Vlaamse Onderwijsraad vindt dat hoger inschrijvingsgeld levenslang leren onder druk zet

De Vlaamse Onderwijsraad (VLOR) formuleert een spoedadvies omdat de beslissing om de tarieven van volwassenenonderwijs volgend schooljaar aan te passen "laattijdig en zonder overleg met de sector" zijn genomen. 

De VLOR vindt dat de ambities rond levenslang leren ondermijnd worden omdat de inschrijvingskosten voor bepaalde opleidingen in de centra voor volwassenenonderwijs (CVO) opgetrokken zullen worden. "Terwijl de Vlaamse regering ook in dit regeerakkoord een engagement aanging rond levenslang leren." 

Waar de VLOR zeker over struikelt, is dat er een betaling wordt ingevoerd voor cursussen uit de basiseducatie (0,3 euro per lestijd) en tweedekansonderwijs. Cursussen met een hoog maatschappelijk belang zoals cursussen geletterdheid en algemene vorming krijgen een verlaagd tarief van 0,03 euro, maar dat vindt de VLOR nog steeds te veel voor kwetsbare doelgroepen.

"Het bedrag heeft vooral een hoge symboolwaarde, want het zal de Vlaamse begroting verhoudingsgewijs weinig opleveren. Toch zorgt het voor een reële drempel voor de meest kwetsbare doelgroepen." 

Als het gaat over secundair volwassenenonderwijs, kost een taalopleiding 4 euro per lestijd. De Vlaamse Regering spreekt dan over een hobby-opleiding, maar dat is te nauw omschreven, vindt de VLOR.  

"Het gaat niet alleen over persoonlijke ontwikkeling, maar het is ook vaak belangrijk en noodzakelijk in de bedrijfswereld." En die arbeidsmarkt is net waar Vlaams minister van Onderwijs Zuhal Demir (N-VA) meer op wilde focussen met de maatregelen. 

"Als een vreemde taal een meerwaarde is op de arbeidsmarkt, wordt een goede tot zeer goede kennis gevraagd. Trajecten bij het volwassenonderwijs kunnen ertoe bijdragen om deze kloof te dichten."

De Vlaamse regering gaf zelf al aan dat ze verwachten dat er minder inschrijvingen zullen zijn door de prijsverhoging en de VLOR volgt die analyse. "Dat is bijzonder jammer, omdat het volwassenenonderwijs net de motor voor het levenslang en levensbreed leren in Vlaanderen is en moet zijn."

Minder inschrijvingen wil ook zeggen minder inschrijvingsgelden, dus ook niet de gewenste meeropbrengst van 33 miljoen euro voor de Vlaamse schatkist. "Bovendien moet het budget voor de premies volwassenenonderwijs verhoogd worden en moet de VDAB een hoger budget krijgen." 

Het lagere aantal inschrijvingen waar de VLOR voor vreest, zal ook een impact hebben op de kwaliteit van het volwassenenonderwijs. De raad vreest dat er minder variatie zal zijn in de opleidingen en dat er minder personeel nodig zal zijn. 

Minder personeel, dus ook minder mogelijkheden voor cursisten. "Ze zullen zich steeds verder moeten verplaatsen om toch hun gewenste opleiding te volgen, wat leidt tot verdere inkrimping van de instroom."

De VLOR is duidelijk geen voorstander van de nieuwe plannen, maar benadrukt dat als de plannen worden doorgevoerd, het heel belangrijk is dat de overheid meteen aan tafel gaat met de onderwijs- en sociale partners om transitiemaatregelen tot stand te brengen. 

Oppositiepartij Groen schaart zich achter de boodschap van de VLOR. "Ligo werkt met mensen die zich soms voor het eerst in hun leven durven blootgeven: 'Ik kan niet lezen', 'Ik snap de brieven van school niet'. Die mensen hebben tijd en vertrouwen nodig, niet een extra rekening op tafel." 

Ook voor het secundair onderwijs vindt de partij het fout om over hobbyopleidingen te spreken. "Dit gaat over arbeiders die Frans willen leren om beter te kunnen praten met hun collega's. Over ouders die hun kinderen willen helpen met hun schoolwerk. Over mensen die na een burn-out opnieuw willen starten", geeft Groen-parlementslid Kim Buyst als voorbeeld. "Die mensen kunnen dit niet betalen. Voor hen is levenslang leren geen hobby."