Leegstaande Japanse huizen worden online te koop aangeboden voor een prikje. In filmpjes van influencers lijkt het een aanlokkelijke deal, maar dat is vaak te mooi om waar te zijn. "Er valt lekker wat geld te verdienen aan buitenlandse kopers", zegt correspondent Anoma van der Veere.
Influencers bieden leegstaande Japanse huizen aan voor spotprijs: "Vaak is de deal te mooi om waar te zijn"
Tweemaal per week duikt de podcast 'Het uur van de waarheid' in de wereld van onlinebedrog, desinformatie en misleiding. Ook dit onderwerp komt uit de podcast. Alle afleveringen vind je hier.
Een verlaten Japans huis in een pittoresk dorpje op de kop tikken voor 20.000 euro? Als je TikTok mag geloven, dan kan het zomaar. Op het internet doen heel wat filmpjes de ronde waarin verlaten Japanse huizen, zogenoemde 'akiya's', worden aangeboden voor een fractie van wat je in België voor een huis zou betalen.
Bekijk: op TikTok worden Japanse huizen voor een prikje aangeboden
Prachtige huizen op prachtige locaties voor een zachte prijs. Is dat niet te mooi om waar te zijn? "Het is inderdaad een beetje clickbait", zegt correspondent Anoma van der Veere in 'Het uur van de waarheid' op Radio 1.
Oude mensen, oude huizen
Dat er veel leegstaande huizen te vinden zijn in Japan, is wel een feit. Dat is al langer een probleem. Volgens de officiële cijfers van de overheid zijn er meer dan 9 miljoen leegstaande panden. Vergrijzing en verstedelijking zijn de schuldigen in dat verhaal.
"Japan vergrijst behoorlijk hard. Voor 2040 wordt voorspeld dat meer dan een derde van de Japanners ouder is dan 65. Op dit moment is het aantal geboortes al de helft van het aantal sterftes."
Beluister het gesprek in 'Het uur van de waarheid'
"De mensen die overlijden laten vaak een huis achter. Maar de kinderen trekken in de meeste gevallen naar grote steden, Tokio of Osaka, op zoek naar een baan of onderwijs. De overgebleven huizen zijn groot met land omheen, akkerbouwland of land voor veeteelt. Dat levert veel kosten op voor de kinderen. En wat doe je dan? Je laat het achter."
Aanlokkelijke reclame
De stortvloed aan onlineadvertenties die de akiya's aanbevelen, zijn wel nieuw. "Influencers worden vaak uitgenodigd door lokale makelaars of gemeentes om de huizen op sociale media aan te prijzen. Die huizen, vaak op mooie locaties, staan er te koop voor 10.000 tot 20.000 euro." De influencers krijgen er niet alleen veel clicks en views mee, vaak betaalt de makelaar een premie aan de influencer als het huis verkocht wordt.
Bekijk: influencers knappen ook zelf Japanse akiya's op, vaak met als doel ze door te verkopen
"Vaak 'flippen' influencers de huizen ook: ze kopen een goedkoop huis, verbouwen het helemaal, en verkopen het door voor 10 keer de originele prijs." Door dat proces vast te leggen op sociale media verdienen ze views, en het is meteen ook een reclamecampagne om het huis snel verkocht te krijgen.
"Er valt dus lekker wat geld te verdienen aan buitenlandse kopers", luidt de conclusie.
Kostelijke kaarthuisjes
Dat de goedkope huizen niet door jonge Japanners zelf worden weggekaapt, heeft een simpele reden. "Er is een groot probleem in Japan waar we in Europa heel wat minder mee geconfronteerd worden: aardbevingen en ander natuurgeweld, zoals orkanen. Een huis dat 50 tot 60 jaar geleden gebouwd werd en niet onderhouden is, valt zo uit elkaar."
"Het is dan makkelijk om een buitenlandse koper aan te trekken. De Japanse kopers weten dat een huis al 20 of 30 aardbevingen heeft meegemaakt en helemaal niet zo stabiel meer is. Maar een Belg die nog nooit een aardbeving heeft meegemaakt, weet dat misschien niet."
Buitenlandse kopers van akiya's blijven vaak gedesillusioneerd achter. Zo sprak van der Veere met een Amerikaans koppel dat een huis kocht in Fujino voor zo'n 20.000 euro. "Toen ze het huis bekeken, bleek dat de fundering aan het verzakken was. Ze moesten ook het plafond eruit halen en nog van alles aanpassen. Ook in Japan kost je dat meer dan 200.000 euro: is het dan nog wel zo'n goedkoop plan?"
Het provinciebestuur in Nagano schrok ervan hoeveel Europeanen en Amerikanen naar Japan toekomen om zo'n huis te kopen en op te knappen
Anoma van der Veere, correspondent
Volgens van der Veere trappen steeds meer buitenlandse kopers in de 'val'. Landelijke cijfers van hoeveel buitenlanders dit soort langdurig leegstaande huizen opkopen, zijn er nog niet. "Maar op lokaal niveau, volgens de provincies en gemeentes, is er een toename aan buitenlandse investeerders. Ik sprak met het provinciebestuur in Nagano en die schrokken er echt van hoeveel Europeanen en Amerikanen naar Japan toekomen om zo'n huis te kopen en op te knappen."
Maar wie denkt een goedkoop stekje te vinden in Japan, denkt dus toch beter 2 keer na. En laat de funderingen best grondig controleren. "Wat doe je liever? Geef je liever 200.000 euro om het huis bewoonbaar te maken, of laat je de investering liggen en ga je net als de jonge Japanners gewoon ergens anders wonen?"
Dat laatste scenario gebeurt volgens van der Veere maar al te vaak, ook na de aankoop van zo'n akiya. "Dan ben je wel 10.000 tot 20.000 euro kwijt. Dan ben je de dupe."
