Hoe eenvoudige online spelletjes je naar illegale goksites lokken, zelfs met een fake Jean-Claude Van Damme

De voorbije maanden vind je in de advertentiedatabank van Meta - het moederbedrijf van onder andere Facebook en Instagram - dagelijks tientallen advertenties terug voor casino-apps en gokspelletjes waar je zogenaamd 'gratis speelgeld' krijgt of grote bedragen zou winnen met eenvoudige spelletjes als 'Plinko' of 'Chicken Road'.

Gelijkaardige advertenties kan je ook aantreffen op andere sociale media, en als reclamefilmpjes op videosites of in spelletjesapps.

Wanneer we klikken op een aantal van deze advertenties, worden we steevast afgeleid naar illegale goksites. De goksector in België is streng gereglementeerd, en slechts een beperkt aantal casino's en websites beschikt over een vergunning van de Kansspelcommissie om kansspelen te organiseren. 

Het valt op dat de adverteerders je op verschillende manieren proberen te misleiden om je naar de illegale goksites te lokken. We sommen enkele van de meest voorkomende trucjes op.

Een deel van de advertenties maakt misbruik van de naam van echte, erkende casino's in ons land. Zo vinden we op Facebook er een valse pagina met de naam 'Casino Oostende' die adverteert met de boodschap "Ons casino is nu online!". Wie erop klikt, wordt afgeleid naar een illegale goksite. Op 11 juni waren er maar liefst 23 Facebook-advertenties actief onder de naam van het neppe profiel. 

Een andere Facebookadvertentie doet zich voor als 'Napoleon Casino Berlare'. Wie erop klikt, komt terecht op een nagebouwde pagina van appwinkel Google Play waar je een valse app downloadt van Napoleon Games. Dat bedrijf is een van de erkende vergunninghouders die in ons land gokspelen aanbiedt.

Een deel van de advertenties gebruikt sketches om klanten te verleiden de apps te downloaden. Meestal zien we een personage in een situatie verzeild raken waar hij of zij geld tekort heeft om iets te betalen, waarna een omstaander de gok-app installeert en meteen honderden euro's wint, zodat er ruim budget voorhanden is. 

In een ander type advertenties zien we echter gewone mannen en vrouwen, meestal jonge social media influencers, die telkens hetzelfde script aflezen:

• Eerst komt een waarschuwing die goedbedoeld lijkt. Er circuleren versies van 'Plinko' of andere spelletjes, waarschuwt de influencer, die nep zijn en waar je alleen maar geld verliest. Meestal volgt er een getuigenis over hoe ook zij persoonlijk geld verloren hebben met een online spelletje.

• Daarna probeert de influencer je te overtuigen dat er wel degelijk één spelletje bestaat waar je écht kan geld winnen, en je je winst ook meteen kan afhalen. Dat hebben ze zelf ontdekt na onderzoek, klinkt het - of in één geval was de goksite zelfs 'aangeraden door ChatGPT'.

• De influencer richt vervolgens zijn smartphone naar de camera, toont hoe hij of zij dat bewuste spel speelt en meteen honderden euro's wint. 

• Daarna wordt getoond hoe de winsten ogenblikkelijk worden overgezet naar een bankrekening: op het scherm van de smartphone van de influencer loopt een berichtje binnen, en een bankapp wordt geopend waar je de stand van de bankrekening ziet oplopen.

"Geen zin meer in oplichters? Hier is de link naar de echte app", klinkt het in een advertenties met een Vlaamse influencer. 

Maar de hele getuigenis van de influencer is nep, net als de voorgespiegelde winst. Op de smartphone die in beeld komt, wordt in werkelijkheid een filmpje afgespeeld dat ook bij gelijkaardige advertenties in andere landen terugkomt. Daarbij komt telkens ook een vervalste app van een lokale bank in beeld.

