Wat te doen dit weekend? Dit zijn onze 5 tips, van art deco in Brussel en begijntjes in Brugge tot mode in Antwerpen

Je zou het niet zeggen, maar tijdens dit wisselvallig weekend begint de festivalzomer écht. Vandaag barst het los in Antwerpen, Olen, Peer, Houthalen-Helchteren, Kortrijk en Wachtebeke. 

Toegegeven, er waren al enkele voorzichtige opstootjes van festivalkoorts meetbaar, zoals begin mei in Vilvoorde tijdens Horst Festival. De expo van dat festival kan je nog de hele zomer gratis bezoeken , trouwens. Het Asiat Park is een bijzondere plek met een toffe bar (met vers gemaakte pizza's, als je nog een extra reden nodig hebt). 

Het festival waar ik het meest naar uitkijk is Jazz Middelheim in het magnifieke park Den Brandt in Antwerpen. In 2022 zag het er niet goed uit voor de toekomst van het festival, na het faillissement van de vorige organisator. 

Mooie momenten beleefd en prachtige concerten meegemaakt in park Den Brandt. Ik herinner me een concert van jazzlegende Toots Thielemans toen iemand achter mij onwel werd. Die persoon kreeg prompt mond-op-mondbeademing van de toenmalige minister van Justitie, die daar toevallig in de buurt stond. Jazz, saai? Think again. 

Deze editie wil een jonger publiek aantrekken, zonder de traditionele fans af te stoten. Dus krijg je zowel Selah Sue, DJ Grazzhoppa en Bandler Ching op de festivalagenda, naast zangeres Dee Dee Bridgewater en saxofonist Jan Garbarek. Ik hoop op een mooie doorstart. 

Naast Jazz Middelheim is het ook Extrema Outdoor en Blues Peer in Limburg, en Gladiolen en Ezperando wereldfestival in Antwerpen. Vlaams-Brabant heeft zondag een Springkastelenfestival in Aarschot, terwijl Kortrijk in West-Vlaanderen opwarmt voor Sinksen 2025 .

In Oost-Vlaanderen zijn er nog tickets voor het grootste wetenschapsfestival van het land, Nerdland Festival 2025 in Provinciaal Domein Puyenbroeck in Wachtebeke. In Aalst maken ze zich klaar voor het allereerste Ciderfest , waar je ambachtelijke ciders uit Vlaanderen kan proeven. Ik ben nu al fan.

2025 is het jaar van de art deco in Brussel, dat is niet de eerste keer dat je die zin leest in de weekendtips. In 1925 werd een belangrijke tentoonstelling voor decoratieve kunsten georganiseerd in Parijs. Die tentoonstelling had grote invloed op de smaak en stijl van toen, de aanleiding voor dit feestjaar. 

Art deco werd bijzonder populair. Nooit eerder raakte een stijl zo wereldwijd verspreid, met dank aan de serieproductie. Decoratieve kunsten hebben ook een groot economisch belang, dat snapten fabrikanten als Boch en Val Saint Lambert 100 jaar geleden zeer goed. Populaire modellen werden massaal geproduceerd.

In het BELvue Museum, naast het Koninklijk Paleis van Brussel, toont de Koning Boudewijnstichting nog tot 4 januari volgend jaar welke objecten ze de afgelopen jaren kon verzamelen. Dinsdag kreeg ik al een voorproefje van de expo 'Art deco. Veranderende samenleving in stijl '. 

Het is geen grote tentoonstelling, maar de curatoren tonen wel enkele pareltjes. Zo zijn er radiatorknoppen voor luxewagens in opaalglas te zien. Dat is alsof je vandaag een logo in goud op je wagen zou plaatsen. De expo toont dat de art deco overal doordrong. Het gaat van vazen over tegels, tot affiches en boekbanden.

Er zijn ook prachtige, exclusieve kunstwerken. Marcel Wolfers maakte 'Overwinning met een laurierkrans' in ivoor en lak, een topstuk dat de stichting in 2017 kon aankopen. Hierboven zie je ook 'Perle fine', een fijne, marmeren sculptuur van Oscar Jespers dat de Koning Boudewijnstichting in bruikleen gaf aan het KMSKA in Antwerpen. 

Het is de eerste keer dat al die art-decostukken uit verschillende collecties samengebracht worden. 2 jaar geleden organiseerde de Koning Boudewijnstichting een vergelijkbare tentoonstelling rond art nouveau, die trok meer dan 65.000 bezoekers.

