Te weinig training voor crisismomenten en rapporten die blijven liggen: criminologe over problemen bij politie na overlijden Fabian (11)

Het overlijden van Fabian maakt veel reacties los en doet vragen rijzen over het handelen van de politie. De 11-jarige jongen werd maandag rond 17.50 uur aangereden door een politievoertuig in het Elisabethpark in Ganshoren. Volgens het parket wilde de politie hem controleren en sloeg hij op de vlucht.

De jongen reed op een elektrische step. Strikt genomen mag dat niet onder de 16 jaar, al gelden uitzonderingen in onder meer woonerven en voetgangerszones. Waar de achtervolging precies begon en waarom de politie een controle wou uitvoeren, blijft voorlopig onduidelijk.

"Helaas niet", antwoordt criminologe Sofie De Kimpe op de vraag of ze verbaasd is over de feiten. "Er zijn door het Comité P (dat de politiediensten controleert, red.) al meerdere keren problemen gesignaleerd rond rijgedrag van agenten en incidenten met politievoertuigen."

De Kimpe verwijst naar verschillende rapporten van de voorbije 15 jaar. "Het is niet de eerste keer. Soms vraag je je af wat men eigenlijk doet met al dat werk van het Comité P. Wat is de opvolging?"

Wat er maandag precies gebeurd is, zal het onderzoek moeten uitwijzen. "Maar de essentie is dat je als politie-inspecteur in een seconde een beslissing moet nemen. In die beslissing moet je rekening houden met je eigen veiligheid, die van je collega's, de burgers in de omgeving en diegene die je gaat achtervolgen."

"Dat vraagt veel reflectief vermogen van politiemensen. Wat men te veel doet, is op instincten afgaan op momenten van fight or flight. Het reflectief vermogen is te weinig aanwezig bij agenten en het wordt ook te weinig getraind in de opleiding."

Volgens De Kimpe is de opleiding nu te technisch en te theoretisch. "Men gaat wel de wet uitleggen, proportionaliteit en disproportionaliteit, de mogelijke alternatieven. Maar in zo’n crisismoment is men te weinig getraind op onvoorziene omstandigheden." Een gelijkaardige boodschap werd gisteren ook verkondigd door docent aan de politieschool Paul Jacobs.

Een ander probleem is de band tussen politie en inwoners. "Het wantrouwen is zeker een deel van het probleem in een aantal buurten. In Brussel is er al lang veel spanning tussen politie en burgers. Die hebben niet het gevoel dat de politie hen beschermt of hun problemen oplost."

Al erkent De Kimpe ook dat het voor de politie op sommige plaatsen moeilijk werken is. "Ze komen met een klein deel van de bevolking systematisch in contact en hebben daardoor nogal 'een zwarte bril' op die ze uitvergroten op de volledige bevolking", zegt ze.

"We zijn in 1998 gestart met gemeenschapsgerichte politiezorg. Daar is veel in geïnvesteerd", zegt De Kimpe. "25 jaar later vragen we ons af wat daarmee gebeurd is. Er is nood aan meer aandacht voor de humane aanpak, om de politie dichter bij de burger te brengen."

"Dat is een lang proces. We gaan het niet van vandaag op morgen oplossen, maar het is hoog tijd dat we daar de eerste bouwstenen voor leggen."