Een vrouwelijk hart reageert anders op topsport dan een mannelijk hart. Dat blijkt uit onderzoek van Amsterdam UMC, in samenwerking met de Nederlandse sportkoepel NOC*NSF. Zo heeft een topsportster wel een verwijde hartkamer, maar in tegenstelling tot een topsporter geen dikkere hartspier. En die veranderingen manifesteren zich sterker bij duursporters dan bij krachtsporters.
Dat sporten gezond is voor je hart, weet je wellicht. Dat een topsporthart er anders uitziet dan dat van een hobbysporter, weten onderzoekers ook al een tijdje. Maar dat ook geslacht invloed heeft op een topsporthart, blijkt nu uit onderzoek van Amsterdam UMC in samenwerking met de Nederlandse sportkoepel NOC*NSF.
Zo krijgt een vrouw die aan topsport doet wel wijdere hartkamers, maar geen dikkere hartspier, terwijl het hart van een mannelijke topsporter beide kenmerken wel vertoont.
Bij een normaal hart betekenen die kenmerken niet veel goeds, maar voor topsporters is het gezond. Het komt hen zelfs ten goede: dankzij hun grotere hartkamers kunnen ze meer bloed rondpompen. Daardoor kunnen ze langer sporten aan een hoge intensiteit en met hoge kracht, en dus betere prestaties leveren.
Opvallend is dat de hartkenmerken verschillen per discipline. "De veranderingen aan het vrouwelijk hart manifesteren zich vooral bij duursporters", zegt sportcardioloog Guido Claessen van het Jessa ziekenhuis in Hasselt in De Ochtend. "Bij krachtsporten, zoals gewichtheffen, zijn de veranderingen minder uitgesproken."
Minder risico's
Dankzij de nieuwe bevindingen kunnen sportartsen hun patiëntes beter bijstaan, zegt Claessen. "Hoe beter we begrijpen wat 'normale' aanpassingen zijn aan een vrouwelijk topsporthart, hoe beter we beslissingen kunnen nemen over de gezondheid en verdere carrière van een atlete."
Vrouwelijke topsporters lopen tot 6 keer minder risico op hartritmestoornissen en plots overlijden dan hun mannelijke tegenhangers
En dat werkt in 2 richtingen. "Enerzijds willen we geen diagnose over het hoofd zien, maar anderzijds willen we een gezond hart ook niet onterecht aanzien als een ziek hart. Zo geven we sporters onzekerheid over de toestand van hun hart, en dat moeten we echt vermijden."
Inhaalbeweging
"Een vrouw is geen kleine man", zegt Harald Jørstad, sportcardioloog bij het Amsterdam UMC, bij NOS . "Je moet een consult doen op basis van vrouwendata, niet van mannendata, want dat leidt tot misdiagnoses."
Zowel Claessen als Jørstad weten dat heel veel onderzoek tot op heden gebaseerd is op het mannelijk sporthart. "Gelukkig verandert dat nu stilaan", zegt Claessen.
En hoewel dokters dus al veel meer medische kennis hebben over mannen dan over vrouwen, kunnen mannen toch gebaat zijn bij deze nieuwe informatie, stelt Claessen. "Vrouwelijke topsporters lopen tot 6 keer minder risico op hartritmestoornissen en plots overlijden dan hun mannelijke tegenhangers. We kunnen nu verder gaan onderzoeken waarom dat zo is en bekijken of we daarmee mannen verder kunnen helpen."
Hormonen?
Waarom het vrouwelijk hart anders reageert op topsport, is voorlopig niet duidelijk. Al heeft Claessen wel een vermoeden: hormonen. "We kijken in de richting van hormonale verschillen tussen mannen en vrouwen om de veranderingen te verklaren. Zeker is dat nog niet, omdat er ook tussen verschillende vrouwen heel wat variatie is in de aanpassingen van het hart."
Zowel in Nederland als in België wordt het onderzoek voortgezet om te weten waarom het vrouwelijk hart anders reageert, en welke gevolgen dat heeft tijdens én na de sportcarrière.
Topsporthart van vrouwen ontwikkelt anders dan dat van mannen
