Veel toekomstige leerkrachten slagen niet voor starttoetsen lager onderwijs: "Moeten gericht ingrijpen en hervormen"

Wie graag leerkracht wil worden, moet voor hij of zij aan de lerarenopleiding begint een starttoets afleggen: een toets wiskunde en een toets Frans voor wie in de lagere school voor de klas wil staan, een toets Nederlands voor iedereen die in het onderwijs wil belanden.

De testen zijn opgesteld op het niveau van de minimumdoelen. De inhoud ervan zou dus parate kennis moeten zijn. Wie niet slaagt voor 1 van de testen, krijgt sinds dit academiejaar verplichte remediëring. Voor wie net boven de helft scoort wordt die remediëring aangeraden.

De resultaten van de testen die zijn afgenomen tussen juni 2024 en maart 2025 kwamen in de handen van de kranten van Mediahuis en ook VRT NWS kon ze inkijken. Daaruit blijkt dat opvallend veel studenten slecht scoren op de tests.

Zo slaagt maar liefst 43 procent van de 2567 studenten niet voor de toets Frans. Zij moeten een verplichte remediëring volgen. Vooral Franse grammatica is het zwakke broertje, want bij dat deel van de test ligt het gemiddelde zelfs onder de helft (48,2 procent).

Bij de test Wiskunde ligt het gemiddelde op 57,54 procent. 31 procent van de deelnemers slaagt niet en moet dus een verplichte remediëring volgen.

Bij de starttoets Nederlands wordt er het best gescoord. Het gemiddelde van de 6963 kandidaten ligt op 61,27 procent. 17,72 procent van die leerlingen is niet geslaagd, maar uitschieters zijn er ook opvallend weinig.  Slechts 2,91 procent van de studenten die de toets maakten scoort tussen de 85 en 100 procent.

Het kabinet van minister van Onderwijs Zuhal Demir (N-VA) kreeg de resultaten gisteren in handen. "We zien onze onderwijskwaliteit al even dalen en deze jongeren staan natuurlijk ook aan het begin van een bacheloropleiding", zegt ze als reactie op de cijfers.

Volgens de minister is het wel nodig om de lerarenopleiding te hervormen. "De kwaliteit van onderwijs verhogen doe je niet alleen door hogere minimumdoelen op te leggen. De leerkracht is uiteraard de basis. En ook daar zijn we al langer mee bezig."

"Dit najaar krijgen we de kwaliteitscontrole van de lerarenopleiding. Deze resultaten bevestigen dat we ook daar gericht gaan moeten ingrijpen en hervormen. Nogmaals, leerkrachten zijn de potgrond van onderwijs. Die moet heel goed zitten voor er iets moois uit kan groeien."

Studenten die verplicht remediëring moeten volgen, doen dat via een online platform, ongeacht de hogeschool waaraan ze les volgen. Daar moeten ze onder meer een reeks oefeningen afwerken voor het vak waarop ze niet slaagden. Ze kiezen zelf aan welk tempo ze dat doen.

Toch vinden niet alle hogescholen dat die standaardremediëring voldoende is. Zo kiest Arteveldehogeschool voor trajectcoaches. "Zij weten welke studenten de online remediëring moeten volgen, spreken hen erop aan en bespreken hun resultaten", zegt Sofie Michels, hoofd van de educatieve bachelor lager onderwijs aan Arteveldehogeschool.

"Daarnaast organiseren we sinds dit jaar extra lessen wiskunde en Frans, in samenwerking met het volwassenenonderwijs. Onze docenten werken daarvoor ook nauw samen met de docenten van het volwassenenonderwijs en de lessen worden ingebed in het lessenrooster van de student."

"Die lessen zijn niet verplicht, maar ten sterkste aangeraden voor wie niet slaagde voor de starttoets. Dat gat in hun kennis moet namelijk opgevuld worden, want wij kunnen aan de hogeschool niet van 0 herbeginnen. Omdat we voor die aanvulling niet gefinancierd worden, kosten die lessen ongeveer 60 euro." 

"De toets Nederlands is minder gericht op inhoudelijke kennis, maar eerder op vaardigheden die helpen bij je studie. Daarom kiezen we daar niet voor extra lessen, maar hebben we leer- en taalcoaches die eerstejaars helpen bij het nemen van notities, bijvoorbeeld", vertelt Michels.