De expo is gratis. Ideaal om de komende maanden even binnen te stappen, tijdens een vrij moment in het centrum van Brussel. 

Koningin Mathilde wordt vrijdagochtend verwacht in het Begijnhof van Brugge, voor de start van een feestjaar .

Rond 1225 verschenen de eerste begijnen in Brugge, dat waren ongehuwde vrouwen en weduwen die zich in de buurt van een kerk of klooster vestigden, om samen te werken en te bidden. Het 'Prinselijk begijnhof ten wijngaerde' werd een paar jaar later opgericht. Daar wachten ze in Brugge niet op om nu al 800 jaar begijnhof te vieren.

Begijnen zijn er al lang niet meer, maar nog altijd wonen er enkel vrouwen in die stad in de stad. Het is een wonderlijke, stille plek met enkele verborgen kanten. Zo is er de boomgaard van de priorij, die enkel dit weekend en op zondag 28 september toegankelijk zal zijn voor het publiek. Een buitenkans voor erfgoedliefhebbers.

Het hele programma van dit openingsweekend vind je hieronder. Er is ook de gratis tentoonstelling 'Beschermd en geborgen ' in en rond het begijnhof. Die expo belicht niet alleen de geschiedenis, maar ook de toekomst van dit werelderfgoed.

Als kind bezocht ik al het Brugse begijnhof en het bijhorende museum Begijnhuisje . Het historische bed in dat huisje zag er zo uitnodigend uit, dat ik er zonder nadenken op ging zitten en er bijna doorzakte. Nog nooit ben ik zo snel uit een museum gespurt als toen. De feiten zijn inmiddels verjaard.

Er zijn zo van die plekken waarvan je niet vermoedt dat er ook echt mensen wonen. Neem nu de Hertogstraat, naast het Warandepark in Brussel. Een straat vol ambassades en officiële instanties in statige panden. Toch is nog 1 van die woningen in privébezit: Maison Frère-Orban. 

Buiten wappert de Belgische vlag, aan de gevel een gedenkteken met de tekst (in het Frans): "Hier stierf Hubert-Joseph-Walthére Frére-Orban op 2 januari 1896. Kamerlid en minister sinds 1847. Hij was een van de boegbeelden van de Belgische regering en het parlement."

Dat huis is nog altijd eigendom van een nazaat. Die stelt de woning de komende dagen uitzonderlijk open (mits reservatie, daarvoor moet je mailen naar caroline.bosschaert@skynet.be). Vorige week kreeg ik er al een korte rondleiding, die me meteen terugkatapulteerde naar de 19e eeuw.

Frère-Orban was amper 36 toen hij als verkozen politicus dit huis kocht, op wandelafstand van het federale parlementsgebouw. De familie bewaart nog altijd zijn verzameling medailles en enkele kunstwerken uit die tijd. Het zicht op het park is onbetaalbaar.

Het is maar een van de 30 Belgische privé-eigendommen waar je tijdens 'Vestalia' naartoe kan. De ene eigenaar organiseert een concert, de andere plant een wandeling langs verschillende historische huizen. Er is geen duidelijke website dus je zal even moeten puzzelen, maar er zitten echte buitenkansjes bij. 

Zag je dat nieuws vorige week, van modeontwerper Dries Van Noten? Hij kocht een stadspaleis - Palazzo Pisani Moretta - aan het Canal Grande in Venetië. Volgens de gespecialiseerde media ging het om een deal van 36 miljoen euro.

In september volgt meer informatie over dat "persoonlijk project" van Van Noten, 1 ding is duidelijk: mode kan lonen. Zou zo'n Venetiaans droompaleis een drijfveer zijn voor de studenten van de modeafdeling van de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten Antwerpen?

Van Noten was een van de befaamde Antwerpse Zes, nog altijd de bekendste ontwerpers die studeerden aan de Academie. Zij zetten de opleiding sinds de jaren 80 ook internationaal mee op de kaart. Wie hier succesvol afstudeert, staat meteen op de radar.

De jaarlijkse modeshow van de Antwerpse modeafdeling is dan ook een hot ticket. SHOW op vrijdag en zaterdag is al uitverkocht (tenzij je 250 euro wil betalen voor een VIP-ticket). Gelukkig kan je zaterdag in de Academie nog terecht voor een gratis tentoonstelling: EXPO. 

In het gebouw van de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten Antwerpen presenteren 14 masterstudenten hun collecties, de enige kans om de ontwerpen van dichtbij te bekijken. EXPO kan je zaterdag vrij bezoeken, van 11 uur tot 15.30 uur.