Het Amerikaanse Hooggerechtshof zal vandaag zijn laatste oordelen vellen over enkele van de belangrijkste rechtszaken van het seizoen. Onder meer over het Amerikaanse geboorterecht, leeftijdsverificatie voor pornosites en LGBTQ-kwesties moeten de 9 hoge rechters beslissen. Waar gaan die rechtszaken precies over? En waarom zijn die zo belangrijk?
Amerikaanse Hooggerechtshof velt laatste oordelen van 'ruling season': dit staat nog op de agenda
Maarten Bockstaele
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:
Mogen lagere rechtbanken presidentieel beleid nationaal verbieden?
Deze rechtszaak is eigenlijk een afgeleide van een andere kwestie, over het Amerikaanse geboorterecht of 'ius soli'. Volgens het 14e Amendement van de grondwet is iedereen die op Amerikaanse grond wordt geboren, automatisch een Amerikaanse staatsburger. Dat betekent ook dat kinderen van mensen die illegaal in het land verblijven meteen de Amerikaanse nationaliteit krijgen.
Dat is al langer een doorn in het oog van de Republikeinse partij. Daarom ondertekende Donald Trump op de eerste dag van zijn tweede termijn een presidentieel besluit om het 'ius soli' te schrappen. De regering argumenteert dat die mensen geen Amerikaans staatsburgerschap kunnen krijgen, omdat ouders zonder papieren niet onderworpen zijn aan de wetten van het land.
3 federale rechters in de staten Maryland, Massachusetts en Washington hebben al in het nadeel van de regering-Trump geoordeeld. De rechter in Seattle noemde het presidentieel besluit zelfs "ronduit illegaal". Daarom hebben de rechters een nationaal verbod op de uitvoering van het decreet opgelegd.
De regering gelooft dat de lagere rechtbanken niet het recht hebben om zo'n landelijk verbod in te voeren. De rechters die het verbod hebben ingevoerd, zetelen namelijk in Amerikaanse districtsrechtbanken, die tot het laagste niveau van het federale rechtssysteem behoren.
Daarom is de vraag voorgelegd aan het Hooggerechtshof, dat nu moet beslissen of lagere rechtbanken wel of niet die macht hebben. De rechters moeten dus niet oordelen of het einde van 'ius soli' wettig is, wel of lagere rechtbanken het recht hebben om een nationaal verbod op dat beleid in te voeren.
Als de rechters de regering-Trump volgen, zou dat het nationaal verbod opheffen. Dat betekent dat staten het presidentieel besluit kunnen volgen, zolang de rechtszaken over het Amerikaanse geboorterecht niet zijn afgehandeld.
Uiteindelijk oordeel van Hooggerechtshof: federale rechters mogen presidentieel beleid niet zomaar op nationaal niveau verbieden.
United States v. Wong Kim Ark
Verschillende media verwijzen in de discussie over het 'ius soli' naar de zaak van Wong Kim Ark, die in 1898 door het Hooggerechtshof is beslist. Wong was geboren in de Verenigde Staten, maar had Chinese ouders die geen Amerikaanse staatsburgers waren.
Toen hij een reis maakte naar China en in 1895 wilde terugkeren, werd hij tegengehouden en de toegang tot het land ontzegd, omdat hij "een onderdaan van de Chinese keizer" zou zijn. Wong startte een rechtszaak, die uiteindelijk voor het Hooggerechtshof kwam. Dat Hof besliste in zijn voordeel: de hoge rechter Horace Gray oordeelde dat Wong een natuurlijk geboren staatsburger van de Verenigde Staten was, aangezien hij fysiek geboren was op Amerikaans grondgebied, ongeacht de afkomst van zijn ouders.
Mogen religieuze ouders hun kinderen weghalen uit lessen tijdens LGBTQ-discussies?
In 2022 namen enkele publieke scholen in de staat Maryland een nieuw curriculum aan, waar ook enkele boeken over de LGBTQ-gemeenschap in waren opgenomen. Onder meer het boek 'Love, Violet', over een meisje dat verliefd wordt op haar klasgenote, en 'Born ready', over een trans jongen, zijn in de boekenlijst opgenomen.
