Het Nieuw-Zeelandse parlement heeft 3 Maori-parlementsleden geschorst omdat ze vorig jaar een haka uitvoerden tijdens een zitting. De haka, een traditionele inheemse dans, was een protestactie tegen een omstreden wetsvoorstel dat de rechten van de Maori zou uithollen. De sancties zijn de zwaarste ooit in de geschiedenis van het Nieuw-Zeelandse parlement.
Wie zijn de Maori?
De Maori zijn de inheemse bevolking van Nieuw-Zeeland en stammen af van Polynesische zeevaarders die rond 1300 op het eiland aankwamen.
Ze vormen vandaag zo’n 18 procent van de bevolking.
De Maori hebben een rijke cultuur met eigen taal, tradities en sociale structuren.
Sinds de kolonisatie strijden ze voor erkenning, gelijke rechten en het behoud van hun cultuur.
In november vorig jaar voerden 3 parlementsleden van Te Pati Maori (Maori Party) een haka uit in het parlement. Dat gebeurde tijdens de behandeling van de zogenoemde Treaty Principles Bill. Een wetsvoorstel, ingediend door een rechtse regeringspartij, dat het Verdrag van Waitangi uit 1840 zou herdefiniëren. Dat verdrag waarborgt de rechten en instellingen van de Maori-gemeenschap in Nieuw-Zeeland.
De 22-jarige Hana-Rawhiti Maipi-Clarke is voor 1 week uitgesloten, haar partijleiders Rawiri Waititi en Debbie Ngarewa-Packer voor 3 weken. Tijdens hun protest-haka verscheurde Maipi-Clarke symbolisch een kopie van het wetsvoorstel.
Strafmaat
Volgens de commissie die de straffen adviseerde ging het niet om de haka zelf, maar om het verstoren van de orde en intimiderend gedrag. Toch klinkt er protest. "We worden gestraft omdat we Maori zijn" zei partijleider Ngarewa-Packer.
De commissie stelde voor om Maipi-Clarke een kortere sanctie te geven, omdat ze een brief van berouw had geschreven. De andere 2 kregen elk de zwaarste straf ooit opgelegd in het Nieuw-Zeelandse parlement. Tot nu toe was een schorsing van 3 dagen het maximum.
De stemming over de straffen volgde op een fel debat in het parlement. Parlementsvoorzitter Gerry Brownlee had eerder nog aangedrongen op consensus, maar die kwam er niet. De regering had voldoende zetels om de straffen erdoor te krijgen.
We worden gestraft omdat we Maori zijn
Partijleider Te Pati Maori Debbie Ngarewa-Packer
Protest
Het wetsvoorstel dat tot de actie leidde, kwam van de rechtse partij Act. Volgens die partij moest het Verdrag van Waitangi herbekeken worden, omdat het het volgens hen raciaal onderscheid in de hand werkt. Maori-leiders en activisten zagen het voorstel echter als een rechtstreekse aanval op hun rechten en verworvenheden.
Het protest beperkte zich niet tot het parlement. In november vorig jaar trokken meer dan 40.000 mensen naar het parlement in Wellington. Het werd een van de grootste protesten in de recente geschiedenis van Nieuw-Zeeland. In april stemde het parlement het wetsvoorstel uiteindelijk weg met een ruime meerderheid.
Premier Christopher Luxon ontkent dat de sancties racistisch zijn of gericht tegen de haka zelf. Volgens hem gaat het erom dat de parlementsregels werden overtreden. Zijn regering ligt al langer onder vuur voor het terugschroeven van fondsen voor Maori-projecten.