Het gebruik van lokale influencers - die zouden je buurman of buurvrouw kunnen zijn - is bedoeld om slachtoffers te overtuigen. Maar wie zich laat verleiden om op de advertentie te klikken, komt opnieuw op een illegale goksite terecht.

Een ander type advertenties maakt gebruikt van vervalste beelden van beroemdheden. Zo zijn er al talloze nep-Plinko-apps gemaakt die zogenaamd verbonden waren aan YouTuber MrBeast. 

In ons land duikt ook beroemde Belg Jean-Claude Van Damme op in misleidende reclame voor illegale goksites. ‘Speel geen Plinko, jongens’, zegt hij in een Facebookadvertentie , om vervolgens een ander spelletje aan te raden, ‘Olympus Reborn’. Alleen al dat ene filmpje wordt door meer dan 25.000 mensen in ons land bekeken.

Maar het filmpje is geen echte video van Jean-Claude Van Damme. Het gaat om bewerkte beelden van een interview met Van Damme afgenomen door Brut , een Frans online medium, in 2022. De stem van de acteur is nagebootst. En ook hier kom je terecht op een illegale goksite als je op de advertentie klikt.

De advertenties worden aangekocht door honderden verschillende profielen, van een aantal types. Soms gaat het om nieuw aangemaakte pagina's zonder volgers, zoals 'Plinko België ', dat beheerd wordt vanuit Oekraïne. Andere keren gaat het om pagina's zoals het valse 'Casino Oostende'-profiel of 'Reels Royal ', een oorspronkelijk Indonesisch account dat al verschillende keren van naam veranderde en mogelijk gehackt of overgekocht is. Maar ook persoonlijke pagina's met deepfake profielfoto's komen voor tussen de adverterende profielen op Facebook.

Het is zelden zo dat de advertenties rechtstreeks doorverwijzen naar de illegale goksites of apps. Wie klikt op de advertentie, komt meestal terecht op een soort landingspagina, een rudimentaire spelletjesapp of zelfs een valse casino-app die je vervolgens doorsluist naar een illegale goksite.

Het zijn niet de illegale goksites zelf die de advertenties op sociale media aankopen. Het gaat om een systeem van 'affiliate marketing', waarbij ronselaars een percentage krijgen uitbetaald per gelokte klant die geld stort op de illegale goksite. Dat verklappen de ID-nummers van de affiliatecampagnes die te zien zijn in de internetadressen van de goksites waar je belandt.

En wat dan met de Vlaamse influencer die in een van de advertenties reclame maakte voor een 'Plinko'-gokspelletje? We slagen erin om haar te identificeren en vragen om een reactie. De jonge vrouw blijkt ingehuurd door de aankopers van de advertenties: “Ik ben content creator en heb destijds een video gemaakt op basis van de informatie die mij werd aangeleverd. Er werd mij verteld dat de app betrouwbaar was, dus ik had op dat moment geen reden om daar vraagtekens bij te zetten”, vertelt ze aan VRT NWS.

Geld kwijtraken op een illegale goksite is niet alleen spijtig, het spelen op illegale goksites is ook strafbaar, benadrukt de Kansspelcommissie . De waakhond houdt een lijst bij van illegale goksites, maar die is niet volledig. De Kansspelcommissie lanceerde in de strijd tegen illegale goksites de campagne 'Always Play Legally ' om Belgen te waarschuwen voor het fenomeen. Op de website van de commissie kan je ook een lijst met erkende goksites terugvinden.

Valt er iets te doen aan de misleidende advertenties en valse apps? In Nederland liet de Kansspelautoriteit in de eerste drie maanden van 2025 nog 20 illegale apps verwijderen uit app-winkels. In ons land rapporteerde de Kansspelcommissie in het eerste kwartaal van 2025 eigenhandig 1.298 misleidende gokadvertenties bij Meta, het moederbedrijf van Facebook en Instagram. Maar het blijft dus dweilen met de kraan open.