Dat was niet naar de zin van verschillende religieuze families, die vonden dat het curriculum ingaat tegen hun religieuze vrijheid en dat de boeken "op een eenzijdige manier een transgender-ideologie promoten en geslachtsverandering aanmoedigen". Daarom willen zij graag de mogelijkheid om hun kinderen uit de lessen te halen wanneer die thema's worden besproken: een 'opt-out' dus.
Het Hooggerechtshof moet nu beslissen of een opt-out tijdens die discussies mogelijk is. De conservatieve rechters lijken alvast geneigd om dat toe te staan. "De ouders vragen niet om te veranderen wat in de lessen wordt aangeleerd", reageerde hoge rechter Brett M. Kavanaugh al. En zijn collega Samuel A. Alito Jr. vroeg zich al af "waarom het zo'n groot probleem is" om een opt-out voor religieuze ouders toe te staan.
Het Hof heeft de laatste maanden al enkele belangrijke beslissingen genomen die in het voordeel speelden van religieuze groepen en individuen. Zo heeft de hoogste rechtbank al een webdesigner gelijk gegeven die zei dat ze geen sites wilde maken voor huwelijken tussen mensen van hetzelfde geslacht.
Ook een katholieke sociale dienst in Philadelphia haalde de slag thuis, toen die weigerde om te werken met koppels van hetzelfde geslacht die een aanvraag hadden ingediend om pleegkinderen op te nemen.
Uiteindelijk oordeel van Hooggerechtshof: religieuze ouders krijgen de toestemming om hun kinderen weg te halen uit lessen over LGBTQ-onderwerpen.
Is leeftijdsverificatie op pornosites in strijd met 1e Amendement?
In 2023 voerde de staat Texas nieuwe maatregelen in om kinderen en minderjarigen te beschermen tegen online pornografisch materiaal. De nieuwe richtlijnen voorzien dat pornosites de leeftijd van alle gebruikers moeten verifiëren, meestal door een officieel identiteitsdocument te voorzien. Denk daarbij aan een rijbewijs of paspoort.
Tegenstanders van de maatregelen argumenteren echter dat de regels ingaan tegen het 1e Amendement, dat het recht op vrije meningsuiting en informatie garandeert. De maatregel zou een extra last opleggen aan volwassenen die rechtmatig toegang zoeken tot porno, klinkt het.
De technologische toegang tot pornografie is geëxplodeerd
John Roberts, opperrechter van het Amerikaanse Hooggerechtshof
De tegenpartij baseert zich ook op een uitspraak van het Hof in 2004, toen het oordeelde dat het wetsvoorstel van de Child Online Protection Act "waarschijnlijk ongrondwettelijk" zou zijn. De conservatieve rechters gaven echter aan dat de situatie sindsdien sterk is veranderd. "We leven in een compleet andere wereld", zei rechter Clarence Thomas. Rechter Amy Coney Barrett - die zelf schoolgaande kinderen heeft - gaf aan "dat het nog moeilijk te volgen is".
Een 20-tal staten heeft ondertussen al verscherpte maatregelen ingevoerd om de toegang van minderjarigen tot porno te beperken. Ook Frankrijk heeft enkele maanden geleden zo'n beslissing genomen. Om hun ongenoegen te uiten, hebben sites als Pornhub ondertussen de toegang tot hun content in die specifieke staten geblokkeerd. Ook in Frankrijk gold tot voor kort een blokkering van de sites.
Opvallend: uit peilingen blijkt dat een grote meerderheid van de Amerikanen (zo'n 80 procent, red.) voorstander is van leeftijdsverificatie op pornosites, ongeacht de politieke voorkeur. Bij de Democraten ligt het percentage voorstanders op 75 procent, bij de Republikeinen op 88 procent.
Uiteindelijk oordeel van Hooggerechtshof: leeftijdsverificatie voor toegang tot pornosites is toegestaan en schendt het Eerste Amendement van de grondwet niet.
