Vlaamse gemeenten begeleiden door Lokaal Activeringspact 5.000 extra mensen met een leefloon naar werk: "Aanpak die werkt"

De Vlaamse Regering heeft de ambitie om meer mensen aan de slag te krijgen, met als doel een werkzaamheidsgraad te bereiken van 80 procent. "Daarvoor moeten we ook de mensen aanspreken die momenteel niet aan het werk zijn, zoals mensen met een leefloon", klinkt het.

Daarom lanceerde de Vlaamse overheid eind 2023 het Lokaal Activeringspact. Met dat initiatief wil Vlaanderen steden en gemeenten motiveren om meer mensen met een leefloon te begeleiden naar werk. Vlaanderen had de lokale besturen al gevraagd om zelf 20 procent van de inwoners met een leefloon aan werk te helpen. Het Lokaal Activeringspact komt daar bovenop.

Elke gemeente die deelnam, stelde - bovenop het Vlaamse doel van 20 procent - een concreet streefcijfer voorop. De gemeenten die dat streefcijfer niet konden behalen, ondervinden geen gevolgen en krijgen geen sancties. "Het gaat om een extra engagement dat de gemeenten aangaan. Elke extra persoon die naar werk wordt begeleid, is een meerwaarde", klinkt het.

In ruil krijgen de steden en gemeenten extra subsidies, afhankelijk van het aantal mensen dat ze kunnen activeren. De subsidies kunnen de gemeenten dan gebruiken voor het organiseren van jobbeurzen en bedrijfsbezoeken, speeddates of rondleidingen in maatwerkbedrijven.

"Ook voor andere hulpmiddelen, zoals het ter beschikking stellen van fietsen of opleidingen", zegt Vlaams minister van Binnenlands Bestuur en Sociale Economie Hilde Crevits. "Het gaat dus echt om uiteenlopende, bijkomende en zeer concrete acties om mensen met een leefloon extra te begeleiden en te ondersteunen in hun activeringstraject naar werk."

In totaal gingen 115 lokale besturen in op de oproep voor het Lokaal Activeringspact. Samen konden ze in 1 jaar tijd 13.552 leefloongerechtigden begeleiden naar een job. Dat zijn er 5.166 bovenop het Vlaamse streefdoel van 20 procent, door het Lokaal Activeringspact. "Een aanpak die dus werkt", klinkt het bij Crevits.

In elke provincie en gemeente verliep de activering anders, en dat zien we ook in de cijfers.

Met 40 steden en gemeenten, telt de provincie Antwerpen het grootste aantal lokale besturen dat zich inschreef voor het Lokaal Activeringspact. In 1 jaar tijd zijn zij erin geslaagd om 5.226 leefloongerechtigden te begeleiden naar duurzame tewerkstelling, 1.881 meer dan het Vlaamse streefdoel.

De resultaten tussen de Antwerpse gemeenten zijn zeer divers. 8 lokale besturen overtroffen hun vooropgestelde doelstelling. Terwijl Hulshout er niet in slaagde om de Vlaamse doelstelling van 20 procent te behalen.

"Dat kan zijn omdat er te weinig jobs voorhanden zijn, of omdat de mensen met een leefloon in de gemeente een uitdagend en moeilijk profiel hebben", legt Crevits uit. "We proberen dat wel met de lokale besturen te bespreken en voor die mensen een gerichte oplossing te zoeken."

Van de 3 centrumsteden in de provincie kon Antwerpen (1.555) de meeste extra mensen met een leefloon naar een job begeleiden, gevolgd door Mechelen (320) en Turnhout (124).

In Oost-Vlaanderen gingen 24 lokale besturen aan de slag met het Lokaal Activeringspact. De Oost-Vlaamse gemeenten zijn erin geslaagd om in totaal 3.799 leefloongerechtigden naar werk te begeleiden, dat zijn er 1.441 meer dan het Vlaamse streefdoel.

Oost-Vlaanderen doet het goed, zo is er geen enkele gemeente die het Vlaamse streefdoel niet haalt. 8 gemeenten in Oost-Vlaanderen overtroffen bovendien hun eigen vooropgestelde doelen tot soms zelfs het dubbele van hun doelstelling.

Als we kijken naar de centrumsteden kon Gent 954 extra mensen activeren, Sint-Niklaas 258 en Aalst 144.

Opvallend is dat Destelbergen in verhouding met de Vlaamse doelstelling de meeste mensen met een leefloon naar werk kon begeleiden. De doelstelling van Destelbergen was 13 mensen activeren, de gemeente kon er nog eens 13 extra naar werk leiden.

"We zetten sterk in op een persoonlijk traject, op maat van de persoon zelf", zegt schepen voor Sociale Zaken Ben D'Haene (Open VLD). "Zodra iemand een leefloon aanvraagt, proberen wij aan die persoon meteen een activeringscoach te koppelen."

"De subsidies die we daarvoor ontvangen, zetten we dan ook vooral in voor die persoonlijke begeleiding op maat. Dat is een bewuste beleidskeuze", zegt D'Haene. "Die aanpak heeft niet alleen economische voordelen, maar neemt ook de druk weg op het sociale vangnet in onze gemeente."

In West-Vlaanderen ging het om 22 lokale besturen die intekenden op de oproep. In totaal slaagden de deelnemende West-Vlaamse lokale besturen erin om 2.660 mensen te activeren, 1.167 meer dan het streefdoel.

Hier hebben 9 gemeenten hun eigen doelstelling overtroffen. Terwijl de gemeente Jabbeke er niet in slaagde om de Vlaamse drempel van 20 procent te halen.

Van de 4 centrumsteden in West-Vlaanderen slaagde Oostende (255) erin de meeste extra mensen met een leefloon te activeren, vóór Kortrijk (203), Brugge (155) en Roeselare (138).

16 steden en gemeenten namen deel aan de oproep voor het Lokaal Activeringspact in de provincie Vlaams-Brabant. De lokale besturen konden er 835 mensen met een leefloon activeren, 266 meer dan het Vlaams streefdoel.

Sint-Pieters-Leeuw is de enige gemeente in Vlaams-Brabant die het Vlaamse streefdoel niet haalde. Geen enkele gemeente kon bovendien haar bijkomend streefdoel overtreffen.

De stad Leuven kon in totaal 255 extra mensen begeleiden naar werk.

In Limburg namen 13 lokale besturen deel aan de oproep. Zij zijn erin geslaagd in totaal 1.032 leefloongerechtigden te activeren, dat zijn er 411 meer dan het Vlaamse streefdoel.

4 lokale besturen overtroffen hun doelstelling. Net zoals in Oost-Vlaanderen was er geen enkele gemeente die de Vlaamse doelstelling niet behaalde.

Centrumstad Hasselt kon 151 mensen met een leefloon activeren naar een job, Genk slaagde erin 105 mensen te begeleiden naar werk.

Subsidies in ruil voor het activeren van mensen met een leefloon: het lijkt een win-win voor lokale besturen. Waarom nemen dan niet alle Vlaamse gemeenten deel aan het Lokaal Activeringspact? "Het kan zijn dat er in een gemeente al een hele hoge tewerkstellingsgraad is, of dat er simpelweg heel weinig mensen met een leefloon wonen", zegt Crevits. "Dan is het ook begrijpelijk dat een gemeente zich niet inschrijft."

Het aantal lokale besturen dat deelneemt, stijgt wel. "We zien bij de nieuwe oproep dat er al bijna 200 lokale besturen zich hebben ingeschreven. Een pak meer dan bij de 1e oproep, maar we hopen dat ook de laatste vijftigtal gemeenten zich inschrijven", zegt Crevits.