Meeuwen stelen geregeld eten uit de handen van mensen. Nochtans vinden ze dat niet lekkerder dan vis. "Het is voor meeuwen vooral makkelijker om lunch te stelen dan om op zee te gaan jagen", zegt gedragsbioloog Neeltje Boogert. In het wetenschapsmagazine EOS geeft ze tips over hoe je je ijsje of pakje frieten toch veilig kan stellen. "Meeuwen vinden het eng als je naar ze staart."
Hang vlaggetjes en maak oogcontact: met deze tips stelen meeuwen je eten niet
Een ijsje op het strand eten of een pakje frieten op de dijk verorberen? Er liggen vaak brutale meeuwen op de loer die ze in een oogwenk uit je hand durven te stelen.
Dat dievengedrag is aangeleerd, zegt professor gedragsbiologie aan de universiteit van Exeter Neeltje Boogert, die de dieren bestudeert. "De meeuwen hebben vooral honger, waarschijnlijk omdat er niet veel vis meer in de oceanen zwemt", vult ze aan in 'Nieuwe feiten' op Radio 1.
"Sommige mensen bieden tegelijkertijd wel overal eten aan en voederen de meeuwen. Dat is een gemengde boodschap, waardoor het moeilijk is voor de dieren om te weten of wij het eten zelf willen geven of helemaal niet."
Bekijk: sommige meeuwen zijn niet bang om eten uit iemands handen te grissen
Niet lekkerder, wel makkelijker
Eigenlijk zijn meeuwen zelfs helemaal niet zo dol op menselijk voedsel. Die conclusie trekt Boogert uit een eigen studie waarbij 2 groepen meeuwenjongen enerzijds met vis en anderzijds met menselijk voedsel werden opgevoed. Toen ze dan na 25 dagen de keuze kregen tussen vis en menselijk voedsel, koos de meerderheid van de kuikens uit beide groepen voor die eerste optie.
"Als ze nog klein zijn, vinden ze vis veel lekkerder. Maar als ze groter worden en er is veel menseneten beschikbaar, is het makkelijker om hun lunch te stelen dan om veel moeite in jacht op zee te steken." Het gaat de allesetende meeuw dus vooral om het gemak. "Je kan het vergelijken met mensen die naar een snackbar gaan. Dat is gewoon makkelijker dan zelf iets lekkers koken."
Luister: in 'Nieuwe feiten' vertelt gedragsbioloog Neeltje Boogert hoe je je ijsje kan beschermen tegen meeuwen
Daarnaast lijken meeuwen ook een voorkeur te hebben voor voedsel waar mensen al van gegeten hebben. "Zonder handen is het natuurlijk moeilijk om bijvoorbeeld een zak chips open te doen. Als iemand het al voor je heeft opengemaakt, is het makkelijker te eten."
Maar er is nog een andere reden: meeuwen vertrouwen ook op het menselijke oordeel over het voedsel. "Dat doen wijzelf ook. Je gaat vaak een restaurant niet binnen als het helemaal leeg is. Maar als het er vol zit, dan denken we vaak dat je er lekkerder kan eten."
Brutaal én slim
Om een hapje te veroveren, wagen de meeuwen zich heel dichtbij. "De kolonie die ik bestudeer, komt soms wel met hun poten en vleugels tegen mijn hoofd aan. Daarom draag ik ook altijd een helm."
"Maar het lijkt erop dat het heel erg verschilt tussen individuen", zegt Boogert. "Sommigen zijn superbrutaal en kennen helemaal geen angst, terwijl anderen juist heel angstig zijn. Een minderheid van de meeuwen verziekt de reputatie voor de rest."
Meeuwen vinden het eng als je naar ze staart
Maar naast die stevige portie durf is er ook heel wat intelligentie in het spel. "De meeuwen komen bijvoorbeeld precies na de pauze kijken op het schoolplein om de snacks van de kinderen mee te nemen. Ze weten ook wanneer er nieuw vuilnis op de vuilnisbelt wordt gelost, en we vermoeden dat ze ook weten wanneer het toeristenseizoen er is."
Wil je de intelligente dieren toch te slim af zijn? Bogert zet een aantal tips op een rij om je hapje te beschermen.
1. Weet wat je eet
Dat vooral ijsjes en vettige happen worden gestolen, is geen toeval. "Groenten, daar gaan ze niet voor. Een wortel is voor meeuwen de moeite niet waard. Suiker en aardappelen daarentegen bevatten meer calorieën."
2. Draag een streepjespatroon
"Er is een hypothese dat een streepjespatroon afschrikwekkend werkt." De onderzoeksgroep van Boogert heeft dat zelf nog niet getest, maar in de natuur zijn die soort patronen nu eenmaal afschrikwekkend. "Ik raad aan om het zelf eens uit te proberen."
3. Maak oogcontact
"Meeuwen vinden het eng als je naar ze staart", weet Bogert uit eigen onderzoek . "Ze weten dat er een risico aan verbonden is. Wij blijven nu eenmaal het roofdier en zij zijn de prooi." De situatie is vergelijkbaar met een winkeldiefstal. "Als de winkelier naar iemand kijkt die op het punt staat iets te stelen, dan gaat die er natuurlijk ook niet mee door."
Als je meeuwen voert, moedig je dat gedrag aan: doe dat dus liever niet
Dat trucje werkt wel enkel in 1-op-1-situaties. "Als er veel voedsel is, dan kunnen meeuwen met een specifieke roep soortgenoten aantrekken. Als er dan een zwerm meeuwen komt, heeft oogcontact weinig zin."
4. Draag je zonnebril... op het achterhoofd
Meeuwen zijn slim genoeg om te beseffen dat er achter een zonnebril een paar ogen schuilgaan. "Als je op het strand zit, kan je proberen een zonnebril op je achterhoofd te zetten. Dan lijkt het alsof je de meeuw in kwestie aanstaart."
5. Sta onder een parasol of tegen een muur
Onder een paraplu, parasol of afdak schuilen, kan ook helpen. "Meeuwen willen graag een vrij pad om aan te komen vliegen en meteen weg te kunnen vliegen. Dat is veel moeilijker als je ergens onder zit."
Ook met je rug tegen een muur staan, maakt het meeuwen lastiger om te ontsnappen.
6. Hang vlaggetjes op
"Op schoolpleinen of marktplaatsen zouden mensen vlaggetjes kunnen ophangen met weinig ruimte tussen de vlaggetjes in. Zo is het ook moeilijk voor de meeuwen om aan te komen vliegen of om weer weg te vliegen. Dat gebruiken we hier ook op plaatselijke schoolpleinen, met goeie resultaten."
Maar de grootste tip is volgens Boogert toch om de meeuwen bewust geen eten voor te schotelen. "Als je meeuwen voert, moedig je dat gedrag aan. Doe dat dus liever niet."
