Lee Jae-myung is de nieuwe president van Zuid-Korea. De conservatieve kandidaat Kim Soon Moo heeft zijn verlies aanvaard. Lee volgt zo Yoon Suk-yeol op, de president die in een politiek spervuur terechtkwam nadat hij kortstondig de krijgswet had afgekondigd om zijn macht te consolideren.
Liberale oppositiekandidaat Lee Jae-myung wint presidentsverkiezingen in Zuid-Korea
Jarno Treuttens
Gepubliceerd:
In een eerste reactie toont Lee zich opgetogen. "Ik zal er alles aan doen om de grote verantwoordelijkheid en de taak die me toevertrouwd is, waar te maken, zodat ik de verwachtingen van het volk niet zal teleurstellen", zegt Lee in een eerste reactie.
De conservatieve kandidaat Kim Soon Moo heeft zijn verlies aanvaard. "In alle bescheidenheid aanvaard ik de keuze van het volk", zegt hij.
Met meer dan 86 procent van de stemmen leidt Lee met 48 procent, Kim volgt op 42,7 procent. In een exitpoll van de drie grootste Zuid-Koreaanse tv-zenders - KBC, MBC en SBS - zou Lee uiteindelijk 51,7 procent van stemmen krijgen.
Als de liberale oppositiekandidaat van de Democratische Partij wil Lee een nieuwe wind doen waaien door Zuid-Korea, zeker na de chaotische politieke crisis die de vorige president, de conservatieve Yoon Suk-yeol, heeft veroorzaakt. In 2022 verloor Lee nog van Yoon met een bijzonder klein verschil.
Wat is er gebeurd?
6 maanden geleden kwam Zuid-Korea terecht in een diepe politieke crisis. President Yoon Suk-yeol besloot toen om de noodtoestand uit te roepen en de militaire krijgswet in te voeren. Dat is een tijdelijke maatregel waarbij het leger extra bevoegdheden krijgt om de orde te handhaven in tijden van politieke onrust.
Naar eigen zeggen deed Yoon dat om de democratische orde te beschermen tegen de "pro-Noord-Koreaanse" oppositie die de regering probeerde te verlammen. Politieke tegenstanders beschuldigden Yoon ervan zijn eigen gezag te willen versterken en groeiende oppositie de kop in te drukken.
Nauwelijks 6 uur later moest Yoon zijn beslissing alweer terugdraaien, onder druk van het parlement en straatprotesten. In de weken daarna werd Yoon door het parlement geschorst en opgepakt door de politie. In april werd Yoon vervolgens officieel afgezet.
Het is niet helemaal duidelijk wat het beleid zal zijn van Lee, onder meer op buitenlands vlak. Door critici werd hij in het verleden al eens beschuldigd van toenadering te willen zoeken naar China en Noord-Korea. Nu heeft hij benadrukt dat het bondgenootschap met de VS het fundament is van het buitenlands beleid.
Hij zegt wel dat hij toenadering wil zoeken tot Noord-Korea, maar erkent dat "erg moeilijk" zal zijn om een top te organiseren met de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un. Beide landen zijn nog steeds officieel in oorlog.
Controversieel figuur
Lee Jae-myong is een controversieel figuur in Zuid-Korea. Hij was eerder al gouverneur van de provincie Gyeonggi en burgemeester van de stad Seongnam. Hij is een voormalig kinderarbeider en zijn weg naar de top van de politieke rangen is inspirerend voor veel Zuid-Koreanen. Hij wordt geroemd voor zijn kritiek op de conservatieven en wil een assertiever Zuid-Korea uitbouwen.
Die retoriek heeft hem het imago opgeleverd dat hij ingrijpende hervormingen kan doorvoeren en de diepgewortelde economische ongelijkheid kan oplossen. Zo beloofde hij in 2022 om een universeel basisinkomen in te voeren. Maar critici verwijten hem ervan een populist te zijn die gemakkelijk terugkomt op die beloftes.
Rechtszaken hangen hem boven het hoofd
Lee's nieuwe positie als president zal hem mogelijk geen windeieren leggen. Want naast de topfunctie, heeft de verkiezing ook mogelijk juridische gevolgen voor hem. Er zijn namelijk verschillende rechtszaken gaande tegen hem inzake corruptie, machtsmisbruik en omkoping.
Stevige beschuldigingen, maar misschien kan hij een veroordeling vermijden. Tot dusver is besloten om alle hoorzittingen uit te stellen tot na de verkiezingen. Maar nu die voorbij zijn is de weg wel vrij om hem nog te veroordelen. Al is die kans - nu Lee president is - klein.
