaar worden al samengesteld: "Artiesten en organisatoren willen sneller zekerheid"

Festivalorganisatoren zijn een volledig jaar bezig met het samenstellen van hun programmatie. Ze wachten niet tot na hun huidige editie om plannen te maken voor de volgende.

"Ik begin er steeds vroeger mee", vertelt Peter Daeninck, al meer dan 25 jaar programmator van de Lokerse Feesten. "Ik moet 10 headliners zoeken voor onze 10 festivaldagen. In mijn beginjaren begon ik in december of januari artiesten te boeken. Nu heb ik al artiesten vastgelegd voor 2026."

"De eerste act voor dit jaar is de Franse metalgroep Gojira. Die heb ik in het voorjaar van 2024 geboekt, nog voor ze in de zomer op de openingsceremonie van de Olympische Spelen in Parijs hadden gespeeld."

"De coronacrisis heeft veel veranderd in onze sector, ook de timing van de boekingen. Zowel artiesten als organisatoren hebben de neiging om agenda's veel langer op voorhand in te vullen", zegt Natalia Zabkar, die al meer dan 10 jaar artiesten boekt voor Live Nation.

"Vroeger gingen we na de festivalzomer allemaal op vakantie. Nu kan dat niet meer. Alle grote festivals werken ver vooruit. Graspop Metal Meeting 2026 staat al zo goed als volledig vol met opties voor boekingen."

"Ik heb in januari 2025 de eerste namen doorgekregen van een 20-tal artiesten die in 2026 zeker op tournee gaan. Ik weet wanneer ze hun nieuwe album uitbrengen en in welke periode ze concerten willen spelen. Artiesten en managers weten dat de plaatsen beperkt zijn, dus ze proberen elkaar voor te zijn."

Nog een tweede effect van de coronacrisis: artiesten vragen steeds hogere gages om op te treden. "Niet alleen de headliners trouwens: iedereen rekent door dat alles in de sector duurder is geworden. Van de tourbus huren, tot al je materiaal of genoeg crewleden meenemen: goedkoop touren lukt niet meer."

Omdat festivalaffiches zo lang op voorhand worden samengesteld, maken organisatoren hun grote namen graag zo snel mogelijk bekend. "De kerstperiode is belangrijk. Als je in december al tickets kan verkopen, dan profiteer je mee van de eindejaarsrush op cadeau's", aldus Daeninck.

Toch houdt dat langetermijndenken een risico in. "Niemand heeft een glazen bol. Het is niet altijd makkelijk in te schatten of een artiest over 2 jaar nog populair en relevant is", zegt Natalia Zabkar van Live Nation.

Organisatoren laten daarom graag ruimte in hun affiche voor opkomend talent of verrassingen. "Wij hebben op de Lokerse Feesten naast ons hoofdpodium een zaal voor 1.000 mensen. Daar geven we jongere bands kansen. In een ideaal scenario kunnen we in maart of april nog een van de hypes van het moment boeken", zegt Peter Daeninck.

"Tieners zijn ons publiek van de toekomst. Je moet dus genoeg jonge artiesten boeken waarvoor zij naar een festival willen komen. Oudere bands blijven niet eeuwig touren en ook een ouder publiek haakt ooit af."

Boekers en organisatoren werken intens samen, in een constante wisselwerking van vraag en aanbod. Maar ze zijn afhankelijk van de wensen en de agenda van artiesten. 

"Er is al vaak gezegd dat Metallica niet zou misstaan op Graspop Metal Meeting. Maar als ze liever in Werchter spelen, dan is de kous af", zegt Natalia Zabkar van Live Nation daarover.

"We zochten eind mei 2005 nog 1 headliner voor de Lokerse Feesten. The Cure was in die periode op tournee. Een buitenkans voor ons. Wij hebben als 10-daags festival het voordeel dat wij ook artiesten kunnen boeken op minder drukke dagen in hun tourschema, van maandag tot woensdag."

Ook al is een festivalaffiche klaar: er is geen garantie dat alle concerten doorgaan. Kings of Leon heeft zijn show op Rock Werchter geannuleerd. De voorbije 2 edities moest Pukkelpop last minute vervanging zoeken voor Florence and the Machine en Queens of the Stone Age.

"Bij elke annulatie wordt er gevloekt en is er eerst lichte paniek. Daarna schieten we in actie. We bekijken de affiches van festivals in de buurlanden en bellen rond. Geen enkel festival heeft een noodscenario klaarliggen", zegt Natalia Zabkar van Live Nation.

"De tourschema's van artiesten zitten in de zomer behoorlijk vol. Het komt er dus op aan om creatief te zijn. We hadden gezien dat Yungblud op de zaterdag 5 juli vrij vroeg speelt in Birmingham. We hebben hem overtuigd om er 's avonds een 2e show bij te doen in Werchter, ter vervanging van Kings of Leon."

"Een jonge artiest is enorm dankbaar voor zo'n kans. Yungblud kan op dit moment in zijn carrière al vlak voor de headliner (Sam Fender, red.) spelen. We hebben enorm veel geluk dat hij heeft toegezegd."

"Ik weet dat sommige mensen op Muse hadden gehoopt, omdat die in een ander land Kings of Leon vervangen. Dat Spaanse festival moest hun headliner vervangen, Rock Werchter niet. Ons budget ligt vast en we proberen daar zo weinig mogelijk van af te wijken. Ook dat speelt mee als we vervanging zoeken."

Festivals kiezen soms voor een alternatieve oplossing. Ze laten een artiest 2 keer optreden of ze vragen een populaire act van bij ons, zoals Balthazar op Pukkelpop ter vervanging van Florence and the Machine. "Glints heeft ons in 2019 uit de nood geholpen", herinnert Peter Daeninck van de Lokerse Feesten zich. 

"Ik heb Jan gebeld op zondagnamiddag. Hij heeft alles laten vallen om rond 19u de slotavond van de Lokerse Feesten te openen. Ik weet dat sommige Nederlandse festivals een groep uit eigen land achter de hand houden voor last minute annulaties. Als een soort artiest van wacht, eigenlijk."