Jazz Middelheim is na 3 jaar terug van weggeweest, met nieuwe organisator: "Ook dj's passen perfect op onze affiche"

Jazz Middelheim is ontstaan in 1969 en daarmee een van de oudste festivals van ons land. Na de coronacrisis keert het festival terug in 2022. Enkele maanden later wordt organisator vzw Jazz & Muziek failliet verklaard. Oorzaak: veel schulden en een langdurig conflict tussen organisator Bertrand Flamang en de raad van bestuur.

Gent Jazz en Jazz Middelheim zoeken een nieuwe organisator. De Gentse concertorganisator en boekingskantoor Greenhouse Talent neemt het Gentse festival over.

Voor Jazz Middelheim gaan de Stad Antwerpen en VRT na een open oproep in zee met een nieuw team. Dat bestaat uit mensen van het Brusselse folk- en jazzfestival Brosella en het team van het elektronische festival Paradise City. 

Na een kleinschalige versie in september 2024 maakt Jazz Middelheim 2.0 nu een volwaardige vierdaagse comeback. Het festival verhuist van 15 augustus naar het Pinksterweekend. “Momenteel zijn er in Antwerpen weinig grote evenementen, dus het lijkt ons de ideale timing”, vertelt Bert Schreurs, Jazz Middelheim-programmator en drijvende kracht achter Brosella aan VRT NWS.

“We willen graag 4 festivaldagen behouden. Dat kan even goed in het verlengde Pinksterweekend als rond 15 augustus. Daarnaast past deze timing in de drukke agenda van Paradise City. Zij organiseren naast hun eigen festival nog 5 evenementen.”

“De nieuwe timing had ook voordelen bij het samenstellen van onze affiche. In augustus zijn veel Amerikaanse artiesten terug naar huis na hun Europese tournee. Een act voor 1 show laten overkomen naar ons land kost te veel. In juni en juli hebben we veel meer opties.” 

De doorstart van Jazz Middelheim vertrekt vanuit het grote enthousiasme van team Brosella. “We hebben snel beseft dat we als kleine organisatie onmogelijk 2 festivals kunnen dragen. Daarom hebben we een complementaire partner gezocht, die sterk is in festivalbeleving.”

“In eerste instantie hadden we het Tomorrowland-team achter CORE Festival gecontacteerd. Ze waren gecharmeerd, maar vonden de jazzwereld iets te ver van hun bed staan. Via hen heb ik de organisator van Paradise City leren kennen. Gilles De Decker is een grote jazzliefhebber. Het klikte meteen tussen ons, zowel op persoonlijk vlak als qua visie.”

De unieke samenwerking tussen Brosella als Paradise City wordt weerspiegeld in een uiteenlopende affiche, met voor het eerst een apart dj-podium “Jazzmuziek is gecontroleerde vrijheid op een podium. Dat vind je zowel terug in muzikanten die live met elkaar in dialoog gaan als bij dj’s die experimenteren.”

“Paradise City heeft een neus voor alternatieve elektronische muziek, die perfect op een modern jazzfestival past. We hebben artiesten gekozen die geïnspireerd zijn door de ziel van jazzmuziek. Dat genre is ontstaan als dansmuziek, dus we keren terug naar de basis en tegelijk vernieuwen we.”

“We slaan bewust een andere weg in dan onze collega’s van Gent Jazz, die naast jazz ook meer mainstream artiesten programmeren. Een rockartiest die een jazzy set speelt, zoals Iggy Pop op Jazz Middelheim in 2022, zul je niet meer zien bij ons.” 

“Als je jazzmuziek vergelijkt met een huis, dan willen we meer kamers openen voor het publiek. Vroeger werden vooral artiesten uit het salon of de eetkamer geprogrammeerd. Nu brengen we ook muziek uit de kelder, de veranda of de keuken op 3 plekken: een hoofdpodium met zittend publiek voor klassieke acts, een podium met staand publiek voor dansbare muziek en een apart dj-podium, dat wat verscholen ligt tussen de bomen.”

“We willen met die affiche bezoekers van alle leeftijden nieuwsgierig maken en dingen laten ontdekken. Jazz Middelheim moet op termijn een keurmerk worden waarop zowel jonge als oudere bezoekers vertrouwen, ook al kennen ze niet alle artiesten.”

Jazz Middelheim programmeert opvallend lokaal. Nauwelijks 1/3 van de acts komt uit het buitenland. “Er is enorm veel jazz-talent in ons land. De nieuwe generatie muzikanten is een van de beste en meest avontuurlijke in lange tijd.”

De uitvalsbasis van Jazz Middelheim blijft Park Den Brandt in Antwerpen, maar de festivalsite wordt anders ingedeeld. “Paradise City creëert een sterke totaalbeleving op een prachtige groene locatie aan het kasteel van Perk. Die filosofie passen we hier ook toe. Het kasteel zal van overal op het terrein als uniek decor worden uitgespeeld.”

“We zien op deze plek nog veel mogelijkheden om te groeien, als alle partijen – ook de stad Antwerpen – de nieuwe samenwerking positief evalueren. Stel dat we mogen uitbreiden naar een extra grasveld, dan kunnen we 7.000 mensen per dag ontvangen in plaats van 4.000. Door het huidige bezoekersaantal wordt het rekenen om uit de kosten te geraken.”

Zo'n idyllische locatie brengt ook extra uitdagingen met zich mee. “Het park is begin juni op zijn mooist, want er staan veel planten in bloei. Maar het broedseizoen van de vogels is nog niet afgelopen. Daarom hebben we samen met biologen en de groendienst van de stad Antwerpen bekeken hoe we de ecologische impact van ons festival kunnen beperken.” 

“Uit onderzoek blijkt dat er geen kwetsbare fauna en flora in het park aanwezig is die specifiek moet beschermd worden. Om de impact op de bodem te beperken, zetten we enkele stukken gras onder de bomen af voor het publiek. Wanneer er veel mensen in een korte tijd over het gras lopen, dan sijpelt er minder zuurstof in de bomen en dat is op termijn nefast.”

Jazz Middelheim 2.0 is nog niet uitverkocht, maar de organisatie kijkt hun vuurdoop vol vertrouwen tegemoet. “De klassieke jazzliefhebbers zijn traditioneel late beslissers. En het Belgische weer is voor elke organisator een spannende factor."

"We gaan onszelf niet te streng afrekenen op deze eerste editie. We willen ons nieuwe concept 3 jaar de tijd geven om te groeien. Hopelijk valt het in de smaak en kunnen we een duurzaam festivalverhaal uitbouwen.”