"Plots vraag ik me af of ik destijds wel de juiste keuze heb gemaakt." Dat zegt Silke, de moeder van een donorkind, nu blijkt dat ook in België veel meer kinderen dan toegelaten werden verwekt met sperma van 1 donor. "Ik hoop dat we antwoorden krijgen."
"Ik heb artsen 14 jaar geloofd, nu is vertrouwen geschonden": moeder van donorkind zit met veel vragen na uitbreken Belgisch donorschandaal
Wim De Maeseneer
Gepubliceerd:
"Ik ben altijd heel tevreden geweest met hoe alles is verlopen en ik heb mij nooit vragen gesteld. Maar vrijdag stond de wereld opeens toch een beetje stil", vertelt Silke.
Silke is sinds 2011 de mama van Kyran, een jongen die verwekt is met zaadcellen van een anonieme donor. Erover praten was nooit een taboe en het wierp ook weinig vragen op. Maar het nieuws vrijdag kwam als een schok.
Waar gaat het over?
Minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke maakte vrijdag bekend dat er tussen 2008 en 2017 52 kinderen verwekt zijn met sperma van een donor die drager is van een genmutatie die een hoger risico op kanker geeft.
Naast het medische risico, is daardoor aan het licht gekomen dat de wettelijke limiet van 6 vrouwen per donor zwaar is overschreden. Bovendien blijkt dat de regel sinds 2022 al minstens 22 keer is overschreden. De regel is ook overschreden binnen 3 centra zelf.
"Ik weet niet of de donor van mijn kind voor meer dan 6 vrouwen gebruikt is, maar plots lijkt het bijna vanzelfsprekend zo te zijn. Ik voelde me plots ook heel erg schuldig tegenover mijn zoon."
Is dit waar ik voor heb gekozen? En is dit wat ik mijn kind wil aandoen?
Silke Loos, moeder van een donorkind
"De keuze die ik toen gemaakt heb, was weloverwogen en leek de beste keuze. Nu denk ik: is dit waar ik voor gekozen heb? En vooral: is dit wat ik mijn kind wil aandoen? Het zijn vragen die me sinds vorig weekend heel erg bezighouden."
Silkes zoon Kyran, die intussen een beginnende puber is, ligt voorlopig minder wakker van het nieuws. "Hij gaat er voorlopig relatief luchtig mee om", zegt Silke. "En ik hoop dat dat zo gaat blijven."
"Ik ben alleen bang, en het klinkt misschien onnozel, dat hij zich op een bepaald moment aangetrokken zou voelen tot een halfbroer of halfzus waar hij geen weet van heeft. En dat hij zo misschien in een niet zo ethische situatie terechtkomt."
Zoon Kyran gaat er luchtig mee om: "Ik zou dus eigenlijk tot honderden halfbroers en halfzussen kunnen hebben"
Vertrouwen geschonden
Het vertrouwen van Silke in de medische wereld is sinds vrijdag volledig geschonden, zegt ze. "Ik heb de dingen die men mij zei nooit in twijfel getrokken. Ik had alle vertrouwen in de medische wereld."
"Nu denk ik: ik heb te weinig vragen gesteld, ik had moeten vragen hoe ze die 6 vrouwenregels opvolgen. Dat neem ik mezelf wel kwalijk. Maar ik was nog jong toen en ik zou het nu zeker anders doen."
"Het zou al een goede stap in de juiste richting zijn, mocht er veel meer transparantie komen, ook vanuit de ziekenhuizen. Ik heb absoluut geen idee vanwaar het zaad komt dat bij mij is gebruikt, met welke spermabank er werd samengewerkt."
"Ik heb de artsen 14 jaar lang geloofd, nu is het vertrouwen geschonden":
Meer transparantie nodig
Silke heeft intussen een mail gestuurd naar het ziekenhuis waar ze destijds bevrucht werd en bevallen is, net als naar het ministerie van Volksgezondheid en het Federaal Agentschap voor Geneesmiddelen en Gezondheidsproducten (FAGG). Voorlopig zonder antwoord.
"Ik neem aan dat andere mensen zoals ik met veel vragen zitten en ik hoop echt dat we antwoorden kunnen krijgen."
"Nu er een nationaal donorregister is, hoop ik dat ze ook kunnen teruggaan in de tijd. Die gegevens moeten er ergens toch zijn? Het lijkt me dan niet zo moeilijk om gezinnen de nodige informatie te geven zonder de anonimiteit van de donor te schenden."
Voorlopig bevat het nationaal donorregister enkel gegevens van fertiliteitsklinieken sinds 1 januari 2024. Minister Vandenbroucke heeft aan zijn medewerkers en het FAGG gevraagd om te bekijken of de databank retroactief kan worden aangevuld.
Bent u op één of andere manier betrokken bij de zaak met de Deense donor die een genmutatie bleek te hebben, dan willen we graag even met u spreken. Dat kan ook off the record, dus zonder dat uw naam wordt gepubliceerd. U kan contact met ons opnemen via nieuws@vrt.be.
