In Kameroen heerst een van de meest verwaarloosde crisissen ter wereld. Dat blijkt uit het jaarlijkse rapport van de hulporganisatie Norwegian Refugee Council. Meer dan 1 miljoen mensen zijn op de vlucht voor geweld en instabiliteit, maar toch krijgt de crisis amper internationale media-aandacht. Daardoor is er ook weinig internationale financiering: in 2024 werd slechts 1 dollar opgehaald voor elke Kameroener die hulp nodig had.
Humanitaire ramp waar niemand naar omkijkt: crisis in Kameroen is "meest verwaarloosde ter wereld"
Iza Vanheusden
Gepubliceerd:
De crisis in Kameroen behoort tot een van de meest verwaarloosde conflicten ter wereld. De aanhoudende burgeroorlog heeft geleid tot meer dan 1 miljoen ontheemden. Dat blijkt uit een rapport van de Norwegian Refugee Council (NRC), waarin wordt onderzocht waarom sommige crisissituaties nauwelijks internationale aandacht, financiering of politieke steun ontvangen. De lijst van vergeten conflicten wordt gedomineerd door Afrikaanse landen.
De secretaris-generaal van de NRC Jan Egeland uit zijn frustratie over het aanhoudende gebrek aan aandacht: "De wereld kan niet beweren dat ze niets weet van de crisissen die in dit rapport genoemd worden. Elk jaar waarschuwen we dat het erger wordt en elk jaar wordt die waarschuwing werkelijkheid. Dit jaar vrees ik dat meer dan ooit."
Hij roept de internationale gemeenschap op tot actie: "Nu de budgetten voor humanitaire hulp steeds meer worden ingeperkt, is het onze verantwoordelijkheid om wereldleiders duidelijk te maken dat we mensen die gedwongen moesten vluchten niet in de steek mogen laten."
Waar gaat het conflict over?
Het conflict vindt zijn oorsprong in het koloniale verleden. Aan het einde van de 19e eeuw was Kameroen een Duitse kolonie. Na de Eerste Wereldoorlog werd het land verdeeld: Frankrijk kreeg het grootste deel (Frans-Kameroen), terwijl het Verenigd Koninkrijk twee kleinere gebieden in het westen (Brits-Kameroen) kreeg, opgedeeld in Noord- en Zuid-Kameroen.
In 1960 werd Frans-Kameroen onafhankelijk als de Republiek Kameroen. Een jaar later vond er in Brits-Kameroen een referendum plaats. Noord-Kameroen sloot zich aan bij Nigeria, terwijl Zuid-Kameroen ervoor koos zich aan te sluiten de Republiek Kameroen. Dit leidde tot de oprichting van een federale republiek, met de belofte dat de Engelstalige regio's autonomie kregen.
Die belofte werd in 1972 gebroken toen de federatie werd afgeschaft en een eenheidsstaat werd uitgeroepen. Frans werd de dominante taal en de vele Engelstalige Kameroeners voelden zich economisch, cultureel en politiek buitengesloten. Jarenlange achterstelling leidde tot groeiende frustratie.
In 2016 mondde de onvrede uit in grootschalige protesten, die hardhandig werden neergeslagen door de regering. Separatistische groeperingen maakten gebruik van de onrust en riepen in 2017 de onafhankelijke staat Ambazonia uit in het Engelstalige deel van het land. Sindsdien woedt er een gewapend conflict dat al duizenden levens eiste en meer dan een miljoen mensen op de vlucht dreef.
Humanitaire hulp schiet tekort
In 2024 werd minder dan de helft van de benodigde humanitaire financiering voor Kameroen opgehaald. Dat bedrag komt overeen met slechts 1 procent van wat er wereldwijd aan defensie werd uitgegeven in datzelfde jaar. Voor elke Kameroener die humanitaire hulp nodig had, werd er slechts 1 dollar ingezameld.
"Landen met het hoogste aantal ontheemden krijgen de minste financiële steun. De landen die de vluchtelingen opvangen, dragen de zwaarste lasten, terwijl de internationale gemeenschap niets doet", aldus het rapport.
Volgens het rapport ontvangen landen steeds minder hulp door besparingen. "De crisissen die in ons rapport staan, moeten actief beschermd worden tegen bezuinigingen", waarschuwt de NRC.
Veel mensen raakten alles kwijt
Correspondent Saskia Houttuin in De Ochtend
Sinds de burgeroorlog zijn meer dan 1 miljoen burgers ontheemd. "De meesten blijven in Kameroen en trekken naar het Franstalige deel van het land", zegt correspondent Saskia Houttuin in De Ochtend op Radio 1. "Sommige mensen kunnen een nieuw leven opbouwen, maar velen raakten alles kwijt."
Een stille crisis
Verschillende factoren zorgen ervoor dat er weinig verslaggeving is over Kameroen. "Het is soms moeilijk voor journalisten om de getroffen gebieden te bereiken, omdat de overheid hen bewust op afstand houdt", legt Houttuin uit. "Bovendien ligt de focus momenteel op andere conflicten, zoals de oorlogen in Gaza en Oekraïne."
"De burgeroorlog ligt ook in Kameroen zelf erg gevoelig", zegt Houttuin. "Het leger is betrokken bij de gevechten in het westen van het land en wordt door mensenrechtenorganisaties mede verantwoordelijk gehouden voor het doden van onschuldige burgers."
Pogingen tot dialoog tussen de Engelse separatisten en de Kameroense regering leverden tot op heden weinig op.
Ondertussen wordt het land ook geconfronteerd met andere crisissen. In het noorden is de jihadistische groepering Boko Haram actief. Daarnaast ondervindt Kameroen steeds meer gevolgen van de klimaatcrisis. Het terreurgeweld en de extreme weersomstandigheden verergeren de situatie.
Vorig jaar was Burkina Faso het meest vergeten conflict ter wereld, Kameroen stond toen op de tweede plaats. Dit jaar stijgt Kameroen naar de eerste plaats, gevolgd door Ethiopië en Mozambique.
Luister naar het interview met correspondent Saskia Houttuin
